Μέτρα οικοδόμησης… αισιοδοξίας
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
5 λεπτά  |
|
Πρόσωπο με πρόσωπο. Την Τρίτη 4 Δεκεμβρίου ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Ραούφ |
Είκοσι επτά χρόνια μετά την εισβολή της Τουρκίας στη Βόρεια Κύπρο, το Κυπριακό
έχει θυμίσει αρκετά συχνά τον μύθο για τον βοσκό, τα πρόβατα και τον λύκο.
Ξέρετε, όταν ο βοσκός φωνάζει κάθε τρεις και λίγο «λύκος στα πρόβατα»,
έρχονται όλοι, ο λύκος δεν υπάρχει διότι ο βοσκός έκανε πλάκα, κι όταν τελικώς
εμφανίζεται ο λύκος στα πρόβατα ουδείς σπεύδει να συνδράμει τον βοσκό. Έτσι
και στο Κυπριακό: η λύση του έχει προαναγγελθεί τόσες φορές και από τόσους
διαφορετικούς παράγοντες, ώστε ακόμη και όταν εμφανισθεί κάποτε προ των πυλών
ουδείς πλέον θα το πιστεύει. Ισχύει βέβαια και το αντίστροφο έχουν
προαναγγελθεί τόσες φορές τα χειρότερα, από την κατάληψη και του υπολοίπου της
Κύπρου μέχρι ελληνοτουρκική σύρραξη, που και πάλι ουδείς πιστεύει ότι κάτι
τέτοιο θα μπορούσε να συμβεί.
Τι το διαφορετικό, λοιπόν, υπάρχει σήμερα που να μας κάνει πιο αισιόδοξους (ή
πιο απαισιόδοξους); Κατ’ αρχήν, τα «αντικειμενικά» στοιχεία της επικαιρότητας:
η απόφαση του κ. Ντενκτάς να συναντήσει πρόσωπο με πρόσωπο τον κ. Κληρίδη,
χωρίς να θέτει ως προϋπόθεση την αναγνώριση της οντότητας του ψευδοκράτους,
στις 4 Δεκεμβρίου.
Η ανακοίνωση του τουρκικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας που, σε σαφώς
ηπιότερους τόνους, δεν μιλάει για την αναγνώριση κρατικής οντότητας της
Βόρειας Κύπρου. Η συγκρατημένη αντίδραση της Άγκυρας στην έκθεση της Κομισιόν,
η οποία την επικρίνει εφ’ όλης της ύλης και, φυσικά, για τη στάση της στο
Κυπριακό.
Η στάση του αντιπροέδρου της τουρκικής κυβέρνησης, Μεσούτ Γιλμάζ, ο οποίος
είναι αρμόδιος για τις ευρωτουρκικές σχέσεις. Είπε, σύμφωνα με πληροφορίες,
στην αντιπροσωπεία των Βρυξελλών που πήγε στην Άγκυρα για να τον ενημερώσει,
πως «σηκώσατε μπροστά μας έναν καθρέφτη και είδαμε τον εαυτό μας». Και, τέλος,
ο άνευ προηγουμένου δημόσιος διάλογος που λαμβάνει χώρα στη γείτονα με
αντικείμενο το Κυπριακό, όπου ακούγονται οι απόψεις ολόκληρου του φάσματος της
πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής ζωής της χώρας.
Σκηνικό προϋποθέσεων
 |
Κάποιοι, σπεύδουν εκ προοιμίου να πουν πως αυτά τα στοιχεία είτε αποτελούν
«μανούβρα» είτε ότι τα έχουν… ξαναδεί στην 27χρονη ιστορία του Κυπριακού.
Μόνο που η συγκυρία είναι ελαφρώς διαφορετική για την ακρίβεια, ουδέποτε
υπήρξε τόσο κοντά στην ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση η Κύπρος, τη χωρίζει μόλις
ένας χρόνος. Κι αν το νησί εισέλθει χωρίς επίλυση του πολιτικού προβλήματος,
οι μεγάλοι χαμένοι θα είναι οι Τούρκοι και οι Τουρκοκύπριοι. Οι πρώτοι, διότι
θα απομακρυνθούν, μοιραία ενδεχομένως, από την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι δεύτεροι,
διότι δεν θα απολαύσουν τα οφέλη της ένταξης.
Όλα τα παραπάνω συνθέτουν ένα σκηνικό προϋποθέσεων για να αρχίσει να κινείται
το Κυπριακό και μάλιστα με ταχύτητα το 2002. Τη χρονιά, δηλαδή, που θα
προηγηθεί της ένταξης. Φυσικά, το εάν μια διαπραγμάτευση θα έχει αίσιο τέλος
είναι μια άλλη υπόθεση, μπορεί να κολλήσει σε πλήθος παραγόντων.
Τουλάχιστον, όμως, θα μπορούσε να υπάρξει η απόπειρα εξεύρεσης μιας λύσης,
κάτι που ποτέ μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει διότι οι δύο πλευρές τα σπάγανε πολύ
πιο πριν.
Στη σχολή των συγκρατημένα αισιόδοξων, σύμφωνα με πληροφορίες, περιλαμβάνεται
ακόμη και ο επιφυλακτικός συνήθως Κώστας Σημίτης. Και για τον λόγο αυτό έχει
περιλάβει το Κυπριακό στα εν δυνάμει θέματα που θα κυριαρχήσουν μέχρι τις
επόμενες εκλογές.
Στο υπουργείο Εξωτερικών, τώρα, υπάρχουν δύο σχολές σκέψης επί του θέματος. Η
μία η αισιόδοξη θεωρεί πως οι διαδικασίες που έχουν δρομολογηθεί και,
κυρίως, η προοπτική ένταξης της Κύπρου δημιουργεί από μόνη της δυναμική
επίλυσης του Κυπριακού. Και ως εκ τούτου, η ελληνική πλευρά θα πρέπει να την
ενισχύσει προσφέροντας διάφορα δέλεαρ στους Τουρκοκύπριους, ώστε να
«λυγίσουν».
Η άλλη η απαισιόδοξη υποστηρίζει την προετοιμασία για «τα χειρότερα
σενάρια». Δηλαδή, τη συνεχιζόμενη αδιαλλαξία από την πλευρά του Ντενκτάς, την
επιθετική αντίδραση της Τουρκίας μόλις αποφασισθεί η ένταξη, την επιστροφή σε
συνθήκες κρίσης στα ελληνοτουρκικά. Δεν είναι λίγοι, άλλωστε, αυτοί στην
κυβέρνηση που ανησυχούν για το τι θα συμβεί εάν Ελλάδα και Τουρκία, εξ αφορμής
της ένταξης της Κύπρου, επιστρέψουν σε «ψυχροπολεμικές καταστάσεις», ρίχνοντας
στα… βράχια και την πολιτική των κ.κ. Σημίτη και Παπανδρέου για την
προσέγγιση.
Ο κ. Γιώργος Παπανδρέου υιοθετεί… και τις δύο σχολές. Για την ακρίβεια,
πιστεύει και πως η Αθήνα πρέπει με κάθε ευκαιρία να δείχνει την καλή της
θέληση, αλλά και να προετοιμάζεται να αντιμετωπίσει τυχόν αρνητικές εξελίξεις.
Η αλλαγή πλεύσης
Μια αλλαγή πλεύσης στο Κυπριακό βρίσκεται σε εξέλιξη στην τουρκική ηγεσία,
σύμφωνα με τις εκτιμήσεις συνεργατών του υπουργού Εξωτερικών. Αυτή η αλλαγή
φάνηκε αφ’ ενός μεν από την αναίρεση της προϋπόθεσης για αναγνώριση κράτους
πριν από τη διαπραγμάτευση, αλλά και την απόσυρση της πρότασης για
συνομοσπονδία. Οι ίδιες εκτιμήσεις, όμως, μιλούν για πεισματική άρνηση εκ
μέρους του κ. Ντενκτάς, ο οποίος εκβιάζει την Άγκυρα για να συνεχίσει την
υποστήριξη της σκληρής του γραμμής.
Στο πλαίσιο αυτό, τόσο στην Άγκυρα όσο και στη Λευκωσία έχουν αρχίσει να
κυκλοφορούν σενάρια, τα οποία βλέπουν να δίδεται ένα ακόμη ευρωπαϊκό «καρότο»
στην Τουρκία για να… στρίψει το χέρι του κ. Ντενκτάς. Το «καρότο» αυτό θα
μπορούσε να ήταν η έναρξη της διαδικασίας που προηγείται των ενταξιακών
διαπραγματεύσεων το κατά την κοινοτική ορολογία screaning. Μια διαδικασία
την οποία περνούν οι χώρες που έχουν προοπτική, έστω και σε βάθος χρόνου,
ένταξης. Τα σενάρια αυτά, ωστόσο, απορρίπτονται κατηγορηματικά στις Βρυξέλλες
και όχι λόγω Κυπριακού, αλλά κυρίως λόγω των αντικειμενικών επιδόσεων της
Τουρκίας και της τουρκικής οικονομίας.
Οι αισιόδοξοι, πάντως, σπεύδουν να θυμίσουν πως και εάν ακόμη στεφθεί με
επιτυχία η διαπραγμάτευση για το Κυπριακό το 2002, θα ακολουθήσει αμέσως άλλη
μια διαπραγμάτευση, εξίσου ίσως δύσκολη: αυτή για τα ελληνοτουρκικά, αφού,
σύμφωνα με την απόφαση του Ελσίνκι, μέχρι το 2004 οι δύο χώρες ή θα πρέπει να
έχουν καταλήξει σε συμφωνία ή να έχουν προσφύγει στη Χάγη.
Google news
