Οι απαντήσεις στις ερωτήσεις

Τι είναι η «θεραπευτική κλωνοποίηση»;

Οι επιστήμονες θέλουν να δημιουργήσουν ανθρώπινα έμβρυα στο εργαστήριο και να
τα χρησιμοποιήσουν ως πηγή βλαστικών κυττάρων. Η προσπάθεια αυτή περιγράφεται
συχνά ως κλωνοποίηση εμβρύων, στην πραγματικότητα, όμως, οι επιστήμονες δεν
αντιγράφουν έμβρυα. Λαμβάνουν το γενετικό υλικό από ένα ενήλικο κύτταρο
(κύτταρο από το σώμα ενός ενήλικου) και το συγχωνεύουν με ένα άδειο ωάριο. Με
το κατάλληλο ερέθισμα, το νέο αυτό κύτταρο μπορεί να αναπτυχθεί σε έμβρυο.
Πρόκειται κατ’ ουσίαν για την ίδια τεχνολογία με την οποία δημιουργήθηκε η
Ντόλι, το κλωνοποιημένο πρόβατο.

Για ποιο λόγο το κάνουν αυτό οι επιστήμονες;

Για να εξάγουν εμβρυϊκά βλαστικά κύτταρα. Πρόκειται για «αρχέτυπα κύτταρα»,
που έχουν τη δυνατότητα να εξελιχθούν σε οποιοδήποτε, σχεδόν, τύπο κυττάρων
στο σώμα. Μπορεί, για παράδειγμα, να εξελιχθούν σε νευρικό ιστό, αίμα,
καρδιακό μυ, ακόμη και εγκεφαλικά κύτταρα. Οι επιστήμονες προσπαθούσαν να
απομονώσουν και να καλλιεργήσουν αυτά τα ειδικά κύτταρα στο εργαστήριο επί
σειρά ετών. Όταν τελικά το κατάφεραν, το 1998, έγινε λόγος για μία από τις
μεγαλύτερες προόδους που έχουν πραγματοποιηθεί ποτέ στη σύγχρονη έρευνα.

Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι τα βλαστικά κύτταρα μπορεί να μας εξασφαλίσουν
ένα απόθεμα ιστών. Αρχικά, θα μεταμοσχεύονται στο σώμα μας μεμονωμένα κύτταρα,
προκειμένου να επανορθώσουν τη βλάβη που έχουν προκαλέσει εκφυλιστικές
ασθένειες, όπως η καρδιοπάθεια. Μελλοντικά, όμως, μπορεί να «καταφέρουμε» τα
βλαστικά κύτταρα να αναπτυχθούν σε ολοκληρωμένα όργανα.

Γιατί είναι η κλωνοποίηση σημαντικό τμήμα αυτής της προσπάθειας;

Διότι μπορεί να επιτρέψει τη δημιουργία ιστού γενετικά ταυτόσημου με το δικό
μας. Επί του παρόντος, όταν δέχεται κάποιος ένα μόσχευμα, το σώμα του
προσπαθεί να αποβάλει τα μεταμοσχευμένα κύτταρα, διότι τα θεωρεί ξένο σώμα. Οι
γιατροί καταπνίγουν αυτή την ανοσοποιητική αντίδραση χορηγώντας στον ασθενή
ισχυρά φάρμακα, τα οποία είναι υποχρεωμένος να λαμβάνει εφ’ όρου ζωής. Τα
κύτταρα που δημιουργούνται μέσω της θεραπευτικής κλωνοποίησης, όμως, δεν θα
έχουν αυτό το πρόβλημα. Θα προέρχονται από τον ίδιο τον ασθενή και το
ανοσοποιητικό του σύστημα θα τα αναγνωρίζει ως δικά του.

Η προσέγγιση αυτή θα μπορούσε να θέσει τέρμα, για παράδειγμα, στην απελπισμένη
αναζήτηση ενός ανθρώπου που πάσχει από λευχαιμία για τον σωστό δωρητή μυελού
των οστών. Με την θεραπευτική κλωνοποίηση, οι γιατροί θα δημιουργούν ευάρμοστο
μυελό των οστών, χρησιμοποιώντας ενδεχομένως τα δερματικά κύτταρα του ίδιου
του ασθενούς.

Ποιες άλλες ασθένειες μπορεί να καταπολεμηθούν κατ’ αυτόν τον τρόπο;

Όλες οι εκφυλιστικές ασθένειες όπου ένας τύπος κυττάρων έχει υποστεί βλάβη. Οι
επιστήμονες είναι πεπεισμένοι ότι τα νέα νευρικά κύτταρα μπορεί να
μεταμοσχευθούν σε ανθρώπους που πάσχουν από την νόσο του Πάρκινσον και του
Άλτσχαϊμερ, ενώ ο νέος καρδιακός μυς μπορεί να επανορθώσει την οποιαδήποτε
βλάβη έχει υποστεί η καρδιά.