Πεφταστέρια χαράζουν απόψε τον ουρανό

ΧΙΛΙΑΔΕΣ πεφταστέρια θα «χτυπήσουν» τα ξημερώματα της Κυριακής τη Γη. Η βροχή
των Λεοντιδών θα προκαλέσει μια θεαματική σειρά κοσμικών πυροτεχνημάτων και
όχι την… καταστροφή του ανθρώπινου είδους, αφού το 99% των σωματιδίων δεν
φαίνονται με γυμνό μάτι και ζυγίζουν μόλις ένα γραμμάριο.

Η Γη τέμνει την τροχιά του κομήτη Τεμπλ Τατλ και το σύννεφο σκόνης που θα
χτυπήσει την ατμόσφαιρα θα τρέχει με ταχύτητα περίπου 180.000 χιλιομέτρων την
ώρα. Το αποτέλεσμα θα είναι μια φαντασμαγορική βροχή μετεώρων, η οποία,
σύμφωνα με τους αστρονόμους, αναμένεται να είναι η πιο εντυπωσιακή των
τελευταίων 35 ετών. Μέχρι και 36.000 πεφταστέρια αναμένεται να χαράξουν τον
ουρανό μέσα σε λίγα λεπτά, δηλαδή μέχρι και 800 φορές παραπάνω από τον
συνηθισμένο αριθμό.

Οι καλύτερες θέσεις

Οι καλύτερες θέσεις για το θέαμα είναι «κλεισμένες» απ’ όσους ζουν γύρω από το
τόξο του Ειρηνικού, στην Καλιφόρνια και την Ανατολική Ασία. Το θέαμα θα είναι
εντυπωσιακό και στην Ελλάδα, αφού αν ο ουρανός πάνω από τη χώρα μας είναι
καθαρός, θα μπορέσουμε να θαυμάσουμε μεταξύ 1 τα ξημερώματα του Σαββάτου έως
τις 4.30 της Κυριακής, εκατοντάδες φλεγόμενα αστέρια, όπως λέει ο κ. Διονύσης
Σιμόπουλος, διευθυντής του Πλανηταρίου. Το… ουράνιο θέαμα θα αποτελείται
περίπου «από πέντε έως δέκα τέτοια αντικείμενα που θα περνούν ανά δευτερόλεπτο
επί δεκαπέντε έως είκοσι λεπτά».

Υπάρχει όμως και η… σκοτεινή πλευρά των πυροτεχνημάτων. Αυτά τα μικρά μόρια
σκόνης ταξιδεύουν με τέτοια ταχύτητα που μπορούν να καταστρέψουν τα
ηλεκτρονικά κυκλώματα των δορυφόρων, λόγω του στατικού ηλεκτρισμού που
δημιουργούν.

Η NASA ήδη έχει λάβει τα μέτρα της για να προστατεύσει το τηλεσκόπιο Χαμπλ από
πιθανές ζημιές, ενώ ο αμερικανικός στρατός βρίσκεται σε επαγρύπνηση για να
παρακολουθήσει αν οι ουράνιοι κατάσκοποί του θα υποκύψουν στη βροχή των
μετεώρων.

Κάνουν προσευχές

Προσευχές κάνουν και οι εταιρείες δορυφορικής τηλεόρασης, αφού οι δορυφόροι
τους, που βρίσκονται σε τροχιές συγχρονισμένες με τη Γη και σε απόσταση 22.000
μιλίων, είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στην αποψινή καταιγίδα. Το 1993 ένας τέτοιος
δορυφόρος τέθηκε εκτός λειτουργίας από την επίδραση ενός μόνο μετεώρου.

Το ότι ένα κομματάκι σκόνης με το πλάτος μιας τρίχας μπορεί να καταστρέψει
δορυφόρους αξίας πολλών εκατομμυρίων, δημιουργεί ερωτήματα για το αν τα
πεφταστέρια είναι αθώα ή μπορούν να θεωρηθούν απειλή για το ανθρώπινο είδος.

Κάποτε παρόμοιες συζητήσεις χαρακτηρίζονταν «προληπτικές ανοησίες». Οι
μαρτυρίες αγροτών ότι έβλεπαν πέτρες να πέφτουν από τον ουρανό περνούσαν
απαρατήρητες μέχρι τις αρχές του 1800, όταν μια μελέτη Γάλλων ακαδημαϊκών
κατέρριψε τον μύθο φθάνοντας στο ενοχλητικό συμπέρασμα ότι οι ιστορίες ήταν
απολύτως αληθινές.

Μόλις στις αρχές του ’80, όταν ανακαλύφθηκε η σχέση που είχε ο θάνατος των
δεινοσαύρων με μια τεράστια αστρική καταιγίδα 65 εκατομμύρια χρόνια πριν, η
επιστημονική κοινότητα αποδέχθηκε ότι μπορεί επίσης να απειλούνται και οι
άνθρωποι.

Γκρέμισαν πολιτισμούς

Τα στοιχεία έδειξαν ότι μια καταστροφική βροχή μετεώρων υπήρξε η αφορμή για
την κατάρρευση των πρώτων ανθρώπινων πολιτισμών πριν από 4.000 χρόνια.
Δορυφορικές εικόνες του Νοτίου Ιράκ αποκάλυψαν έναν κρατήρα που φαίνεται ότι
ήταν το αποτέλεσμα μιας βροχής μετεώρων. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η βροχή
αυτή προκάλεσε καταστροφή ανάλογη με 100 βόμβες υδρογόνου. Παρόμοια στοιχεία
που δείχνουν επιδράσεις από βροχές μετεώρων που έγιναν το 2200 π.Χ.
ανακαλύφθηκαν σε μέρη όπως η Σουηδία και η Αργεντινή. Τα σημάδια μάλιστα
δείχνουν ότι ο βιβλικός Πατριάχρης Αβραάμ γεννήθηκε σ’ έναν κόσμο που μόλις
συνερχόταν από μια καταιγίδα γιγαντιαίων μετεώρων.

Ωστόσο, «η πιθανότητα να σκοτωθείτε εσείς από μετεωρίτη είναι μία στα 150
τρισεκατομμύρια», λέει ο κ. Σιμόπουλος, εξηγώντας ότι «η πιθανότητα να μας
χτυπήσει μετεωρίτης ικανός να καταστρέψει τον πολιτισμό μας τοποθετείται στα
επόμενα 100.000 έως ένα εκατομμύριο χρόνια». Αλλά για να συμβεί κάτι τέτοιο,
«ο μετεωρίτης θα πρέπει να έχει διάμετρο 16 χιλιομέτρων και τόσο μεγάλα
κομμάτια δεν είναι συνηθισμένα. Τέτοια διάμετρο είχε ο αστεροειδής που πριν
από 65 εκατομμύρια χρόνια κατέστρεψε το 70% των μορφών ζωής στη Γη,
συμπεριλαμβανομένων των δεινοσαύρων».

Ας μην ανησυχούμε

Δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας, τουλάχιστον για τις γενιές που ζουν αυτήν τη
στιγμή στον πλανήτη. «Αυτήν τη στιγμή υπάρχουν 1.000 αστεροειδείς με μέγεθος
άνω του ενός χιλιομέτρου, των περισσοτέρων εκ των οποίων οι τροχιές έχουν
υπολογιστεί και υπάρχουν προγράμματα που στα επόμενα πέντε χρόνια θα
υπολογίσουν και τις τροχιές και των υπολοίπων», λέει ο κ. Σιμόπουλος.

Όσο για τις πιθανότητες να… πέσει ο ουρανός στο κεφάλι μας απόψε προς τα
ξημερώματα της Κυριακής, είναι «μία στα 150 τρισεκατομμύρια». Ας μην ξεχνάμε
ότι «το 99% των σωματιδίων που θα “χτυπήσουν” απόψε από τον αστερισμό του
Λέοντα δεν είναι ορατά με γυμνό μάτι».

10 πράγματα που πρέπει να ξέρετε

1) Κάθε χρόνο σημειώνονται περισσότερες από δώδεκα βροχές μετεώρων, οι
περισσότερες από τις οποίες προέρχονται από τη σκόνη που αφήνουν πίσω τους οι
κομήτες.

2) Η αποψινή αστρική καταιγίδα είναι το αποτέλεσμα του ότι η Γη τέμνει
την τροχιά του κομήτη Τεμπλ-Τατλ, ο οποίος χρειάζεται 33 χρόνια για να
ολοκληρώσει έναν κύκλο του Ηλίου.

3) Η καταιγίδα με τα πεφταστέρια θα ξεσπάσει από ένα σημείο του
αστερισμού του Λέοντα.

4) Τα μετέωρα αποτελούνται από σωματίδια που ζυγίζουν στο μεγαλύτερο
μέγεθός τους ένα γραμμάριο.

5) Ένα μετέωρο εξερράγη πάνω από τον ποταμό Τουνγκούσκα στη Σιβηρία,
στις 30 Ιουνίου του 1908. Η έκρηξη έριξε κάτω έναν αγρότη που ζούσε 40 μίλια
μακριά και μπορούσε να την ακούσει κανείς σε ακτίνα 500 μιλίων.

6) Όταν τα μετέωρα είναι αρκετά μεγάλα ώστε να χτυπήσουν στο έδαφος,
τότε ονομάζονται μετεωρίτες.

7) Σύμφωνα με τον δρα Ντάνκαν Στιλ, επικεφαλής αστρονόμο στο
Πανεπιστήμιο του Σάλφορντ, οι βροχές μετεώρων είναι μια κοσμική «μηχανή
προειδοποίησης».

8) Το 1954, στην Αλαμπάμα των ΗΠΑ, έπεσε ένας μετεωρίτης τεσσάρων
κιλών.

9) Το 1650 ένας μετεωρίτης χτύπησε το πόδι ενός Μιλανέζου μοναχού.

10) Το 1991 ένας μετεωρίτης 500 γραμμαρίων πέρασε ξυστά από το αυτί
ενός 13χρονου στην Ινδιάνα των ΗΠΑ.