ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Ζήτημα ισορροπίας

«Όλα αλλάζουν εδώ. Ανοίγουμε μια νέα σελίδα στην ιστορία μας, αλλά τα
πράγματα δεν θα πάνε καλύτερα αν δεν διδαχθούμε από τα λάθη του παρελθόντος».
Μια 25χρονη κάτοικος της Καμπούλ, ανεβασμένη στο μηχανάκι του άνδρα της.

Δειλό χαμόγελο: οι γυναίκες της Καμπούλ αποκαλύπτουν σιγά σιγά το πρόσωπό τους

Είναι ζήτημα επιλογής. Μπορείς να αφιερώσεις όλη σου την πρώτη σελίδα στο
λυντσάρισμα του άτυχου ταλιμπάν, όπως έκανε η βρετανική Μίρορ. Ή
μπορείς να περιοριστείς αποκλειστικά στις φωτογραφίες από την είσοδο των τανκς
στην Καμπούλ και τους πανηγυρισμούς των κατοίκων, όπως έκαναν οι περισσότερες
αμερικανικές και αγγλικές εφημερίδες. Υπάρχει και τρίτη λύση: να δημοσιεύσεις
στο ίδιο ακριβώς μέγεθος, τη μία κάτω από την άλλη, τις δύο αποκαλυπτικές
φωτογραφίες: τους πανηγυρισμούς και τη βαρβαρότητα, τη χαρά και τη φρίκη. Αυτό
έπραξε η ισπανική Ελ Παΐς.

Διότι, εν τέλει, είναι ζήτημα ισορροπίας. Στο Αφγανιστάν συνυπάρχουν αυτές τις
μέρες πολλές εκρήξεις, ενθουσιασμού, φόβου, βίας, αλαζονείας, ελευθερίας. Οι
γυναίκες πετούν την μπούρκα, αλλά εξακολουθούν να φοβούνται να βγουν στους
δρόμους: δεν ξεχνούν, άλλωστε, ότι η καταπίεση και οι διακρίσεις εις βάρος
τους δεν άρχισαν με τους ταλιμπάν. Οι άνδρες σπεύδουν να ξυρίσουν τα γένεια
τους και να βγουν φωτογραφία, αλλά δεν εμπιστεύονται κιόλας (ιδίως οι παστούν)
τη νέα ηγεσία της χώρας. Κάθε επιφύλαξη είναι θεμιτή και δικαιολογημένη, τόσο
μεταξύ των κατοίκων του Αφγανιστάν όσο και μεταξύ των παρατηρητών, καλόπιστων
ή κακόπιστων. Οι επιφυλάξεις δεν μπορούν να κρύψουν όμως τη βαρύτητα που έχει
η πτώση ενός αποκρουστικού καθεστώτος, όπως εκείνου των ταλιμπάν. Τα αισθήματα
φρίκης για τις (μεμονωμένες, προς το παρόν) αγριότητες της Συμμαχίας δεν
μπορούν να πνίξουν τα αισθήματα ανακούφισης από την είδηση ότι επετράπη στις
γυναίκες να σπουδάζουν, να δουλεύουν, να κυκλοφορούν στους δρόμους. Πράγματα
αυτονόητα, δηλαδή, στις δυτικές κοινωνίες.

Αγαπητός, μαχητικός, και προπάντων έντιμος, ο «εθνικός μας δημοσιογράφος»
Ρόμπερτ Φισκ βλέπει μόνο την αρνητική πλευρά των γεγονότων. Κινδυνολογεί: για
τους βομβαρδισμούς στο Ραμαζάνι, για τον χειμώνα που θα παγιδέψει τους
στρατιώτες, για το Πακιστάν που θα διαλυθεί, για τον Μουσάραφ που είναι
αποτρόπαιος δικτάτορας, για τα διδάγματα του περασμένου αιώνα, για τη δυτική
συμμαχία που θα καταρρεύσει. (Οι προβλέψεις του συνήθως δεν επαληθεύονται,
όπως δεν επαληθεύτηκαν και οι ιερεμιάδες του για το απεμπλουτισμένο ουράνιο,
αλλά εμείς εξακολουθούμε να τον αγαπάμε). Καταγγέλλει: τα ψέματα, την
υποκρισία, τη διγλωσσία. Αποδίδει ηθικές ευθύνες σε όλους «μας»: για τις
ωμότητες των μουτζαχεντίν, για τη δολοφονία του παιδιού του Ομάρ, για τους
θανάτους των αμάχων, για τα κύματα των προσφύγων. Γράφει υπέροχα, αλλά
φαίνεται να συγκινείται μόνο από τα δράματα. Αυτά τα γελαστά παιδιά της
Καμπούλ, για τα οποία μίλησε χθες στον ραδιοσταθμό Φλας ο Γιάννης Μπεχράκης
του Ρώυτερ, τα παιδιά που ξεχύθηκαν στους δρόμους για να γιορτάσουν, δεν
δικαιούνται λοιπόν καμιά θέση στην Ιστορία;