Στο μικροσκόπιο οι κινητήρες των Αιρμπάς

«Όλα δείχνουν ότι πρόκειται για δυστύχημα» λένε οι Αμερικανικές Αρχές. Το
αεροσκάφος της American Airlines που συνετρίβη τη Δευτέρα στο Κουινς, δεν
έπεσε κατά πάσα πιθανότητα θύμα τρομοκρατικής επίθεσης, κόστισε όμως τη ζωή
τουλάχιστον 269 ανθρώπων· τι έφταιξε; Οι υποψίες επικεντρώνονται τώρα στους
κινητήρες του αεροσκάφους: το συγκεκριμένο μοντέλο είχε χαρακτηριστεί πρόσφατα
«προβληματικό».

Τα δάκρυα. Συγγενείς επιβάτη της τραγικής πτήσης μόλις έχουν μάθει τα θλιβερά νέα

Στις 5 Οκτωβρίου, η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Αεροπορίας (FAA) είχε εκδώσει
προειδοποίηση κάνοντας λόγο για «αναγκαιότητα περαιτέρω ελέγχων» των κινητήρων
CF6-80C2 της General Electric, με τους οποίους ήταν εφοδιασμένο και το μοιραίο
Airbus, καθότι «έχει εντοπιστεί πιθανό πρόβλημα». Στην πραγματικότητα, οι
κινητήρες αυτοί βρίσκονταν ήδη στο μικροσκόπιο από την άνοιξη του 2000, όταν
πολλά αεροσκάφη ανέφεραν μηχανικές βλάβες που προκαλούσαν την αποκόλληση
μεταλλικών τμημάτων. Ειδικοί επισημαίνουν ότι τα τελευταία δύο χρόνια έχουν
σημειωθεί τουλάχιστον έξι περιπτώσεις «κατάρρευσης» του συγκεκριμένου τύπου
κινητήρα ­ σε καμία από αυτές, όμως, δεν υπήρξε αποκόλληση του ίδιου του
κινητήρα και οι κυβερνήτες είχαν κατορθώσει να προσγειώσουν τα αεροσκάφη με
ασφάλεια.

Η κατασκευάστρια εταιρεία, General Electric, υποστήριξε ότι είχε συμμορφωθεί
με όλες τις κυβερνητικές οδηγίες για ελέγχους και ότι οι κινητήρες CF6-80C2
είναι «αξιόπιστοι». Ο αριστερός κινητήρας του αεροσκάφους της American
Airlines είχε, πράγματι, επιθεωρηθεί πρόσφατα και είχε συμπληρώσει έκτοτε
μόλις 700 ώρες πτήσης ­ ο δεξιός κινητήρας, όμως, ο οποίος αποκολλήθηκε
σύμφωνα με τους αυτόπτες μάρτυρες λίγο μετά την απογείωση του αεροσκάφους, και
λίγο προτού σημειωθεί έκρηξη, είχε στο ενεργητικό του σχεδόν 9.788 ώρες
πτήσης: 212 ώρες ακόμη και έπρεπε υποχρεωτικά να αφαιρεθεί για επισκευή.
Σύμφωνα με τα αρχεία της American Airlines, ο επόμενος έλεγχος του
συγκεκριμένου κινητήρα είχε προγραμματιστεί για τον Ιούλιο του 2002.

Τα Airbus Α300, πάντως, είναι σχεδιασμένα έτσι, ώστε να μπορούν να πετάξουν
ακόμα και με έναν κινητήρα. Θεωρούνται από τα πλέον ασφαλή αεροσκάφη και παρ’
όλο που έχουν εμπλακεί, κατά το παρελθόν, σε τουλάχιστον έξι μοιραία
δυστυχήματα, τα περισσότερα είχαν αποδοθεί σε ανθρώπινο λάθος. Τι προκάλεσε
λοιπόν την πτώση του αεροσκάφους της American Airlines;

Όπως ανακοίνωσαν χθες οι Αμερικανοί ερευνητές, το ένα από τα δύο μαύρα κουτιά
του αεροσκάφους, ο «καταγραφέας φωνής» όπως ονομάζεται, αποδεικνύει πως εντός
του πιλοτηρίου βρίσκονταν πριν από τη συντριβή μόνο ο κυβερνήτης και ο
συγκυβερνήτης ­ «δεν προκύπτει καμία ασυνήθιστη δραστηριότητα». Το δεύτερο
κουτί, στο οποίο έχουν καταγραφεί τα δεδομένα της πτήσης, εντοπίστηκε αργά
χθες το βράδυ και εστάλη στην Ουάσιγκτον για ανάλυση. Παρ’ όλο που οι Αρχές
δεν έχουν αποκλείσει ακόμη επισήμως το ενδεχόμενο της δολιοφθοράς, όλα
συγκλίνουν προς την εκδοχή του δυστυχήματος ­ και οι θεωρίες για τα αίτιά του
ποικίλλουν.

Υπάρχει μία πιθανότητα το αεροσκάφος να απόλεσε τη σταθερότητά του εξαιτίας
κάποιας επιπλέον βλάβης στα φτερά, ή ακόμη εξαιτίας των 16.000 γαλονιών
καυσίμων που μετέφερε ­ ο κυβερνήτης της Νέας Υόρκης, όμως, Τζορτζ Πατάκις,
δήλωσε ότι ο κυβερνήτης «έριξε πριν από τη συντριβή καύσιμα πάνω από τον Κόλπο
της Τζαμάικας».

Η βλάβη

Τα αεροσκάφη διαθέτουν ένα μηχανισμό που επιτρέπει στον κυβερνήτη να αδειάσει
σε ελάχιστο χρόνο το ντεπόζιτο καυσίμων, όταν έχει σημειωθεί σοβαρή μηχανική
βλάβη, προκειμένου να πραγματοποιήσει αναγκαστική προσγείωση. Στην περίπτωση
του συγκεκριμένου αεροσκάφους, όμως, ο κυβερνήτης προέβη κατά πάσα πιθανότητα
σε αυτήν την κίνηση, ώστε να προκαλέσει όσο το δυνατόν λιγότερα θύματα και
ζημιές στο έδαφος.

«Πρόκειται αναμφισβήτητα για μηχανική βλάβη», λέει ο Κρις Γέιτς, εκδότης του
εξειδικευμένου περιοδικού «Jane’s Aviation Security». Και εκφράζει μία
διαφορετική θεωρία: «Αυτόπτες μάρτυρες στο αεροδρόμιο J.F.Κ. υποστήριξαν ότι
είδαν καπνό να βγαίνει από τον κινητήρα καθώς τροχοδρομούσε στον διάδρομο
απογείωσης. Αν αυτό είναι αληθές, τότε ίσως έχουμε να κάνουμε με μία επανάληψη
της τραγωδίας του Κονκόρντ, όταν ένα μεταλλικό αντικείμενο που βρισκόταν στον
διάδρομο αναρροφήθηκε από τον κινητήρα προκαλώντας ανεπανόρθωτη βλάβη και
κάνοντας τους κινητήρες να πιάσουν φωτιά». Μια ακόμη προφανής, σύμφωνα πάντα
με τον Γέιτς, πιθανότητα; Η αναρρόφηση κάποιου πουλιού.

Ο έλεγχος χάθηκε αφού ακούστηκαν δύο υπόκωφοι κρότοι

Από την πρώτη εξέταση στο μαύρο κουτί, που περιέχει τις μαγνητοφωνημένες
συνομιλίες στο πιλοτήριο, διαπιστώνεται ότι οι πιλότοι έχασαν τον έλεγχο του
αεροσκάφους αφότου ακούστηκαν δύο υπόκωφοι κρότοι, ανακοίνωσε αξιωματούχος που
μετέχει στις έρευνες. Μεταξύ των δύο αυτών κρότων, ο κυβερνήτης ακούγεται να
λέει ότι αντιμετωπίζει ένα είδος αναταράξεων από αεροσκάφος τύπου JAL 747 που
βρίσκεται μπροστά του. Μετά τον δεύτερο κρότο, ο συγκυβερνήτης ακούγεται να
ζητά τη μεγίστη ισχύ. Στη συνέχεια, 20 δευτερόλεπτα μετά τον πρώτο κρότο,
επισημαίνει ο ερευνητής Τζορτζ Μπλακ, «γίνονται σχόλια που δείχνουν απώλεια
ελέγχου. Σύμφωνα με την προκαταρκτική έρευνα, δεν υπάρχει κανένα στοιχείο ότι
παρουσιάστηκε εσωτερική βλάβη στις μηχανές», πρόσθεσε.

Κατεστραμμένα σπίτια. Διάσπαρτα συντρίμμια. Εκατοντάδες νεκροί. Τα σωστικά
συνεργεία έχουν ανασύρει μέχρι στιγμής 265 πτώματα, τα πέντε ανήκαν σε
κατοίκους του Κουίνς, τέσσερις ακόμα εξακολουθούν να αγνοούνται.

Ένας άνδρας βρέθηκε να κρατάει ακόμα ένα μωρό στην αγκαλιά. Όσο για τα
ανθρώπινα μέλη που εντοπίστηκαν, θα διεξαχθούν εξετάσεις DNA προκειμένου να
εξακριβωθεί η ταυτότητά τους.

Οι περισσότεροι από τους 251 επιβάτες του αεροσκάφους ήταν Δομινικανοί ή
Αμερικανο-Δομινικανοί, μία κοινότητα που έχασε 41 ανθρώπους στις τρομοκρατικές
επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με την προσωρινή λίστα επιβατών που
δημοσιοποίησε η American Airlines, ανάμεσα στους επιβάτες υπήρχαν ακόμη
πολίτες των ΗΠΑ, της Γαλλίας, της Κολομβίας, της Ταϊβάν και της Αϊτής.

“Υπάρχουν πολλά παιδιά που έχασαν τους γονείς τους και πολλοί γονείς που
έχασαν τα παιδιά τους, και πολλοί άνθρωποι που συντηρούσαν τις οικογένειες
τους είναι τώρα νεκροί”, έλεγε ο Φερνάντο Ματέο, μέλος φιλανθρωπικής
οργάνωσης. “Υπάρχουν πολλές οικογένειες που πενθούν αλλά έχουν μείνει πέραν
αυτού και χωρίς χρήματα”. Το Ρόκαγουεϊζ, πάντως, δηλώνει αποφασισμένο να
βοηθήσει και να ξεπεράσει το πλήγμα που υπέστη, το δεύτερο μέσα σε δύο μήνες,
καθώς θρηνούσε ήδη 90 θύματα από την 11η Σεπτεμβρίου.