Η αλληλεγγύη και η χλιαρή υποστήριξη

Οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, οι εικόνες της φρίκης από τα ερείπια των
δίδυμων πύργων, η απελπισμένη αναζήτηση για τυχόν επιζώντες πυροδότησαν στη
Γηραιά Ήπειρο ένα έντονο αίσθημα αλληλεγγύης προς τις ΗΠΑ. Έναν μήνα μετά την
έναρξη των βομβαρδισμών στο Αφγανιστάν όμως, ο Οσάμα Μπιν Λάντεν παραμένει
άφαντος, οι Ταλιμπάν εξακολουθούν να αντιστέκονται, οι «παράπλευρες απώλειες»
αυξάνονται και η αυθόρμητη υποστήριξη της αρχής δίνει τη θέση της στην
επιφύλαξη.

Την πρώτη εβδομάδα των βομβαρδισμών, 74% των Βρετανών τάσσονταν υπέρ του
πολέμου. Δύο εβδομάδες αργότερα, το ποσοστό μειώθηκε σε 62%. Από την απέναντι
πλευρά της Μάγχης, το 66% των Γάλλων που δήλωναν περί τα μέσα Οκτωβρίου «ναι
στους βομβαρδισμούς» συρρικνώθηκε, στις αρχές Νοεμβρίου, σε 51%. Στη Γερμανία,
69% των πολιτών εξακολουθούν να θεωρούν «δικαιολογημένη» την αμερικανική
απάντηση στις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου. Αν κοιτάξει κανείς πιο
προσεκτικά, όμως, συνειδητοποιεί ότι απέναντι στο 65% των Δυτικογερμανών που
βρίσκουν «δικαιολογίες» υπάρχει ένα 48% των Ανατολικογερμανών οι οποίοι
θεωρούν τους βομβαρδισμούς «αδικαιολόγητους». Και μπορεί οι Ανατολικογερμανοί
να είναι επηρεασμένοι από τα 40 χρόνια αντιαμερικανικής προπαγάνδας, γεγονός
είναι όμως πως η υποστήριξη της Ευρώπης στον «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας»
φθίνει.

Πολλοί Ευρωπαίοι δεν γοητεύτηκαν ούτε στιγμή από το «Ή μαζί μας ή εναντίον
μας» του Μπους ­ παγιδεύτηκαν, ωστόσο, σε αυτήν τη ρητορική. Σε μία συνάντηση
των Ευρωπαίων ΥΠΕΞ στο Λουξεμβούργο, την περασμένη εβδομάδα, ο Γάλλος Ιμπέρ
Βεντρίν αναγνώρισε ότι η αμερικανική στρατιωτική εκστρατεία «εξακολουθεί να
μην επιφέρει αποτελέσματα» ­ σταμάτησε, όμως, ένα βήμα προτού την επικρίνει
ανοιχτά. Πώς θα μπορούσε άλλωστε; «Οι Ευρωπαίοι δεν είναι σε θέση να
προτείνουν μια διαφορετική πολιτική», ομολόγησε.

Ο Τζακ Στρο

Ο υπουργός Εξωτερικών τής πιο πιστής συμμάχου των ΗΠΑ, της Βρετανίας, βρήκε
ήδη έναν τίτλο ­ και ένα προηγούμενο ­ για αυτό το κλίμα επιφυλακτικότητας που
τείνει να επικρατήσει στην Ευρώπη: «Την αμφιταλάντευση των τριών εβδομάδων τη
ζήσαμε ξανά», λέει, «το 1999, την εποχή που το ΝΑΤΟ, με επικεφαλής τις ΗΠΑ,
βομβάρδιζε τη Σερβία και το Κοσσυφοπέδιο. Πολλοί από τους αναλυτές, οι οποίοι
υποστηρίζουν τώρα ότι οι βομβαρδισμοί στο Αφγανιστάν είναι λάθος, έλεγαν τότε
πως το Κοσσυφοπέδιο ήταν λάθος», εξήγησε ο Τζακ Στρο. Η εκστρατεία εκείνη
διήρκεσε 78 ημέρες, οδήγησε όμως σε αλλαγή καθεστώτος στη Σερβία και έθεσε τον
Μιλόσεβιτς «καθ’ οδόν» για τη Χάγη. Η εκστρατεία αυτή θα διαρκέσει ασφαλώς
περισσότερο, για τον Στρο, όμως το μήνυμα είναι το ίδιο: για να νικήσεις
πρέπει να επιμείνεις. Μόνο που η αισιοδοξία της άποψής του βρίσκει ολοένα και
λιγότερους αποδέκτες. Ενώ η «αμφιταλάντευση των τριών εβδομάδων», που
συμπλήρωσε στο μεταξύ και τέταρτη εβδομάδα, απειλεί να εξελιχθεί σε έναν
ολόκληρο χειμώνα δυσαρέσκειας.