ΔΡΟΜΟΙ

Οι άνθρωποι…

… στον δυτικό κόσμο έχουμε μάθει να ζούμε μέσα στις διαφημίσεις μας. Συχνά
δεν μπορούμε να ξεχωρίσουμε ποιος είναι ο πραγματικός κόσμος: εκείνος που
ζούμε μέσα σε αυτές ή ο άλλος που βρίσκεται «απ’ έξω»; Η ταινία «Μάτριξ»
έσπρωχνε αυτήν την απορία στα έσχατα όριά της. Σε αυτήν, η υλική
πραγματικότητα γύρω μας είναι εικονική. Τη συντονίζει ένα σούπερ κομπιούτερ με
το οποίο είμαστε όλοι συνδεδεμένοι. Όταν ο ήρωας ξυπνάει στην «πραγματική
πραγματικότητα», δεν βλέπει παρά μια έρημη χώρα, σπαρμένη με αποκαΐδια ­ ό,τι
είχε απομείνει στο Σικάγο, ύστερα από έναν παγκόσμιο πόλεμο. Ο αρχηγός της
Αντίστασης προφέρει έναν ειρωνικό χαιρετισμό: «Καλωσήρθατε στην έρημο του
πραγματικού».

Στην έρημο…

… αυτή ξυπνήσαμε ξαφνικά όλοι. Οι Δίδυμοι Πύργοι συμβόλιζαν την απόλυτη
αντίθεση του καπιταλιστικού Πρώτου Κόσμου με την τριτοκοσμική «έρημο του
πραγματικού». Πίσω από τους όγκους που κατέρρευσαν, μπορέσαμε ξαφνικά να δούμε
το πραγματικό «απ’ έξω». Και να θυμηθούμε το μάθημα του Χέγκελ: «Σε αυτό το
κακό απ’ έξω, πρέπει να αναγνωρίζουμε την αποσταγμένη εκδοχή της δικής μας
ουσίας». Αυτό που βλέπουμε ξαφνικά μπροστά μας μοιάζει με ξεκαθάρισμα
λογαριασμών πέντε αιώνων. Τόση είναι η ιστορία του καπιταλισμού, τόσο είναι το
διάστημα που ο «πολιτισμένος» δυτικός κόσμος εξαγόρασε την ευημερία του με την
εξαγωγή ωμής βίας και καταστροφής στον «πρωτόγονο» υπόλοιπο κόσμο. Όμως, όσο
και αν φωνάζει ο πρόεδρος Μπους, όσο και αν φωνάζει ο Μπιν Λάντεν, οι λαοί
απουσιάζουν από το κάλεσμα εκείνων που έχουν αναλάβει αυτό το ξεκαθάρισμα εν
ονόματί τους.

Ο ισλαμικός…

… φονταμενταλισμός που εκπορεύεται από τα σπήλαια του Μπιν Λάντεν έχει το
αντίστοιχό του στον δυτικό φονταμενταλισμό που εκπορεύεται από τα υπόγεια του
Πενταγώνου. Αν κοιτάξουμε τον Μπιν Λάντεν και τον Τζορτζ Μπους σαν σύμβολα, η
ύπαρξη του ενός προϋποθέτει την ύπαρξη του άλλου. Όμως, τόσο στη σταυροφορία
του ενός όσο και στον ιερό πόλεμο του άλλου, οι περισσότεροι άνθρωποι στον
Πρώτο και στον Τρίτο Κόσμο αρνούνται να προσυπογράψουν, αρνούνται να
παραδώσουν τα λάβαρα είτε του ενός είτε του άλλου πολιτισμού στους
ψευδεπίγραφους αρχηγούς τους. Μέσα στην εικονική πραγματικότητά τους, ο
φανατισμός είναι εκείνο που τους κάνει να μοιάζουν μεταξύ τους, εκείνο που
τους κάνει να διαφέρουν από τις μάζες που θέλουν να γίνουν αρχηγοί τους.

Το θέαμα..

… του δυτικού κόσμου που επιτίθεται στο Αφγανιστάν είναι μια θλιβερή ένδειξη
αδυναμίας. Φέρνει στο νου την ιστορία με εκείνον τον ανόητο που είχε χάσει τα
κλειδιά του. Τα έψαχνε λοιπόν κάτω από έναν φανοστάτη. «Τι ψάχνεις εκεί;» τον
ρωτάει ένας περαστικός. «Τα κλειδιά μου. Μου πέσανε σε μια σκοτεινή γωνιά του
δρόμου». «Και τότε γιατί τα ψάχνεις εδώ;». «Μα γιατί εδώ είναι πιο εύκολο,
έχει πιο πολύ φως!». Έτσι και ο δυτικός κόσμος. Αν ήθελε να βρει τα «κλειδιά»
του, δεν χρειαζόταν να πάει στο Αφγανιστάν. Ας έψαχνε πρώτα στις «τσέπες» του.