Διστάζουν για τη χερσαία επέμβαση οι στρατηγοί

Οι αεροπορικές επιδρομές στο Αφγανιστάν συνεχίζονται για ένατη συνεχόμενη
ημέρα, οι δυνάμει στόχοι, ωστόσο, μέρα με τη μέρα εκλείπουν. «Οι αμερικανικές
δυνάμεις πέτυχαν τον στόχο της πρώτης φάσης», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος
Τζορτζ Μπους. Ποια θα είναι, λοιπόν, η δεύτερη φάση του «πολέμου κατά της
τρομοκρατίας»; Το ερώτημα διχάζει το Πεντάγωνο και αντιπαρατάσσει στρατιωτική
και πολιτική ηγεσία.

Πληροφορίες θέλουν την πολιτική ηγεσία του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας να
πιέζει υπέρ της ανάπτυξης ειδικών δυνάμεων ­ και τους στρατηγούς να
εμφανίζονται επιφυλακτικοί, μη θέλοντας να εκθέσουν τους επίλεκτους στρατιώτες
τους σε κίνδυνο χωρίς να υπάρχει σαφής στόχος.

Η πρώτη φάση της επίθεσης εναντίον του Αφγανιστάν αποσκοπούσε στην καταστροφή
της αντιαεροπορικής άμυνας των Ταλιμπάν, ώστε να καταστεί δυνατή η ρίψη
ανθρωπιστικής βοήθειας και η διείσδυση των ειδικών δυνάμεων. Υπήρχε όμως και η
ελπίδα μιας «τυχερής βολής» που θα έπληττε τα κρησφύγετα που χρησιμοποιεί ο
Μπιν Λάντεν και οι οπαδοί του ή τουλάχιστον θα τους υποχρέωνε να μετακινηθούν
και να γίνουν έτσι περισσότερο τρωτοί.

Όλες, σχεδόν, οι βάσεις αντιαεροπορικής άμυνας των Ταλιμπάν έχουν καταστραφεί,
κατά τα λοιπά, όμως, η στρατιωτική δομή του καθεστώτος παραμένει σε μεγάλο
βαθμό άθικτη. Πρόσφυγες που κατέφυγαν στο Πακιστάν την περασμένη εβδομάδα
δήλωσαν πως οι Ταλιμπάν έχουν ήδη μεταφέρει τους εκτοξευτήρες ρουκετών τους
στα βουνά. Άλλες πηγές επισημαίνουν ότι παρόλο που τα αεροδρόμια του
Αφγανιστάν έχουν καταστραφεί, ο τεράστιος στόλος από ημιφορτηγά των Ταλιμπάν ­
το βασικό τους πολεμικό όχημα ­ έχει υποστεί ελάχιστες απώλειες.

Πιο σημαντικό από όλα, όμως, είναι ότι η ελπίδα μιας «τυχερής βολής»
αποδείχθηκε μάταιη: ο Μπιν Λάντεν και οι συνεργάτες του παραμένουν άφαντοι. Η
δεύτερη φάση της επιχείρησης αποσκοπεί στον εντοπισμό και τη σύλληψή τους,
καθώς και την ανατροπή του καθεστώτος των Ταλιμπάν που τους παρέχει καταφύγιο.
Όλες οι πιθανές επιλογές, ωστόσο, ενέχουν κινδύνους:

­ Η αποστολή μικρών ομάδων των ειδικών δυνάμεων προκειμένου να καταδιώξουν
τους τρομοκράτες και τους ηγέτες των Ταλιμπάν μπορεί να μην αποδειχθεί αρκετή
για την εξάλειψή τους.

­ Η ανάπτυξη μεγαλύτερης δύναμης χερσαίων δυνάμεων ανοίγει το ενδεχόμενο να
υπάρξουν απώλειες και να διαβρωθεί η υποστήριξη των μουσουλμάνων συμμάχων.

­ Η παροχή βοήθειας στην αφγανική αντιπολίτευση σημαίνει συνεργασία με μία
ανομοιογενή, ασύνδετη ομάδα στρατιωτικών ηγετών, ορισμένοι εκ των οποίων
κατηγορούνται για διαφθορά και θηριωδίες.

Τι μέλλει γενέσθαι, λοιπόν; Το τελευταίο τεύχος του περιοδικού «Newsweek»
θέλει τον Αμερικανό υπουργό Άμυνας, Ντόναλντ Ράμσφελντ, να δυσανασχετεί με την
αποτυχία της στρατιωτικής ηγεσίας να σκεφθεί και να προτείνει κάποιο
«δημιουργικό» σχέδιο μάχης. Οι ένστολοι φέρονται να αισθάνονται περισσότερο
άνετα με την τεχνική του «δόγματος Πάουελ» ­ από τον υπουργό Άμυνας που
υπαγορεύει την εξουθενωτική χρήση της αεροπορικής δύναμης έως ότου η ανάπτυξη
χερσαίων δυνάμεων καταστεί είτε περιττή είτε απλή υπόθεση. Την εβδομάδα αυτή
αναμένεται να αναπτυχθούν στο Αφγανιστάν αμερικανικές και βρετανικές ειδικές
δυνάμεις, στέλνονται όμως σε ιδιαίτερα επικίνδυνες «κυνηγετικές» αποστολές, θα
κρύβονται στις άκρες δρόμων, μονοπατιών και ορεινών διαβάσεων με την ελπίδα
ότι ο Μπιν Λάντεν ή ο ηγέτης των Ταλιμπάν, μουλάς Ομάρ, ή κάποιος υπαρχηγός
τους, θα περάσει από εκεί.

Προτού δώσουν το πράσινο φως για την αποστολή περισσότερων στρατευμάτων, οι
συντηρητικοί στρατηγοί επιθυμούν τη συνέχιση των αεροπορικών βομβαρδισμών που
επιμένουν για ένατη ημέρα και διακόπηκαν μόνο την Παρασκευή, ημέρα προσευχής
για τους μουσουλμάνους.

Παρόμοιες «λεπτότητες», όμως, δεν φαίνεται να βοηθούν τις συνεχιζόμενες
προσπάθειες του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας να διατηρήσει ενωμένη τη διεθνή
συμμαχία. Οι αναφορές για θύματα μεταξύ των αμάχων, οι «έξυπνες» βόμβες που
λανθάνουν στον στόχο τους, οι αναπόφευκτες «παράπλευρες απώλειες» προκαλούν
έντονες αντιδράσεις. Η στρατιωτική ηγεσία του Πενταγώνου, ωστόσο, διστάζει.
Έχει άλλωστε επώδυνες αναμνήσεις από τις τελευταίες δύο συγκρίσιμες αποστολές
ειδικών δυνάμεων ­ την επιχείρηση «Desert One» το 1980 για τη διάσωση
Αμερικανών ομήρων στο Ιράν και την επιδρομή το 1993 στο Μογκαντίσου της
Σομαλίας, από κομάντος Rangers και Delta Force, που απέτυχε με κόστος 18
νεκρούς, 73 τραυματίες, και την κατάρριψη δύο ελικοπτέρων.

Κάποιοι στο Πεντάγωνο πιστεύουν ότι ο Μπιν Λάντεν μπορεί να μη βρίσκεται καν
στις σπηλιές του Χιντού Κας, αλλά να κρύβεται σε κάποια από τις φτωχογειτονιές
της Κανταχάρ και να προστατεύεται πιθανότατα από αντιαεροπορικούς πυραύλους
Stinger και αφοσιωμένους αντάρτες. Ενδεχόμενη καταδίωξή του θα ισοδυναμούσε με
επιχείρηση-καταστροφή, ανάλογη με αυτήν της Σομαλίας.

Εναλλακτική λύση; Η αναμονή. Η έλευση του χειμώνα θα καταστήσει πιο δύσκολες
τις επιχειρήσεις των ειδικών δυνάμεων, αλλά θα μπορούσε επίσης να κάνει τα
ορεινά καταφύγια της Αλ Κάιντα ή των Ταλιμπάν πιο ορατά στους αμερικανικούς
αισθητήρες θερμότητας. Σε τελευταία ανάλυση, η επιτυχία της επιχείρησης στο
Αφγανιστάν θα εξαρτηθεί από τους δύο παραδοσιακούς παράγοντες: τη σωστή
πληροφόρηση και την τύχη.

Το CNN «βλέπει» ότι άρχισε η δεύτερη φάση των επιχειρήσεων

Ηχους ελικοπτέρων πάνω από το Κανταχάρ και πυροβόλων από το έδαφος ανέφεραν
πηγές στο προπύργιο των Ταλιμπάν, μετέδωσε το CNN, κάνοντας λόγο για
ασυνήθιστη κινητικότητα στους αιθέρες τα ξημερώματα και ενώ βρισκόταν σε
εξέλιξη σφοδρή αεροπορική επίθεση. Εφόσον επιβεβαιωθούν οι πληροφορίες αυτές,
θα μπορούσαν να σημαίνουν την έναρξη της δεύτερης φάσης της εκστρατείας,
πιθανόν με τη συμμετοχή ειδικών δυνάμεων. Το αμερικανικό Πεντάγωνο απέφυγε να
σχολιάσει, να επιβεβαιώσει ή να διαψεύσει ότι ελικόπτερα ενδεχομένως να
συμμετείχαν στις επιχειρήσεις. Εξάλλου, έχει επισημανθεί επανειλημμένα ότι θα
πραγματοποιηθούν «αόρατες» αποστολές, για τις οποίες δεν θα υπάρξει σχετική
ανακοίνωση ή παραδοχή. Σύμφωνα πάντως με ανώτατο αξιωματούχο του υπουργείου
Αμυνας, χρησιμοποιήθηκε ­ για πρώτη φορά από την έναρξη των βομβαρδισμών ­ στη
διάρκεια της νύχτας το υπερσύγχρονο αεροσκάφος AC-130, των Ειδικών Δυνάμεων
της Αεροπορίας, ένα από τα πλέον καταστροφικά όπλα στο πολεμικό δυναμικό των
ΗΠΑ. Δεν αποκλείεται, ο ήχος του τετρακινητήριου αεροσκάφους να προκάλεσε
σύγχυση δημιουργώντας εντυπώσεις ότι πρόκειται για ελικόπτερο.

Με σφοδρότατους βομβαρδισμούς στην Καμπούλ, στο Κανταχάρ, στο Τζαλαλαμπάντ και
στο Μαζάρ-ι-Σαρίφ ξεκίνησε χθες η δεύτερη εβδομάδα της αμερικανικής
στρατιωτικής επιχείρησης στο Αφγανιστάν.

Σύμφωνα με αξιωματούχο του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας, περί τα 50 μαχητικά
αεροσκάφη και δέκα βαρέα βομβαρδιστικά Β-1 και Β-52 χρησιμοποιήθηκαν εναντίον
13 στόχων, συμπεριλαμβανομένων στρατοπέδων των Ταλιμπάν. Η ίδια πηγή ανέφερε
ότι ακόμη ένα αεροπλανοφόρο, το «Theodore Roosevelt», κατευθύνεται από την
Ερυθρά Θάλασσα προς τον Ινδικό Ωκεανό. Στον Ινδικό Ωκεανό και στον Περσικό
Κόλπο βρίσκονται ήδη τα αεροπλανοφόρα «Carl Vinson», «Enterprise» και «Kitty
Hawk».

Σύμφωνα με το ίδιο πρακτορείο, κατά τους χθεσινούς βομβαρδισμούς σκοτώθηκαν 12
άμαχοι και τραυματίστηκαν 32 στο Κουάλα Νάου, πρωτεύουσα της επαρχίας
Μπαγκντίς, στο Δυτικό Αφγανιστάν, ενώ επλήγησαν και τα χωριά Γκερεχίλ και
Μοργκάι, 35 χιλιόμετρα νότια του Τζαλαλαμπάντ, με αποτέλεσμα να σκοτωθεί ένας
χωρικός και να τραυματιστούν άλλοι πέντε.

Οι Ταλιμπάν ανεβάζουν τον αριθμό των θυμάτων από τις οκτώ πρώτες ημέρες των
βομβαρδισμών σε 300 ενώ η εκπρόσωπος των Ηνωμένων Εθνών στο Ισλαμαμπάντ του
Πακιστάν, Στέφανι Μπάνκερ, ανακοίνωσε χθες ότι πέντε άνθρωποι σκοτώθηκαν την
Παρασκευή από αμερικανική βόμβα που έπεσε “πολύ κοντά στην αγορά” του
Μαζάρ-ι-Σαρίφ.

Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας, Ντόναλντ Ράμσφελντ, υποστήριξε ότι το καθεστώς
των Ταλιμπάν διαθέτει αεροσκάφη και ελικόπτερα “που δεν έχουμε πλήξει ακόμη”
και ότι οι στόχοι των αμερικανικών βομβαρδισμών αναπροσαρμόζονται μέρα με τη
μέρα, καθώς οι στρατιωτικοί σχεδιαστές διαγράφουν κάποιους από τον κατάλογο
και προσθέτουν άλλους. Όσον αφορά τους ισχυρισμούς των Ταλιμπάν περί
εκτεταμένων απωλειών μεταξύ των αμάχων, ο Ράμσφελντ χαρακτήρισε τους Ταλιμπάν
και τα μέλη Αλ Κάιντα ως “ψεύτες με τα όλα τους”, αν και αναγνώρισε ότι είναι
αδύνατο να μην υπάρξουν “παράπλευρες απώλειες” στη διάρκεια μιας στρατιωτικής
επιχείρησης τέτοιου τύπου.