ΠΡΟΣΩΠΑ Μια «πολιτικά απρεπής» επιλογή

«Ήταν η πιο πολιτικά απρεπής επιλογή που έκανε ποτέ η επιτροπή του Βραβείου
Νόμπελ», έγραψε η «Ίντιαν Εξπρές» για το φετινό Νόμπελ Λογοτεχνίας.

Β.Σ. Νάιπολ. Η βράβευσή του στη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία μοιάζει με πρόκληση

Σε ομαλούς καιρούς, η επιλογή του Β.Σ. Νάιπολ, του σερ Βίντια όπως είναι
γνωστός στη Βρετανία, δεν θα ξάφνιαζε κανέναν, αφού το όνομα τού ινδικής
καταγωγής και γεννημένου στο Τρινιδάδ συγγραφέα επανερχόταν μεταξύ των φαβορί.
Φέτος, όμως, μόλις ένα μήνα μετά τις επιθέσεις στις ΗΠΑ, «η χρονική συγκυρία
σοκάρει», έγραψε η «Ίντιαν Εξπρές». «Με δεδομένα και τα πρόσφατα ξεσπάσματά
του κατά του Ισλάμ, η απόφαση να τιμηθεί με το βραβείο συνιστά την πιο
πολιτικά απρεπή επιλογή που έχει κάνει ποτέ η επιτροπή του Βραβείου Νόμπελ».
Την προπερασμένη εβδομάδα, σε εκδήλωση στο Λονδίνο, ο Νάιπολ συνέκρινε τις
«καταστρεπτικές συνέπειες» του Ισλάμ στον κόσμο με την αποικιοκρατία και
τόνιζε πως το Ισλάμ υποδούλωσε ανθρώπους και προσπάθησε να σβήσει άλλους
πολιτισμούς. Για να προσηλυτιστείτε στο Ισλάμ, είπε ο Νάιπολ, σύμφωνα με την
«Γκάρντιαν», «πρέπει να ξεχάσετε το παρελθόν σας και την ιστορία σας, να
πειστείτε ότι η προγονική κουλτούρα σας δεν έχει καμιά σημασία».

Ο αραβικός Τύπος αντέδρασε με πικρία. «Σε δύο έργα του («Λυκόφως στο Ισλάμ:
Ταξίδι στη χώρα των πιστών», 1981, «Μέχρι την άκρη της πίστης», 1998) το Ισλάμ
και οι μουσουλμάνοι γελοιοποιούνται», έγραψε η εφημερίδα «Αλ Χαγιάτ». «Ο
Βρετανός συγγραφέας θεωρεί ότι το Ισλάμ είναι η θρησκεία των Αράβων και κάθε
μη Άραβας μουσουλμάνος είναι προσήλυτος, ο οποίος αναγκάσθηκε να απαρνηθεί την
ταυτότητά του και τις παραδόσεις του». Η αραβική εφημερίδα εκφράζει τη λύπη
της «για την εχθρότητα που επιδεικνύει ο Νάιπολ απέναντι στους Άραβες και το
Ισλάμ. Είναι μια εχθρότητα νοσηρή και μακροχρόνια. Μόνο που ο Νάιπολ είναι
πλέον νομπελίστας, δηλαδή συγκαταλέγεται στους συγγραφείς που υποτίθεται ότι
σέβονται τα δικαιώματα και τις ελευθερίες όλων των λαών».

Η ελευθεροστομία του Νάιπολ δεν περιορίζεται στις θρησκείες. Με ειρωνικό τόνο,
οι «Τάιμς του Ιντουστάν» αναφέρονται ως εξής στη βιογραφία του: «Στη δεκαετία
του ’50, όταν έγραφε μυθιστορήματα για την Καραϊβική, επιτέθηκε στους
μυθιστοριογράφους από την Καραϊβική. Στη δεκαετία του ’60, όταν εξέδωσε το «An
Area of Darkness» και δημοσιογραφικά κείμενα για την Ινδία, καταφέρθηκε
εναντίον των Ινδών συγγραφέων. Οι Νοτιοαμερικανοί συνάδελφοί του επικρίθηκαν
με τη σειρά τους στη δεκαετία του ’70, τότε έγραφε για την Αργεντινή. Το «Στη
στροφή του ποταμού», που εκτυλίσσεται στην Αφρική, συνοδεύτηκε από καταγγελίες
εναντίον του αφρικανικού μυθιστορήματος και των εκπροσώπων του». Η επιλογή του
Κόφι Άναν για το Νόμπελ Ειρήνης θα κάνει σίγουρα να κυλήσει πολύ λιγότερο μελάνι.