Πλήγμα σε πωλήσεις και ιδιωτικοποιήσεις

Τέσσερις κλάδοι της ελληνικής οικονομίας ­ οι αερομεταφορές, τα ξενοδοχεία, τα
ταξιδιωτικά γραφεία και οι εταιρείες θαλάσσιου τουρισμού (κρουαζιερόπλοια) ­
φαίνεται να πληρώνουν ακριβότερα από άλλους την αβεβαιότητα που έχει ενσκήψει
στην παγκόσμια οικονομία μετά το τρομοκρατικό κτύπημα στις ΗΠΑ. Αισθητές,
όμως, είναι, σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία, και οι επιπτώσεις στην ενοποιημένη
κερδοφορία των τραπεζών, ενώ ο τζίρος στο ΧΑΑ παρουσιάζει μείωση κατά 20%.

Η κρίση δείχνει να πλήττει και την αγορά αυτοκινήτου, καθώς οι πωλήσεις του
Σεπτεμβρίου εμφανίζονται μειωμένες κατά 16%, σε σύγκριση με τον Αύγουστο.
Αντίθετα, οι κλάδοι των τηλεπικοινωνιών και της ακτοπλοΐας φαίνεται να
βγαίνουν κερδισμένοι, για διαφορετικούς λόγους, βέβαια, ο καθένας.

Παράλληλα, σημαντικοί κλάδοι της ελληνικής οικονομίας, όπως είναι οι
κατασκευές, τα τσιμέντα και τα μεταλλουργικά προϊόντα, δεν επηρεάζονται
αισθητά από την οικονομική αβεβαιότητα που επικρατεί.

Το γεγονός αποδίδεται στην ευτυχή συγκυρία τόσο των διαθέσιμων πόρων του Γ’
Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης όσο και των έργων πού εκτελούνται για τη
διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004.

Σύμφωνα με τις κυβερνητικές προβλέψεις, αλλά και άλλων διεθνών οικονομικών
οργανισμών, ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας δύσκολα θα πέσει κάτω
από το 4%, ποσοστό που είναι διπλάσιο από αυτό των άλλων χωρών της ευρωζώνης.

Ακριβό τίμημα

Πάντως, όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς, οι επιπτώσεις των αναταράξεων
στην παγκόσμια οικονομία δεν θα είναι οι ίδιες για όλους τους κλάδους και για
όλες τις επιχειρήσεις. Σε κάθε περίπτωση, οι επιχειρήσεις που
δραστηριοποιούνται στην ευρύτερη αγορά της τουριστικής βιομηχανίας είναι και
οι περισσότερο εκτεθειμένες απέναντι στη σημερινή συγκυρία και ήδη πληρώνουν
ακριβό τίμημα.

Οι ακυρώσεις συνεδριακών και άλλων εκδηλώσεων φθάνουν μέχρι και 30% και οι
πρώτοι που “την πληρώνουν” είναι τα ξενοδοχεία πόλεων και οι κρουαζιέρες που
διοργανώνονται από ελληνικές επιχειρήσεις.

Θύμα της οικονομικής δυσπραγίας φαίνεται ότι πέφτει και η αγορά Ι. Χ
αυτοκινήτων, που καταγράφει σημαντικές απώλειες, οι οποίες βεβαίως δεν θα
πρέπει να αποδοθούν εξ ολοκλήρου στις παρενέργειες των τρομοκρατικών
επιθέσεων.

Αντέχουν

Λιγότερο εκτεθειμένες απέναντι στην κρίση δείχνουν να είναι οι κατασκευαστικές
εταιρείες, οι εταιρείες τσιμέντου, αλλά και οι επιχειρήσεις που
δραστηριοποιούνται στη μεταλλουργία. Οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στους
τρεις αυτούς κλάδους προστατεύονται, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τις
δραστηριότητές τους στην ελληνική αγορά, από τον πακτωλό των χρημάτων που θα
χρηματοδοτήσουν τα μεγάλα έργα υποδομής της χώρας, αλλά και αυτά που θα
κατασκευαστούν για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004.

Στον κλάδο των αερομεταφορών, που ούτως ή άλλως βρισκόταν σε παρατεταμένη
κρίση και πριν από τα γεγονότα της Νέας Υόρκης, η κατάσταση δυσκολεύεται ακόμη
περισσότερο, καθώς, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά στις υπερατλαντικές πτήσεις, οι
πληρότητες έχουν πέσει κατακόρυφα. Τη φυγή των επιβατών από τις πτήσεις
εσωτερικού φαίνεται να καρπώνονται οι ακτοπλοϊκές εταιρείες, ο τζίρος των
οποίων καταγράφει αυξήσεις της τάξεως του 20%.

Οι τηλεπικοινωνίες

Ο κλάδος των τηλεπικοινωνιών, όχι μόνο δεν πλήττεται από τον πόλεμο κατά της
τρομοκρατίας, αλλά αντίθετα, όπως εκτιμούν στελέχη της αγοράς, μάλλον θα
ευνοηθεί, περιορίζοντας έτσι τις ζημιές των προηγούμενων μηνών.

Το γεγονός αποδίδεται στο ότι η σημερινή συγκυρία και κυρίως η συρρίκνωση των
αεροπορικών πτήσεων ευνοεί την πυκνότερη επικοινωνία, τόσο μεταξύ του
επιχειρηματικού κόσμου όσο και μεταξύ ιδιωτών.

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, η ανησυχία για το τι μέλλει γενέσθαι είναι διάχυτη
σε όλο τον επιχειρηματικό κόσμο της χώρας, καθώς δεν είναι δυνατόν να
προβλεφθούν το εύρος και η διάρκεια των πολεμικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ αλλά
και ενδεχόμενα νέα τρομοκρατικά κτυπήματα.

Οι ιδιωτικοποιήσεις

Γκρίζα σύννεφα μαζεύονται και στον ορίζοντα των ιδιωτικοποιήσεων. Αν, πριν από
την αεροπορική επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου, η ιδιωτικοποίηση της Ολυμπιακής
Αεροπορίας ήταν δύσκολη υπόθεση, τώρα έχει γίνει δυσκολότερη. Εμπόδια
ορθώνονται τώρα και στην περαιτέρω ιδιωτικοποίηση του ΟΤΕ, στη μετοχοποίηση
της ΔΕΗ, στη μερική ιδιωτικοποίηση των Ελληνικών Πετρελαίων που βρίσκεται σε
εξέλιξη, αλλά και συνολικά στην υλοποίηση του προγράμματος μετοχοποιήσεων –
ιδιωτικοποιήσεων του 2002.

Η δραματική επιδείνωση του επενδυτικού κλίματος και η καθίζηση βασικών κλάδων
της παγκόσμιας οικονομίας φαίνεται ότι “βυθίζουν” μαζί τους και τις υψηλές
προσδοκίες της κυβέρνησης για την απόδοση του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων. Η
πρόβλεψη του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, που περιλαμβάνεται και στο
προσχέδιο του νέου προϋπολογισμού, είναι ότι τα έσοδα από τις ιδιωτικοποιήσεις
το 2002 θα ανέλθουν στα 700 δισ. δρχ. από 1,2 τρισ. δρχ. φέτος. Όμως, η
πρόβλεψη αυτή φαντάζει τώρα ακόμη πιο αισιόδοξη…

Νέα «αγκάθια»

Από τις 11 Σεπτεμβρίου μέχρι τώρα, ο δείκτης των τιμών των μετοχών των
αμερικανικών εταιρειών μεταφορών έχει κάνει βουτιά 26% λόγω της ανώμαλης
προσγείωσης των μετοχών των αεροπορικών εταιρειών. Ανάλογη είναι η κατρακύλα
των τιμών των μετοχών των ευρωπαϊκών αεροπορικών εταιρειών. Η τελευταία έκθεση
αναλυτών του πρακτορείου Μπλούμπεργκ προβλέπει σημαντική συρρίκνωση των
αεροπορικών εταιρειών στην Ευρώπη και, μεταξύ άλλων, δεν αποκλείει το κλείσιμο
της Ολυμπιακής.

Το αρνητικό κλίμα στον τομέα των αερομεταφορών προσθέτει νέα “αγκάθια” στον
ήδη δύσβατο δρόμο για την ιδιωτικοποίηση της Ολυμπιακής Αεροπορίας. Αρμόδια
στελέχη του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης, πάντως, τονίζουν ότι οι
διαπραγματεύσεις με την Axon Airlines συνεχίζονται κανονικά.

Η ενέργεια

Μεγάλη βουτιά έχει σημειώσει και ο κλάδος της ενέργειας. Μέσα στο πρώτο
δεκαήμερο από την τρομοκρατική επίθεση στις ΗΠΑ, οι τιμές των μετοχών των
ευρωπαϊκών εταιρειών ενέργειας σημείωσαν πτώση 18,5%. Η πτώση αυτή
περιορίσθηκε από τότε, όμως οι τιμές των μετοχών των ευρωπαϊκών αεροπορικών
εταιρειών παραμένουν σε χαμηλότερα επίπεδα από την ημέρα του τρομοκρατικού
χτυπήματος κατά 1,7%.

Στις συνθήκες αυτές βρίσκεται σε εξέλιξη ο διαγωνισμός για τη διάθεση σε
στρατηγικό εταίρο του 15% – 30% των μετοχών των Ελληνικών Πετρελαίων.
Παράλληλα, η κυβέρνηση προγραμματίζει, μέχρι το τέλος του έτους, να προχωρήσει
στην εισαγωγή της ΔΕΗ στο Χρηματιστήριο, διαθέτοντας περίπου το 10% -15% του
μετοχικού της κεφαλαίου. Παράγοντες της αγοράς αναφέρουν ότι το δυσμενέστερο
επενδυτικό κλίμα θα δυσκολέψει την προσπάθεια αναζήτησης στρατηγικού συμμάχου
στα ΕΛΠΕ. Όσον αφορά στη μετοχοποίηση της ΔΕΗ, πρόσθετο “αγκάθι” είναι η
πορεία της Σοφοκλέους.

Για τον ΟΤΕ

Η κακή επενδυτική συγκυρία αναμφίβολα θα αφήσει το στίγμα της και στην
περαιτέρω ιδιωτικοποίηση του ΟΤΕ που προβλέπεται στο πρόγραμμα
ιδιωτικοποιήσεων του 2002. Η κυβέρνηση εξετάζει τη διάθεση ενός επιπλέον
ποσοστού 8% σε στρατηγικό εταίρο. Όμως, τόσο ο χρόνος όσο και το τίμημα της
πώλησης αυτής, θα εξαρτηθεί από την πορεία της αγοράς και από το επενδυτικό κλίμα.