«Κραχ» στις αεροπορικές εταιρείες από τη «Μαύρη Τρίτη»

Πανικός χτυπάει τώρα τις αεροπορικές εταιρείες της Ευρώπης, στις οποίες οι
απολύσεις προσωπικού και οι περικοπές πτήσεων έχουν πάρει μορφή χιονοστιβάδας,
ενώ ήδη δύο εταιρείες ­ η ελβετική Swissair και η βελγική Sabena ­ βρίσκονται
σε καθεστώς πτώχευσης.

Ο χώρος των αερομεταφορέων της Ευρώπης, έπειτα από τις τρομοκρατικές επιθέσεις
κατά των ΗΠΑ, έχει εισέλθει σε μεγάλη κρίση που δεν έχει ιστορικό προηγούμενο.
Μέχρι χθες οι απολύσεις προσωπικού στις ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες είχαν
φθάσει συνολικά τις 20.000.

Ήδη, η Ένωση Αερομεταφορέων Ευρώπης ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να
ακολουθήσει το παράδειγμα των ΗΠΑ και να επιτρέψει την απευθείας οικονομική
ενίσχυση των εταιρειών από κρατικούς φορείς, για τις ζημίες που είχαν στο
διάστημα 11 έως 18 Σεπτεμβρίου που παρέμειναν κλειστά τα αμερικανικά
αεροδρόμια.

Με υπόμνημά της προς την Κομισιόν η Ευρωπαϊκή Ένωση Αερομεταφορέων ζητεί ακόμα
να αναληφθούν από τα κράτη τα επιπλέον οικονομικά βάρη που έφεραν στις
αεροπορικές εταιρείες τα πρόσθετα μέτρα ασφαλείας στα αεροδρόμια και τα
αυξημένα ασφάλιστρα για αεροσκάφη και επιβάτες.

Ζητεί εξαιρέσεις

Επίσης, ζητεί να εξαιρεθούν ­ κατά το δυνατόν ­ οι εταιρείες μέλη της από το
θεσμικό πλαίσιο περί ανταγωνισμού που έχει θεσπίσει η Κομισιόν. Ήδη, όπως
δήλωσε χθες ο υπουργός Μεταφορών και Επικοινωνιών Χρίστος Βερελής, στην
Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπάρχει το θέμα της βελγικής Sabena, η οποία βρίσκεται σε
κατάσταση στάσης πληρωμών και η κυβέρνηση του Βελγίου εκδήλωσε την πρόθεση να
τη χρηματοδοτήσει με το ποσό των 160 εκατ. δολαρίων.

Ακόμα, ζητείται να «παγώσει» το προωθούμενο από την Ε.Ε. σχέδιο απελευθέρωσης
των δικαιωμάτων προσγείωσης (slots). Όπως αναφέρεται στο υπόμνημα της Ένωσης
Ευρωπαίων Αερομεταφορέων, πολλές εταιρείες για λόγους μείωσης του λειτουργικού
τους κόστους αναγκάζονται να περικόπτουν δρομολόγια. Όμως το δικαίωμα να
«πετάξουν» και πάλι στο μέλλον στις περιοχές από τις οποίες αποχωρούν
προσωρινά, δεν θα πρέπει να χαθεί.

Καθημερινά στον μακρύ κατάλογο των εταιρειών που κάνουν περικοπές προσωπικού
και δρομολογίων προστίθενται και νέες εταιρείες. Χθες, σειρά είχε η ολλανδική
KLM, η οποία ανακοίνωσε ότι απολύει 2.500 εργαζομένους και μειώνει τη
χωρητικότητα των αεροσκαφών της κατά 15%.

Τι σχεδιάζει η Ολυμπιακή

Μεγάλες περικοπές ετοιμάζει η Διοίκηση της Ολυμπιακής Αεροπορίας στο χειμερινό
πρόγραμμα δρομολογίων στην προσπάθειά της να περιορίσει σημαντικά το
λειτουργικό κόστος της εταιρείας, ώστε να μην έχει την τύχη της Swissair και
της Sabena.

Συγκεκριμένα, η Διοίκηση της Ο.Α. σχεδιάζει να περικόψει σε πρώτη φάση κατά
15% έως 18% ­ σε σχέση με πέρυσι ­ το χειμερινό πρόγραμμα δρομολογίων το οποίο
θα αρχίσει να εφαρμόζεται από τις 29 Οκτωβρίου. Οι τελικές αποφάσεις για τις
περικοπές αναμένεται να οριστικοποιηθούν ενδεχομένως και εντός της ημέρας.

Οι μεγαλύτερες περικοπές αφορούν το δίκτυο εξωτερικού και ιδιαίτερα τις
υπερατλαντικές πτήσεις (προς ΗΠΑ, Καναδά), όπου η ζήτηση των εισιτηρίων έχει
μειωθεί δραματικά. Τον περασμένο μήνα ύστερα από τα τρομοκρατικά χτυπήματα στη
Νέα Υόρκη και την Ουάσιγκτον η επιβατική κίνηση από και προς τις ΗΠΑ ήταν
μειωμένη κατά 30% σε σχέση με τον Σεπτέμβριο του 2000.

Μειώσεις πτήσεων

Στα σχέδια της Διοίκησης της Ο.Α. είναι οι πτήσεις προς τη Νέα Υόρκη να
μειωθούν σε 5 την εβδομάδα από 7 που ήταν πέρυσι, ενώ και η συχνότητα των
πτήσεων προς τον Καναδά να μειωθεί κατά μία. Επίσης, εξετάζεται η περικοπή της
πτήσης προς το Μόντρεαλ και η διατήρηση μόνο του δρομολογίου προς το Τορόντο.

Η Διοίκηση της Ο.Α. εκτιμά ότι από τις περικοπές αυτές η εταιρεία θα μειώσει
το ετήσιο λειτουργικό κόστος της κατά 4 – 5 δισ. δρχ., χωρίς στο ποσόν αυτό να
υπολογίζεται η οικονομία που θα γίνει σε πληρώματα και σε υπερωρίες.

Τους υπευθύνους της εταιρείας απασχολεί και το δρομολόγιο προς την Αυστραλία,
το οποίο σε ετήσια βάση προκαλεί ζημίες ύψους 11 δισ. δρχ.. Οποιαδήποτε
απόφαση για την τύχη του συγκεκριμένου δρομολογίου θα πρέπει να έχει την
έγκριση και του υπουργείου Μεταφορών. Πάντως, ήδη, οι πτήσεις προς την
Αυστραλία σχεδιάζεται να μειωθούν κατά μία (από 3 εβδομαδιαίως σε 2).

Επίσης, στα σχέδια της εταιρείας είναι η αναστολή των δρομολογίων προς την
Κοπεγχάγη, την Αλεξάνδρεια και την Τζέντα.

Αντίθετα, θα αυξηθούν τα δρομολόγια προς τη Νότιο Αφρική (θα εκτελείται
επιπλέον ένα την εβδομάδα), όπως και οι πτήσεις προς το Λονδίνο (κάθε
Παρασκευή και Κυριακή) και τη Ζυρίχη. Ιδιαίτερα προς τη Ζυρίχη και τη Γενεύη,
τις τελευταίες ημέρες η πληρότητα των αεροσκαφών της Ο.Α. αγγίζει το 99%.

Συνολικά, σε διάφορους προορισμούς της Ευρώπης οι πτήσεις της Ο.Α. θα μειωθούν
κατά 40 την εβδομάδα, ενώ άλλες περίπου 40 θα είναι οι πτήσεις που θα
περικοπούν και στο εσωτερικό. Μειώσεις συχνοτήτων θα κάνει και η Αεροπλοΐα
(περίπου 70 την εβδομάδα).

Η θέση της Ο.Α. επιβαρύνεται ακόμα περισσότερο καθώς μία σειρά από αποφάσεις
(ανανέωση στόλου, αναδιάρθρωση της εταιρείας κ.λπ.) έχουν μετατεθεί για
αργότερα εξαιτίας των διαδικασιών ιδιωτικοποίησης, που όμως καθυστερούν πολύ.

Η μείωση των δρομολογίων της Ο.Α. δεν γίνεται μόνο με αφορμή την παγκόσμια
κρίση στις αερομεταφορές. Είναι γνωστή η δεινή οικονομική θέση της εταιρείας,
ενώ δεν αποκλείεται ­ ανάλογα με τις εξελίξεις ­ να υπάρξει το επόμενο
διάστημα πολύ μεγαλύτερη συρρίκνωση του πτητικού έργου της.

Δεδομένου ότι τα τρία τελευταία χρόνια το κόστος λειτουργίας της Ο.Α. έχει
αυξηθεί υπέρμετρα, είναι άγνωστο αν η εταιρεία θα καταφέρει να επιβιώσει τον
χειμώνα όπου η επιβατική κίνηση είναι μειωμένη. Πάντως, με το νέο μειωμένο
χειμερινό πρόγραμμα πτήσεων της εταιρείας δεν θα χρειάζεται να καταβάλλονται
υπερεργασία και υπερωρίες στο προσωπικό, ενώ στόχος είναι και η βελτίωση του
δείκτη πληρότητας των αεροσκαφών.

Το πρότυπο… Χίθροου

Το αεροδρόμιο των Αθηνών είναι μεταξύ των αεροδρομίων που έχουν υιοθετήσει με
επιτυχία το πρότυπο Χίθροου, με αποτέλεσμα να τηρούνται αυστηρότερες
διαδικασίες ασφάλειας από αυτές των αμερικανικών αεροδρομίων, χωρίς να
υποβάλλονται οι επιβάτες τους σε περιττές καθυστερήσεις.

Όπως γράφει η «Γουωλ Στρητ Τζέρναλ», η ανάθεση του ελέγχου των επιβατών,
αποσκευών κ.λπ. σε κρατικούς υπαλλήλους δεν αποτελεί τη «μαγική» λύση. Η
εφημερίδα προτρέπει το Κογκρέσο και την κυβέρνηση Μπους να ακολουθήσουν το
παράδειγμα των Ευρωπαίων, που έχουν μεγαλύτερη πείρα στην αντιμετώπιση των αεροπειρατών.