[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Τελικά ο κόσμος θα βγει χειρότερος ή καλύτερος από την τρέχουσα κρίση; Γιατί,
οπωσδήποτε, ο κόσμος θα βγει διαφορετικός. Εκτίμησή μου από ορισμένες τάσεις
που διαμορφώνονται είναι ότι, παρά τις οποιεσδήποτε αρχικές εντυπώσεις, τελικά
ο κόσμος μπορεί να βγει καλύτερος. Θα βγει ίσως αρχικά πιο ευάλωτος και
επικίνδυνος. Αλλά ηθικά και πολιτικά φαίνεται να διαμορφώνεται ένα νέο
consensus παγκοσμίως που στηρίζεται σε νέες ανθρωπιστικές αξίες και
αντιλήψεις. Πρώτα απ’ όλα, η έννοια της παγκοσμιοποίησης προσλαμβάνει νέο
περιεχόμενο. Η έννοια του «παγκόσμιου χωριού» εμφανίζεται τώρα ως σκληρή
πραγματικότητα και όχι απλώς ως ακαδημαϊκή έννοια. Οι ΗΠΑ φαίνεται να
συνειδητοποιούν, έστω εναγωνίως, ότι αποτελούν και αυτές μέρος του «παγκόσμιου
χωριού», με ό,τι συνεπάγεται σε θετικές και αρνητικές συνέπειες.
Συνειδητοποιούν ότι η έννοια της υπερδύναμης έχει εντελώς σχετική σημασία
μπροστά στα νέα προβλήματα και τις «ασυμμετρικές απειλές». Συνειδητοποιούν ότι
οι έννοιες και αντιλήψεις για την ασφάλεια που διαμορφώθηκαν στην
ψυχροπολεμική εποχή θα πρέπει να εγκαταλειφθούν οριστικά. Η εμπέδωση της
ασφάλειας απαιτεί νέες προσεγγίσεις, προσεγγίσεις που εδράζονται στις αρχές
της συνεργασίας, ανάπτυξης, χρηστής και αντιπροσωπευτικής διακυβέρνησης και
όχι μόνο σε… διηπειρωτικούς πυραύλους. Όλα αυτά σημαίνουν ότι οι ΗΠΑ και η
Δύση γενικότερα μπορούν να αναπτύξουν μια πιο ισόρροπη στρατηγική που θα
συμβάλει στην επίλυση χρονιζουσών συγκρούσεων (Μ. Ανατολή κ.λπ.). Με άλλα
λόγια, η κρίση (όπως συμβαίνει σχεδόν σε κάθε κρίση) διαμορφώνει «νέα σκέψη»,
νέες αντιλήψεις και έννοιες από την Αριστερά και Δεξιά για τη συγκρότηση του
διεθνούς συστήματος. Εάν ο νέος κόσμος θα είναι ηθικά και πολιτικά καλύτερος,
οφείλει να είναι και πιο δημοκρατικός και αντιπροσωπευτικός στη συγκρότησή
του. Με έμφαση στη δημοκρατική πολιτική διαδικασία και στους θεσμούς που την
προωθούν (που, ας σημειωθεί, δεν είναι βεβαίως ούτε η Εκκλησία ούτε ο Στρατός,
που συγκεντρώνουν ποσοστό πάνω από 80% στην εμπιστοσύνη των Ελλήνων, ενώ τα
πολιτικά κόμματα π.χ. μόνο 27%. ­ Άλλο παράδοξο κι αυτό για μια χώρα όπως η
Ελλάδα με τη συγκεκριμένη ιστορική εμπειρία).

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος
του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών (ΕΚΕΜ).