Με συγκρίσεις του DΝΑ οι αναγνωρίσεις των νεκρών

Οι Αμερικανοί γιατροί έχουν αρχίσει τη μεγαλύτερη προσπάθεια στην Ιστορία της
Ιατροδικαστικής: την αναγνώριση των νεκρών έπειτα από τις επιθέσεις στο World
Trade Center.

Οι επιστήμονες πάντοτε ήξεραν πως η αναγνώριση των νεκρών δεν είναι εύκολη
υπόθεση, αλλά με περισσότερους από 6.000 αγνοούμενους και ελάχιστους
εντοπισμένους και αναγνωρισμένους, το έργο τους αποδεικνύεται πολύ πιο δύσκολο
απ’ όσο φαντάζονταν.

Το όλο εγχείρημα έχει διπλό σκοπό: να βρεθούν στοιχεία που θα βοηθήσουν όσους
ερευνούν τις επιθέσεις και να δοθούν απαντήσεις στις οικογένειες και στους
φίλους των θυμάτων που θα βασανίζονται έως ότου μάθουν οριστικά τι συνέβη
στους αγαπημένους τους.

Έχουν ήδη γίνει κάποιες αναγνωρίσεις με τεχνικές όπως οι αυτοψίες και η μελέτη
των οδοντιατρικών αρχείων, οι ακτινογραφίες και τα δακτυλικά αποτυπώματα.
Μερικοί νεκροί έχουν αναγνωριστεί ακόμα και από τις ουλές ή τα δαχτυλίδια και
τα άλλα κοσμήματα που φορούσαν, από τα πορτοφόλια που έφεραν, από τα τατουάζ
που είχαν, από παλαιά χτυπήματα…

Η θλίψη. Οι συγγενείς των αγνοουμένων στις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου δεν μπορούν να συνέλθουν από την απώλεια των αγαπημένων τους προσώπων

Ωστόσο, η κατάρρευση των Δίδυμων Πύργων ήταν τόσο καταστρεπτική, ώστε πολλές
σωροί είναι αδύνατον να αναγνωριστούν με αυτές τις μεθόδους. Έτσι, οι γιατροί
στρέφονται σε πιο εξελιγμένες τεχνικές, για να συγκρίνουν το DNA των μη
αναγνωρισμένων νεκρών ή τμημάτων σώματος με αυτό που συγκεντρώθηκε από τις
κτένες, τις οδοντόβουρτσες ή άλλα προσωπικά αντικείμενα των αγνοουμένων. Όταν
τα αντικείμενα αυτά δεν περιέχουν κύτταρα που να μπορούν να αναλυθούν,
λαμβάνεται αίμα από τους στενούς συγγενείς των αγνοουμένων, με την ελπίδα ότι
η σύγκριση των DNA θα συμβάλει στην αναγνώριση. Σε περίπτωση ανάγκης θα
ληφθούν κύτταρα από κραγιόν, εσώρουχα, τραχηλικά επιχρίσματα που
χρησιμοποιήθηκαν σε πρόσφατα τεστ Παπανικολάου ή όργανα και άλλους ιστούς που
φυλάχθηκαν έπειτα από εγχειρήσεις.

Από το 1985 που εισήχθη ο έλεγχος του DNA στην Ιατροδικαστική έως σήμερα, η
εξέταση αυτή χρησιμοποιείται ολοένα περισσότερο σε περιπτώσεις μαζικής
καταστροφής (χρησιμοποιήθηκε, λ.χ., στα αεροπορικά ατυχήματα της TWA το 1996,
της Swissair το 1998 και της Egypt Air το 1999). Οι εφαρμοζόμενες τεχνικές
βελτιώνονται διαρκώς και έτσι τα αποτελέσματα βγαίνουν πιο γρήγορα και είναι
πιο αξιόπιστα.

Ο δρ Ρόμπερτ Σάλερ, διευθυντής Ιατροδικαστικής Βιολογίας στην Ιατροδικαστική
Υπηρεσία της Νέας Υόρκης, έλεγε στις 12 Σεπτεμβρίου ότι το εργαστήριό του θα
χρειαζόταν πιθανώς να κάνει 20.000 εξετάσεις DNA για να αναγνωριστούν οι
αγνοούμενοι. Σήμερα πιστεύει πως ο αληθινός αριθμός θα είναι πολλαπλάσιος.
Άλλοι ειδικοί προβλέπουν ότι για τον ίδιο σκοπό μπορεί να χρειαστούν έως ένα
εκατομμύριο εξετάσεις DNA. Και πάλι, όμως, είναι πιθανό να μην αναγνωριστούν
ποτέ ορισμένα θύματα.

Η διαδικασία της ανακάλυψης νεκρών και ιστών στον χώρο της κατάρρευσης είναι
πολύ δύσκολη υπόθεση. Τώρα πια ανευρίσκονται περισσότερα τμήματα σωμάτων, παρά
ολόκληρα σώματα. Και επειδή κανείς δεν μπορεί να ξέρει εκ των προτέρων ποιο
δείγμα ιστού προέρχεται από ποιο θύμα, οι ιατροδικαστές μπορεί να ελέγχουν
δεκάδες ιστούς που τελικά θα αποδειχθεί ότι προέρχονταν από τον ίδιο άνθρωπο.

Το γραφείο του δρος Σάλερ χρησιμοποιεί αυτοματοποιημένα συστήματα για να
απομονώνει το DNA από 4.000 ιστικά δείγματα την ημέρα. Στη συνέχεια στέλνει το
υλικό σε δύο ιδιωτικά εργαστήρια (στη Σολτ Λέικ Σίτι και στο Ρόκβιλ του
Μέριλαντ) για να γίνει η σύγκριση. Στα ίδια εργαστήρια στέλνει DNA για ανάλυση
και η αστυνομία της Νέας Υόρκης, καθώς και ένα τρίτο εργαστήριο που συμμετέχει
στην όλη προσπάθεια.

Η σύγκριση του DNA θα γίνει με δύο μεθόδους. Η πρώτη είναι μια πυρηνική
τεχνική που λέγεται STR και αναγνωρίσει την αλληλουχία των τεσσάρων χημικών
ουσιών (ή νουκλεοτιδίων) που σχηματίζουν το DNA. Η δεύτερη είναι η σύγκριση
του μιτοχονδριακού DNA, το οποίο υπάρχει στον πυρήνα του κυττάρου.

Ο Lawrence Κ. Altman, Μ.D., είναι ιατρικός συνεργάτης της εφημερίδας
«New York Times» και αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του
Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης