ΔΡΟΜΟΙ

Ο θεός Κρίσνα…

… όταν ήταν μικρός, έτρεξε μια μέρα κλαίγοντας στο σπίτι, επειδή οι φίλοι
του τον πείραζαν πως είχε φάει χώμα. «Είναι αλήθεια;» τον ρώτησε η μάνα του.
«Έφαγες χώμα;». «Όχι, όχι!» αποκρίθηκε αυτός. «Ποτέ». «Δεν σε πιστεύω», είπε η
μάνα του και του άνοιξε το στόμα με τα δάχτυλά της για να κοιτάξει. Και είδε
όχι μονάχα κάτι μαύρους σβώλους από χώμα, αλλά της φάνηκε πως έβλεπε όλο το
χώμα της γης, ολόκληρο το σύμπαν, με τα άστρα του και τους πλανήτες του να
στριφογυρίζουν γύρω από τα δόντια του αγοριού. Κοίταξε πιο βαθιά στο σκοτάδι
και είδε εκεί μέσα ολόκληρο τον κόσμο και στον κόσμο το χωριό τους και στο
χωριό τους το μικρό σπιτάκι τους. Και στο σπιτάκι, μέσα από το παράθυρο, είδε
τον εαυτό της σκυμμένο πάνω από τον γιο της, να θαυμάζει όσα έβλεπε. Τρόμαξε.
«Είναι άραγε όραμα θεϊκό ή δική μου αυταπάτη, που πίστεψα πως μπορούσα να
ξεχωρίσω τον εαυτό μου από τον κόσμο, το χώμα από τον γιο μου; Γιατί μέσα στον
γιο μου είναι ένα σκοτάδι που βλέπω μέσα του όλη την πλάση, ακόμη και τον
εαυτό μου. Και μέσα στο σκοτάδι τίποτα δεν ξεχωρίζει».

Μια φωτογραφία…

… από την καταστροφή της Νέας Υόρκης μοιάζει πολύ με το στόμα του Κρίσνα,
που την ιστορία του διηγείται το περιοδικό «Ο θάνατος του Βούδα». Λίγο πριν το
κτίριο σωριαστεί, αυτοί που μέλλεται να χαθούν κοιτάζουν μέσα από τα παράθυρα
του φλεγόμενου πύργου σαν να βλέπουν μια νέα πραγματικότητα ­ όπως και εμείς
τώρα. Όμως, δεν κοιτάζουμε έναν αλλαγμένο κόσμο, αλλά κοιτάζουμε με αλλαγμένη
αντίληψη έναν κόσμο που γνωρίζαμε πάντα. Μέσα στο σκοτάδι τίποτα δεν
ξεχωρίζει.

Στο σκοτάδι…

… της 11ης Σεπτεμβρίου, στο στόμα του Κρίσνα, μοιάζει να κοιτάζει ολόκληρος
ο κόσμος. Κοιτάζει έξω από το παράθυρό του και αναρωτιέται αν, πώς, πότε και
πού ολόκληρο το οικοδόμημά του θα σωριαστεί σε συντρίμμια. Ωστόσο, όσοι από
εμάς έχουμε απομείνει όρθιοι, δεν είναι απαραίτητο να γίνουμε και εμείς
συντρίμμια, αφήνοντας να παρασυρθούμε από τη βαρύτητα της οργής. Γιατί άλλο τα
κτίρια και άλλο οι άνθρωποι. Οι άνθρωποι δεν υπακούουν μόνο στους νόμους της
Φυσικής.

Μέσα από το γυαλί…

… της τηλεόρασης και τον φακό των φωτογράφων κοιτάζουμε την πραγματικότητα
του πολέμου σαν να τη βλέπουμε πρώτη φορά. Η μάνα του Κρίσνα γρήγορα ξέχασε το
σύνολο της πλάσης που είδε μέσα στο στόμα του. Έμεινε στο χώμα. «Κρίσνα,
έφαγες χώμα!» του φώναξε και έπιασε τη βέργα για να τον δείρει. Ήθελε να του
δώσει ένα μάθημα που δεν θα το ξεχνούσε ποτέ, μολονότι η ίδια είχε ήδη ξεχάσει
ό,τι είχε μάθει από το σκοτάδι.

* ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

ΣΤΗΝ
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΣΤΙΣ

ΣΕΛΙΔΕΣ

47-49