Οι επιθέσεις ήταν μεγάλο έργο τέχνης

Υπάρχουν πολλοί τρόποι να προσεγγίσει κανείς τις τρομοκρατικές επιθέσεις
εναντίον του Γουόρλντ Τρέιντ Σέντερ, κανείς όμως δεν είχε τολμήσει να τις
χαρακτηρίσει έργο τέχνης. Μέχρι προχθές.

Οι τρομοκρατικές επιθέσεις στη Νέα Υόρκη είναι ένα έργο τέχνης, και μάλιστα το
μεγαλύτερο, που έγινε ποτέ στον κόσμο. Αυτό απάντησε ο Καρλ-Χάιντς
Στοκχάουζεν, όταν ένας δημοσιογράφος του ζήτησε τη γνώμη του για τα τραγικά
γεγονότα σε συνέντευξη Τύπου με αφορμή το Φεστιβάλ Νέας Μουσικής του
Αμβούργου. Και σύμφωνα με την απομαγνητοφώνηση της συνέντευξης που έδωσε στη
δημοσιότητα η Βορειογερμανική Ραδιοφωνία, ο διάσημος μαέστρος και συνθέτης
άφησε τον οίστρο του να οργιάσει:

“… μυαλά κατορθώνουν κάτι, το οποίο εμείς στη μουσική ούτε να ονειρευόμαστε
δεν μπορούμε, άνθρωποι ασκούνται για δέκα χρόνια σαν τρελοί και εντελώς
φανατικά για ένα κοντσέρτο και μετά πεθαίνουν, προσπαθήστε να καταλάβετε τι
ακριβώς έχει συμβεί… Άνθρωποι, τόσο συγκεντρωμένοι σε μια παράσταση και
5.000 που διώκονται στον παράδεισο, σε μια στιγμή. Αυτό δεν θα μπορούσα να το
κάνω. Μπροστά σε αυτό είμαστε ένα τίποτα, σαν συνθέτες. Υπάρχουν βέβαια και
κάποιοι καλλιτέχνες που προσπαθούν να υπερβούν τα όρια αυτού που είναι δυνατόν
και που μπορεί να σκεφτεί κανείς για να γίνει αντιληπτός ένας νέος κόσμος”.

Την αποβολή του Στοκχάουζεν απότην Ακαδημία των Τεχνών του Βερολίνου ζήτησαν στη Γερμανία για τις δηλώσεις του διάσημου μαέστρου και συνθέτη, σχετικά με την τρομοκρατική επίθεση στη Νέα Υόρκη

Ορισμένοι δημοσιογράφοι δεν μπορούσαν να πιστέψουν αυτό που άκουγαν και
κάποιος ρώτησε τον Στοκχάουζεν αν ταυτίζει το έγκλημα με την τέχνη: “Πρόκειται
για έγκλημα, επειδή οι άνθρωποι (σ.σ. τα θύματα) δεν ήταν σύμφωνοι. Δεν
συμμετείχαν στο “κοντσέρτο”. Αυτό είναι σαφές… Όμως, από πνευματική άποψη,
αυτό που έγινε εκεί, αυτό το άλμα πέρα από τα όρια της ασφάλειας, της ζωής,
συμβαίνει μερικές φορές και στην τέχνη. Αλλιώς, η τέχνη δεν είναι τίποτε”.

“Πνευματική έφοδο στην κόλαση” χαρακτήρισε τις δηλώσεις του συνθέτη η
σοκαρισμένη “Φρανκφούρτερ Αλγκεμάινε”. Το Φεστιβάλ ακύρωσε τα κοντσέρτα του
Στοκχάουζεν, κάποιοι ζήτησαν την αποβολή του από την Ακαδημία των Τεχνών του
Βερολίνου. “Η Ακαδημία έκανε τον Στοκχάουζεν μέλος της για το έργο του και όχι
για την πολιτική του σοφία”, απάντησε ο πρόεδρός της Γκεόργκι Κόνραντ.

Ο ίδιος ο Στοκχάουζεν κατάλαβε αμέσως το μέγεθος της γκάφας του και προσπάθησε
την ίδια μέρα να διαψεύσει τις δηλώσεις του. Η ανακοίνωση της εκπροσώπου του,
που εκδόθηκε το ίδιο βράδυ, υποστηρίζει ότι ο συνθέτης είπε πως “όλος ο
σχεδιασμός μοιάζει σαν το μεγαλύτερο έργο τέχνης του διαβόλου” και πως ήθελε
να υπενθυμίσει τη σχέση της τέχνης με την καταστροφή. Ενδεχομένως, να μην ήταν
ο μόνος που το σκέφτηκε… Όπως εύστοχα παρατήρησε ένας Γερμανός αρθρογράφος,
δεν είναι λίγοι εκείνοι που διέκριναν στο χτύπημα τη φιλοδοξία, να είναι φρίκη
πέρα από τη νοητή φρίκη, και στο στήσιμο, στη σκηνοθεσία του, το άγγιγμα μιας
απύθμενα διεστραμμένης καλλιτεχνικής συνείδησης. Εκείνοι που υμνούν μια τέτοια
πράξη όμως, έστω και σαν διεστραμμένη καλλιτεχνική φιλοδοξία, δεν απέχουν
πνευματικά πολύ από εκείνους που τη σχεδίασαν.