Ο τρόμος της εικόνας

Για τους περισσότερους από τις εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπων που
παρακολούθησαν σε παγκόσμιο δίκτυο την τρομακτική καταστροφή στο Γουόρλντ
Τρέιντ Σέντερ ­ τα τζετ να καρφώνονται στους ουρανοξύστες, τις εκρήξεις, τα
κτίρια να γίνονται παρανάλωμα του πυρός, να καταρρέουν, ανθρώπινα κορμιά σε
ελεύθερη πτώση ­ ο τρόμος θα ξεθωριάσει με τον καιρό. Δεν θα ανακτήσουν όμως
όλοι όσοι παρακολούθησαν τις τρομοκρατικές επιθέσεις από την τηλεόραση την
ψυχική τους σταθερότητα, ακόμα και αν δεν είχαν άμεση σχέση με τα θύματα στην
Ουάσιγκτον και τη Νέα Υόρκη.

Οι ψυχολόγοι αναφέρουν ότι η παρακολούθηση ενός τέτοιου μακελειού από την
τηλεόραση και ιδιαίτερα οι συνεχείς επαναλήψεις μπορούν να εντείνουν, ή και σε
σπάνιες περιπτώσεις να προκαλέσουν αναγνωρίσιμη ψυχική διαταραχή. Αυτό το
συμπέρασμα βασίζεται σε έρευνες που έχουν γίνει σε αυτόπτες μάρτυρες
προηγούμενων μαζικών καταστροφών, συμπεριλαμβανομένης της επίθεσης στην
Οκλαχόμα, το 1995, και της χημικής καταστροφής στο Μποπάλ της Ινδίας το 1984.

Οι άνθρωποι που ήταν παρόντες στις τρομακτικές σκηνές είναι ευάλωτοι σε
διαταραχή μετατραυματικού στρες, μια σοβαρή κατάσταση που είναι συνήθως
διαδεδομένη μεταξύ των βετεράνων του πολέμου ή θυμάτων σεξουαλικής επίθεσης.
Οι έρευνες δείχνουν ότι η διαταραχή εμφανίζεται στο 10% έως 30% εκείνων που
βίωσαν άμεσα την τραυματική κατάσταση, στην προκειμένη περίπτωση σε εκείνους
που κατάφεραν να διαφύγουν από το ολοκαύτωμα του Γουόρλντ Τρέιντ Σέντερ ή του
Πενταγώνου.

Εκείνοι που παρακολούθησαν τα γεγονότα από την τηλεόραση είναι πιο πιθανό να
εμφανίσουν διαταραχή άμεσου στρες, μια νέα ασθένεια την οποία κατέγραψε
πρόσφατα η Αμερικανική Ιατρική Ένωση. Η διαταραχή άμεσου στρες είναι μια πιο
σύντομη μορφή της διαταραχής μετατραυματικού στρες και συνήθως εμφανίζει
συμπτώματα σε διάστημα έως και τεσσάρων εβδομάδων από την τραυματική εμπειρία.
Τα συμπτώματα αυτά είναι αίσθημα τρόμου, καταθλιπτικές σκέψεις, άγχος και
έντονοι εφιάλτες, τα οποία διαρκούν λιγότερο από ένα μήνα. Αντίθετα, τα
συμπτώματα του μετατραυματικού στρες μπορούν να εμφανιστούν οποιαδήποτε στιγμή.