Σενάριο με μίνι πυρηνικά

Μια λέξη που είναι τις τελευταίες 48 ώρες στη μόδα στην Ουάσιγκτον και
χρησιμοποιείται όλο και πιο συχνά από αξιωματούχους Άμυνας και Ασφάλειας έχει
αρχίσει να προβληματίζει σχετικά με το πού μπορεί να φθάσει η απάντηση των ΗΠΑ
στο χτύπημα των τρομοκρατών.

Πρόκειται για τον όρο «unconventional» («αντισυμβατική») και χρησιμοποιείται
για να προσδιορίσει την αντίδραση της Ουάσιγκτον. Ο ασαφής αυτός όρος
περιλαμβάνει εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους πράγματα για τους ειδικούς, όπως
είναι η χρήση Ομάδων Ειδικών Επιχειρήσεων που θα αναλάβουν χειρουργικές
αποστολές δολοφονιών ή σύλληψης, μέχρι και η χρήση πυρηνικών όπλων.

Η πόρτα του φρενοκομείου

Η τελευταία αυτή πιθανότητα αρχίζει να εμφανίζεται ολοένα και περισσότερο από
τα διεθνή μέσα, ωστόσο, το ερώτημα είναι κατά πόσο, όπως επισημαίνει ο
καθηγητής κ. Αθ. Πλατιάς, θα θελήσουν οι ΗΠΑ να είναι οι πρώτες που θα
«ανοίξουν την πόρτα του φρενοκομείου».

Ωστόσο, η φυσική οχυρή γεωπολιτικά θέση του Αφγανιστάν ανάμεσα σε εχθρικά ή,
τουλάχιστον, μη φιλικά κράτη για την πολιτική των ΗΠΑ έχει κάπως περιορίσει
τις ευρείες ­ σε άλλες περιπτώσεις ­ δυνατότητες των σχεδιαστών των
ανταποδοτικών πληγμάτων.

Όλοι οι ειδικοί συμφωνούν (ή εύχονται;) ότι τα πυρηνικά όπλα μαζικής
καταστροφής που είχαν δημιουργηθεί την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου δεν μπορούν
να χρησιμοποιηθούν: για λόγους ηθικούς, στρατηγικούς, αλλά και γιατί στόχευαν
στον αφανισμό μεγάλων αστικών κέντρων. Τι είδους, λοιπόν, πυρηνικά όπλα θα
είναι αυτά που ­ πιθανώς ­ θα χρησιμοποιηθούν;

Νέα γενιά πυρηνικών

Τα τελευταία χρόνια, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αναπτύξει σε πειραματικό
επίπεδο μια νέα γενιά πυρηνικών όπλων, πολύ μικρής ισχύος και πολύ μεγάλης
ακρίβειας πλήγματος.

Τα βλήματα αυτά δημιουργήθηκαν με αποστολή την καταστροφή υπόγειων κέντρων
κατασκευής και φύλαξης όπλων μαζικής καταστροφής, δηλαδή χημικών, βιολογικών
και πυρηνικών. Κατά συνέπεια, και καταφυγίων.

Ενσωματώνονται σε ένα βλήμα μεγάλης διατρητικής ικανότητας, το οποίο μεταφέρει
την πυρηνική κεφαλή σε μεγάλο βάθος μέσα στο έδαφος, όπου και εκρήγνυται.

Η πολύ μικρή ισχύς του όπλου (συγκριτικά για πυρηνικό βλήμα) και το γεγονός
ότι η έκρηξη γίνεται σε μεγάλο βάθος στο έδαφος και όχι στον αέρα περιορίζουν
πάρα πολύ τόσο τα άμεσα αποτελέσματα της έκρηξης στον περιβάλλοντα χώρο όσο
και τα δευτερογενή, της μόλυνσης από ραδιενέργεια, χωρίς ωστόσο να τα
μηδενίζουν.

Προϋποθέσεις

Το ενδεχόμενο χρήσης τέτοιων διατρητικών ημι-συμβατικών βλημάτων δεν αποκλείει
και ο καθηγητής Γεωπολιτικής στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, κ. Ιωάννης Θ. Μάζης,
αλλά, όπως επισημαίνει, «υπό την προϋπόθεση ότι οι ΗΠΑ θα έχουν κάνει πριν
σχολαστική χρήση πληροφοριών αεροφωτογραφιών υπερύθρου τεχνολογίας και
θερμοφασματικών πληροφοριών για εντοπισμό υπόγειων στόχων.

Επίσης, χρήση γεωγραφικών στοιχείων εντοπισμού και τεχνικών προδιαγραφών
υπόγειων καταφυγίων, τα οποία οι τεχνικές εταιρείες του Μπιν Λάντεν
κατασκεύαζαν από το 1979 κατ’ εντολήν και με χρηματοδότηση της CIA, όταν ο
Σαουδάραβας ισλαμιστής τρομοκράτης συνεργαζόταν στενά με τις Ειδικές Υπηρεσίες
των ΗΠΑ εναντίον των Σοβιετικών».

Αντίθετα, για να περάσουμε στον κύκλο των ειδικών που δεν βλέπουν πιθανή τη
χρήση πυρηνικών, «οι ΗΠΑ δεν έχουν κανέναν εμφανή λόγο να κλιμακώσουν τη
σύγκρουση με όπλα μαζικής καταστροφής».

Όπως εξηγεί ο αναπληρωτής καθηγητής Στρατηγικής στο Πάντειο, κ. Αθανάσιος Γ.
Πλατιάς, «κάτι τέτοιο θα δημιουργούσε την εντύπωση ότι οι ΗΠΑ πρώτες “ανοίγουν
την πόρτα του φρενοκομείου”, γεγονός που θα λειτουργούσε “νομιμοποιητικά” για
τους τρομοκράτες ως προς το ενδεχόμενο χρήσης όπλων μαζικής καταστροφής
(χημικών και βιολογικών) εκ μέρους τους».

«Όπλα του αδυνάτου»

«Τόσο η τρομοκρατία όσο και η χρήση μέσων μαζικής καταστροφής είναι “όπλα του
αδυνάτου”, που δεν μπορεί να πολεμήσει με “ορθόδοξα μέσα” την ισχυρότερη
πολεμική μηχανή που έχει γνωρίσει ποτέ η ανθρωπότητα, δηλαδή την πολεμική
μηχανή των ΗΠΑ», συμπληρώνει ο κ. Πλατιάς.

«Όπλα μη χρήσης»

Αλλά και ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων, κ. Παν. Ήφαιστος, εκτιμά ότι τυχόν χρήση
πυρηνικών θα προκαλούσε κλιμάκωση. «Τα πυρηνικά είναι όπλα μη χρήσης», λέει,
τονίζοντας ότι αν χρησιμοποιηθούν, έστω και μίνι πυρηνικά, θα αλλάξει η
αντίληψη για τα όπλα αυτά, που είναι αποτρεπτικά ­ «με ολέθρια αποτελέσματα»
λόγω της ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης.

Πυρηνικά της «βαλίτσας»

Μπορεί αυτό να γίνει; Όλο και πιο συχνά γίνονται αναφορές στα πυρηνικά ή
βιολογικά όπλα της «βαλίτσας», που μπορεί ήδη να έχουν, ακόμα και στην καρδιά
του Σικάγου ή της Νέας Υόρκης, τρομοκρατικές ομάδες… Και ο κ. Στέλιος
Αλειφαντής, επίκουρος καθηγητής Διεθνών Σχέσεων, υποστηρίζει ότι «ένα ισχυρό
στρατιωτικό πλήγμα με πυραύλους Κρουζ και υψηλής διατρητικής ισχύος όπλα
ουρανίου δεν φαίνεται να ανταποκρίνεται στον πολιτικό σκοπό της κυοφορούμενης
αμερικανικής αντίδρασης.

Κατά τον κ. Αλειφαντή, οι ΗΠΑ θα επιχειρήσουν να διαμορφώσουν ένα νέο
αμερικανικό «δόγμα ασφαλείας» και μια νέα «διεθνή συμμαχία», με επίκεντρο τις
ευρωατλαντικές δυνάμεις και κεντρικό πεδίο δράσης τη σταθερότητα στη Μείζονα
Μέση Ανατολή. Παράλληλα, εκτιμά ότι οι ΗΠΑ αναζητούν νέους τρόπους διεθνούς
συνεννόησης με δυνάμεις όπως η Ρωσία, η Κίνα και η Ινδία, ακόμη και
επαναπροσέγγιση με το Ιράν. Δεν αποκλείει δε ενεργητικότερη προσπάθεια ­ με
«ισοβαρή πυγμή» ­ για επίλυση του Μεσανατολικού.

Ωστόσο, και η «απλή» χρήση συμβατικών όπλων εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους
αποσταθεροποίησης φιλικών προς τις ΗΠΑ καθεστώτων, όπως το Πακιστάν, εκτιμά ο
κ. Ι. Μάζης. Στο πλαίσιο αυτό, πιθανόν, λέει, να ριζοσπαστικοποιήσει
ισλαμικούς πυρήνες, ακόμα και στην Τουρκία. Μια τέτοια εξέλιξη θα ανέτρεπε το
γεωπολικό σκηνικό της περιοχής προς όφελος της Ρωσίας και εις βάρος των
αγγλοσαξονικών συμφερόντων.

Ντόμινο

Πιο έντονο θα είναι βέβαια το ντόμινο σε περίπτωση πλήρους πυρηνικού
χτυπήματος: θα δημιουργηθεί πανικός στο Ιράν και χρήση πυρηνικών και από το
ίδιο, καθώς και πιθανή εμπλοκή τού επίσης κατέχοντος πυρηνικά Πακιστάν, καθώς
και των Ιράκ και Συρίας με βιολογικά χημικά: «Θα πρόκειται για πυρηνική και
βιοχημική κόλαση, που ορθολογικά αποκλείεται», λέει ο κ. Μάζης.

Όπλα με ανθρωπιστικό μανδύα!

Πρέπει να επισημανθεί πως τα μίνι πυρηνικά δημιουργήθηκαν όχι τόσο για να
καταστρέφουν όσο για να αποτρέπουν μια καταστροφή, και αυτό ίσως το
εκμεταλλευθούν οι ΗΠΑ. Συγκεκριμένα, οι Αμερικανοί υποστηρίζουν πως η προσβολή
μιας εγκατάστασης χημικών ή βιολογικών όπλων με συμβατικά όπλα μπορεί να
προκαλέσει διαρροή επικίνδυνων ουσιών στην ατμόσφαιρα και να εξοντώσει τον
πληθυσμό σε μεγάλη ακτίνα.

Αντίθετα, ένα μικρό πυρηνικό βλήμα θα «αποστειρώσει» τον χώρο που θα
προσβάλει, εκμηδενίζοντας παρόμοια πιθανότητα. «Έτσι, λοιπόν, οι Αμερικανοί
μπορούν να προσβάλουν κάποιον υπαρκτό ή ανύπαρκτο χώρο φύλαξης χημικών ή
βιολογικών όπλων και να περάσουν ένα σαφές μήνυμα στη διεθνή κοινή γνώμη,
εμφανιζόμενοι ταυτόχρονα ως ανθρωπιστές που δεν θέλουν να προκαλέσουν θύματα
μεταξύ του άμαχου πληθυσμού του εχθρού», επισημαίνει ο αμυντικός αναλυτής κ.
Κώστας Γρίβας ­ που δεν παραγνωρίζει ότι παράλληλα οι ΗΠΑ θα προκαλέσουν έτσι
δέος σε εχθρούς και φίλους, αποκαθιστώντας το γόητρο της Ουάσιγκτον. Επιπλέον,
λέει ο κ. Γρίβας, τυχόν επιλογή τους για χρήση θα γίνει με σκοπό να
λειτουργήσει ως αποτρεπτική ενέργεια, περνώντας το μήνυμα ότι «τα γάντια έχουν
βγει και δεν υπάρχουν περιορισμοί στη χρήση μέσων».