Αγωνιά η κυβέρνηση ­ σε υψίστη επιφυλακή όλες οι υπηρεσίες

Ο αρχηγός της CIA Τζ. Τένετ ήταν από τους «χαμένους» της 11ης Σεπτεμβρίου, οι κατάσκοποι όμως εν γένει είναι από τους κερδισμένους

Κάνουν τον σταυρό τους στην κυβέρνηση «να μη συμβεί τίποτε» αυτές τις ημέρες ­
τώρα δηλαδή που είναι ακόμη νωπό το τρομοκρατικό χτύπημα στην καρδιά των ΗΠΑ.
Για τον λόγο αυτό, και χωρίς να το ανακοινώνουν, έχουν θέσει σε κατάσταση
υψίστης επιφυλακής την ΕΥΠ, την Αντιτρομοκρατική Υπηρεσία, κι ακόμη ­ πρώτη
φορά σε τέτοια έκταση ­ το σύνολο των υπηρεσιών ασφαλείας των Ενόπλων
Δυνάμεων, τα γνωστά δεύτερα γραφεία, και τις δυνάμεις των ΟΑΣ. Οι εντολές που
δόθηκαν, μετά το τέλος της έκτακτης Κυβερνητικής Επιτροπής της περασμένης
Τετάρτης ήταν σαφείς: «Να εντατικοποιηθούν οι έλεγχοι και η φύλαξη στόχων».
Στο πλαίσιο αυτών των εντολών, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, τέθηκαν υπό
παρακολούθηση πιθανοί και απίθανοι στόχοι, όχι μόνο αμερικανικών συμφερόντων,
αλλά και συμφερόντων άλλων χωρών. Παράλληλα δόθηκαν εντολές για την
παρακολούθηση ατόμων τα οποία κατά καιρούς έχουν απασχολήσει τις Αρχές για
δραστηριότητες σχετικές με βομβιστικές επιθέσεις ή ακόμη και τοποθετήσεις
αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών.

Όπως δηλώθηκε κατ’ επανάληψη στη διάρκεια της συνεδρίασης της Κυβερνητικής
Επιτροπής, η αγωνία που κατέχει όλους είναι να μη σημειωθεί το παραμικρό
γεγονός στο κρίσιμο διάστημα που διανύουμε. Στην κυβέρνηση, όπως τουλάχιστον
ανέφερε κυβερνητικό στέλεχος που μετέχει στην Κυβερνητική Επιτροπή, «δεν
φοβόμαστε ότι μπορεί να έχουμε στην Ελλάδα μια μεγάλου μεγέθους τρομοκρατική
επίθεση. Φοβόμαστε όμως ότι μπορεί μια αμερικανική επίθεση στο Αφγανιστάν ή
αλλού να προκαλέσει βομβιστικές επιθέσεις για λόγους αντίδρασης». Το ίδιο
στέλεχος ρωτήθηκε αν η κυβέρνηση φοβάται ότι αυτό το κρίσιμο διάστημα «μπορεί
να υπάρξει επίθεση από γνωστές στους Αμερικανούς οργανώσεις, όπως η 17 Νοέμβρη
και ο ΕΛΑ». Η απάντησή του έχει πραγματικά ενδιαφέρον: «Μια επίθεση από τη 17
Νοέμβρη είναι τελείως άλλο πράγμα από μια επίθεση του ΕΛΑ. Κατά τη γνώμη μας,
δύσκολα θα εκδηλωθούν αυτή την περίοδο, δεδομένου ότι τα μέτρα που παίρνουμε
είναι εμφανή και εντατικά. Ως γνωστόν δε οι οργανώσεις αυτές δεν προχωρούν σε
ενέργειες οι οποίες έχουν το παραμικρό ρίσκο»…

Ανεξάρτητα από τις εκτιμήσεις αυτού του είδους, και το αν συμφωνεί κανείς ή
όχι μαζί τους, το θέμα είναι ότι η κυβέρνηση είναι βέβαιη ότι η αντίδραση των
ΗΠΑ σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα είναι σκληρή.

Με τους φόβους αυτούς δεν είναι καθόλου άσχετη η στάση που από την πρώτη
στιγμή τηρεί η ελληνική κυβέρνηση απέναντι στην τρομοκρατία ως φαινόμενο, και
στη συστράτευση που απαιτούν οι ΗΠΑ από τους συμμάχους τους για την
αντιμετώπισή της. «Είμαστε στην ίδια ευθεία με τις χώρες-μέλη της Ενωμένης
Ευρώπης», δήλωσε στα «ΝΕΑ» ο εκπρόσωπος της κυβέρνησης Δημ. Ρέππας. «Θα
πράξουμε ό,τι αποφασίσει η Συμμαχία για όλους, γιατί αυτό είναι που πρέπει να
κάνουμε. Η τρομοκρατία αποδείχθηκε ότι είναι παγκόσμια απειλή, και εμείς, που
τόσα έχουμε υποστεί ως χώρα από τη δράση της, οφείλουμε να συνδράμουμε τις
προσπάθειες για την εξάρθρωσή της».

Η αλήθεια είναι ότι έτσι όπως έχουν διαμορφωθεί τα πράγματα μετά το
τρομοκρατικό χτύπημα στις ΗΠΑ, κάθε άλλη στάση της Ελλάδας «θα μπορούσε να
παρεξηγηθεί», όπως επισημαίνει ένας άλλος υπουργός. «Όποιος διαφοροποιηθεί
τώρα, μπορεί να κατηγορηθεί ακόμη και για συνοδοιπόρος της τρομοκρατίας»,
σχολίασε!

Η ελληνική κυβέρνηση πάντως είναι εντυπωσιασμένη από το γεγονός ότι οι
Αμερικανικές Αρχές δεν έχουν ζητήσει στοιχεία ούτε από την ΕΥΠ ούτε από την
Αντιτρομοκρατική Υπηρεσία. Τα… ξέρουν ήδη; Αισθάνονται ότι οι ελληνικές
υπηρεσίες δεν μπορούν να τους βοηθήσουν; Θεωρούν ότι έχουν πλέον αρκετά
στοιχεία για να στοιχειοθετήσουν κατηγορίες; Έχουν πεισθεί ότι είναι εσωτερική
τους υπόθεση; Άγνωστο. Η ουσία είναι αυτό που προαναφέρθηκε. Κι ακόμη ότι
απέφυγαν να παράσχουν οποιοδήποτε στοιχείο στις ελληνικές υπηρεσίες στη βάση
της αμοιβαιότητας. Οι πληροφορίες ανέφεραν ότι το εδώ κλιμάκιο της CIA δεν
έχει έρθει ακόμη σε επαφή με την Αντιτρομοκρατική Υπηρεσία και την ΕΥΠ. «Είναι
βέβαια πελαγωμένοι», είπε στα «ΝΕΑ» το μέλος του Υπουργικού Συμβουλίου που
προαναφέρθηκε. Και υπενθύμισε αυτό που ο υπουργός Δημ. Τάξης Μιχ. Χρυσοχοΐδης
ανέφερε στην Κυβερνητική Επιτροπή. Ότι δηλαδή «ο τρόπος που ενήργησαν οι
τρομοκράτες ξεπερνάει τα επίπεδα μιας μικρής, κλειστής ομάδας τρομοκρατών.
Πρόκειται για ένα σύνολο ατόμων που εκπαιδεύθηκαν σκληρά επί πολύ χρόνο,
προετοιμάσθηκαν κατάλληλα, και έδρασαν την κατάλληλη στιγμή ως ομάδα. Η δράση
τους δεν είχε να κάνει με τίποτε από τον γνωστό τρόπο δράσης των τρομοκρατικών
οργανώσεων».

Πάντως η κυβέρνηση, μην έχοντας έτσι κι αλλιώς την πρωτοβουλία των κινήσεων
στο θέμα, το μόνο που κάνει είναι να παρακολουθεί την κατάσταση και να
ενημερώνεται για ό,τι καινούργιο υπάρχει. Αυτό βέβαια μια κουβέντα είναι.
Διότι προχθές κορυφαίο στέλεχος της κυβέρνησης που ρωτήθηκε «τι καινούργιο
υπάρχει;» απάντησε αφοπλιστικά: «Ό,τι ξέρετε ξέρουμε. Κι εμείς από τις
εφημερίδες και τις τηλεοράσεις τα μαθαίνουμε»…

Το απόγευμα της περασμένης Τετάρτης, 24 ώρες μετά το διπλό τρομοκρατικό
χτύπημα σε Νέα Υόρκη και Ουάσιγκτον, ένα κλιμάκιο Αμερικανών αξιωματούχων
επισκέφθηκε στέλεχος της ελληνικής κυβέρνησης στο γραφείο του. Επρόκειτο για
μια από αυτές τις επισκέψεις που είναι προγραμματισμένες από καιρό, όταν όμως
πραγματοποιούνται, όλα έχουν αλλάξει. Οι Αμερικανοί ήταν τα γνωστά «μαύρα,
μπλε και γκρίζα κοστούμια» που εκπροσωπούνται στη χώρα μας, δηλαδή διπλωμάτες,
αστυνομικοί και μέλη των μυστικών υπηρεσιών. Ήταν σαφές ότι τα γεγονότα στην
Αμερική είχαν επηρεάσει την ψυχολογία τους, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται «σε
κατάσταση σοκ». Αναπόφευκτα η συζήτηση περιεστράφη γύρω από την ασφάλεια της
πρεσβείας και άλλων εγκαταστάσεων αμερικανικών συμφερόντων. Περιέλαβε όμως,
έστω και περιορισμένα, το θέμα της τρομοκρατίας στη χώρα μας. Οι Αμερικανοί
δεν προσήλθαν με κατασταλαγμένες απόψεις για το πώς θα επηρεαστούν οι
ελληνοαμερικανικές σχέσεις στο κρίσιμο θέμα της ασφάλειας.

Ασφαλώς, δεν ήταν η μόνη επίσημη ελληνοαμερικανική συνάντηση των τελευταίων
ημερών. Το βάρος, άλλωστε, των δημοσίων εμφανίσεων σήκωσε ο υπουργός
Εξωτερικών Γ. Παπανδρέου, που επισκέφθηκε και την αμερικανική πρεσβεία. Ήταν
όμως μια από τις πρώτες ευκαιρίες που είχε η κυβέρνηση να διερευνήσει τις
αντιλήψεις της αμερικανικής πλευράς ­ έστω και σε υπηρεσιακό επίπεδο. Ο
προβληματισμός για το τι επιφυλάσσει η «επόμενη μέρα» των επιθέσεων στις ΗΠΑ
είναι διάχυτος στο Μέγαρο Μαξίμου, καθώς το θέμα απασχολεί τον πρωθυπουργό και
τους άμεσους συνεργάτες του.

Νέα συγκυρία

Κορυφαίο στέλεχος της κυβέρνησης, τακτικός συνομιλητής του Κώστα Σημίτη,
αναγνωρίζει ότι «στη νέα συγκυρία που διαμορφώνεται, η Ελλάδα είναι ιδιάζουσα
περίπτωση. Υπάρχει το ανοιχτό θέμα της 17Ν και οι απαιτήσεις ασφάλειας των
Ολυμπιακών. Αν είχαμε μόνο το ένα από τα δύο, θα υπήρχε κάποιο περιθώριο
πολιτικών ελιγμών. Και τα δύο μαζί, όμως, συνιστούν μια μέγγενη, από την οποία
πολύ δύσκολα θα ξεφύγουμε». Στη συζήτηση που έγινε στην Κυβερνητική Επιτροπή ­
στην οποία δεν μετείχε ο Γ. Παπανδρέου η απόφαση ήταν να συμπορευθεί η Ελλάδα
με τις χώρες της Ε.Ε.

Ομολογουμένως, η τρομοκρατική επίθεση κατά των ΗΠΑ αλλάζει εντελώς τα δεδομένα
στις διεθνείς σχέσεις. Σε πρώτη φάση η Ουάσιγκτον θα προχωρήσει σε πράξη
πολεμικής αντεκδίκησης, με χαρακτήρα εξίσου εντυπωσιακό με τις πύρηνες φλόγες
στο Γουόρλντ Τρέιντ Σέντερ. Για την Ελλάδα, όμως, κρίσιμη είναι κυρίως η
δεύτερη φάση. Το τρομοκρατικό χτύπημα στις ΗΠΑ δικαιώνει εκείνα τα μέλη της
αμερικανικής ελίτ, που υποστήριζαν ότι οι απειλές ασφάλειας στον 21ο αιώνα
είναι «ασύμμετρες», προέρχονται δηλαδή από μικρές αποφασισμένες ομάδες που
αξιοποιούν την ελευθερία της παγκοσμιοποίησης για να χτυπήσουν αλύπητα στην
καρδιά των κρατών. Η 11η Σεπτεμβρίου ήταν μόνο η αρχή.

Οι «ασύμμετρες» απειλές δεν αντιμετωπίζονται με αεροπλανοφόρα, τανκς ή
ελικόπτερα. Αντιθέτως, τους τρομοκράτες καταδιώκουν οι μυστικές υπηρεσίες σε
έναν «βρώμικο πόλεμο» χωρίς σύνορα, χωρίς πεδίο μάχης και χωρίς κανόνες.
Παρακολουθήσεις, προβοκάτσιες και μυστικές επιχειρήσεις χαρακτηρίζουν αυτή τη
σύγκρουση. Εφεξής, η Ουάσιγκτον θα επενδύσει σε αυτήν την κατεύθυνση.
Ευρωπαίοι διπλωμάτες εξηγούν ότι για την αντιμετώπιση κορυφαίων τρομοκρατών,
όπως ο Μπιν Λάντεν, δεν αρκούν οι δορυφόροι και οι ηλεκτρονικές υποκλοπές.
Αντιθέτως, «χρειάζονται πράκτορες». Τούτο σημαίνει ότι η CIA, από τους 10.000
υπαλλήλους της οποίας μόνο 800 είναι κατάσκοποι, θα επιστρέψει στους «παλιούς
καλούς καιρούς» της περιόδου 1950-60, με τις «μαύρες επιχειρήσεις», τα
πραξικοπήματα στο Ιράν και τη Γουατεμάλα, ή τα σχέδια αποσταθεροποίησης της
Κούβας, που έφθασαν ως και σε απόπειρες δολοφονίας του Κάστρο. Με μια λέξη:
«Οι καουμπόηδες επιστρέφουν». Μαζί τους χαλαρώνει και η παραδοσιακή έννοια
νομιμότητας του κράτους δικαίου. «Οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες»,
λέγεται, «που ήταν σάκος του μποξ για τη Γερουσία και το Κογκρέσο στη δεκαετία
του ’70, τώρα αποενοχοποιούνται. Μπορεί ο Τζορτζ Τένετ να φύγει, ο διάδοχός
του όμως θα είναι πανίσχυρος».

Επιτελείο βετεράνων

Οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να κινηθούν μονομερώς. «Το επιτελείο βετεράνων που
πλαισιώνει τον Μπους», υπενθυμίζεται, «διακρίθηκε ιδιαίτερα για τις
διπλωματικές του ικανότητες το 1991, συγκροτώντας μια απίστευτη συμμαχία
κρατών για τον Πόλεμο του Κόλπου. Πιέζοντας και παζαρεύοντας, τη στιγμή που
διακυβεύονταν τα πετρέλαια της Μέσης Ανατολής, η παρέα Ράις, Πάουελ και
Τσέινι, εξασφάλισαν τη συναίνεση της Μόσχας, του Πεκίνου, ακόμη και της
εχθρικής προς αυτούς Συρίας, πείθοντας το Ισραήλ να κάτσει στην άκρη. Την Ε.Ε.
την είχαν ούτως ή άλλως στην τσέπη». Οι ίδιες ξένες πηγές στην Αθήνα εκτιμούν
ότι αυτό θα επαναληφθεί. «Το διεθνές δίκτυο κατά της τρομοκρατίας θα
περιλαμβάνει τον Πούτιν και τον Ζιάνγκ Ζεμίν, μαζί με τα σουλτανάτα της Μέσης
Ανατολής και όλους τους άλλους». Σε μια τέτοια ατμόσφαιρα, η Αθήνα, ακόμη και
αν το ήθελε, δεν έχει μεγάλες δυνατότητες να διαφοροποιηθεί ­ αντιθέτως, «θα
πάει καροτσάκι» όπως γραφικά λέγεται. Τουλάχιστον η Ε.Ε. προσφέρει μια
«διπλωματική ομπρέλα» και την «έξωθεν καλή μαρτυρία» απέναντι σε εσωτερικές αντιδράσεις.