Τα… γεράκια του Μπους και το «Φρούριο» των ΗΠΑ

ΠΟΙΟΣ είναι ο ρόλος των ηγετών στην Ιστορία; Προκαλούν τα γεγονότα ή
φέρονται και άγονται από αυτά; Τα παραδοσιακά αυτά ερωτήματα απασχολούν, τις
τελευταίες ώρες, όχι μόνο την Ουάσιγκτον, αλλά και τις περισσότερες
πρωτεύουσες του κόσμου. Στο επίκεντρο του προβληματισμού ο Αμερικανός πρόεδρος
Τζορτζ Μπους.

Οι πρώτοι μήνες της προεδρίας του δημιούργησαν την εντύπωση ενός «πολιτικού
ελαφρών βαρών», ο οποίος είχε περάσει το ένα τρίτο της θητείας σε διακοπές.
Μετά την προχθεσινή τρομοκρατική επίθεση σε Ουάσιγκτον και Νέα Υόρκη, ο Μπους
καλείται να διαχειριστεί μια κρίση με καινοφανείς διαστάσεις, τόσο στο
εσωτερικό των ΗΠΑ όσο και στο εξωτερικό. Η συμπεριφορά του τις κρίσιμες πρώτες
ώρες δεν προκάλεσε εμπιστοσύνη. Ο Μπους ήταν ένας πρόεδρος που περιφερόταν
αεροπορικώς από στρατιωτική βάση σε στρατιωτική βάση, μακριά από την
Ουάσιγκτον, ενώ ήταν σαφές ότι δεν επρόκειτο για πυρηνική απειλή που να
σκιάζει όλη τη Βόρεια Αμερική. Στη διάρκεια των δεκατριών ημερών της κρίσης
των πυραύλων του 1962, ο Τζων Κέννεντυ δεν εγκατέλειψε ούτε στιγμή την
Ουάσιγκτον.

Χωρίς διακρίσεις

Η επιθυμία των ΗΠΑ να επαναβεβαιώσουν το status της υπερδύναμης με ένα εντυπωσιακό χτύπημα βάζει σαφώς σε δεύτερο πλάνο μια αντίληψη κράτους δικαίου

Όλοι γνωρίζουν ότι ο Μπους δεν είναι Κέννεντυ. Εξ ου και οι ανησυχίες για την
αμερικανική αντίδραση. Ήδη, ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι η χώρα του
θα ανταποδώσει, χωρίς να κάνει διάκριση μεταξύ των τρομοκρατών και εκείνων που
τους υποθάλπουν. Η πολιτική αυτή έχει την επιδοκιμασία του 86% της κοινής
γνώμης των ΗΠΑ, σύμφωνα με τη δημοσκόπηση της Gallup, που μετέδωσε το CNN. Η
δήλωση του Μπους υπαινίσσεται στρατιωτική δράση, η οποία δεν θα είναι
«χειρουργική», όπως οι ρουκέτες που εξαπέλυσε εναντίον του καταυλισμού του
Μπιν Λάντεν στο Αφγανιστάν το 1998 η προεδρία Κλίντον. Αντιθέτως, ενδέχεται να
περιλαμβάνει συνδυασμό οπλικών συστημάτων υψηλής ακρίβειας και επίλεκτων
στρατιωτικών μονάδων. Στην περίπτωση αυτή, η Ουάσιγκτον θα επιλέξει στρατηγική
ανάλογη με αυτή του Ισραήλ κατά των Παλαιστινίων. Φονικό χτύπημα κατά των
αντιπάλων, ασχέτως αν αυτοί βρίσκονται σε αστικά ή άλλα περιβάλλοντα. Η
αντίληψη αυτή ζητεί να υπάρχουν αποδείξεις για το ποιος είναι ένοχος για τα
προχθεσινά χτυπήματα σε Νέα Υόρκη και Ουάσιγκτον, «δεν είναι όμως ανάγκη να
είναι αυτές εξαντλητικές αποδείξεις».

Στο σημείο αυτό αξίζει να επισημανθεί ότι ο Μπους επικουρείται από ένα
επιτελείο βετεράνων του Ψυχρού Πολέμου, το οποίο αποτελείται από «γεράκια», ή,
σε λιγότερο μετριοπαθή εκδοχή, χαρακτηρίζεται «πολεμοχαρές». Είναι, άλλωστε,
αυτοί που ενορχήστρωσαν τον Πόλεμο του Κόλπου. Ακόμη περισσότερο: οι ΗΠΑ δεν
θα έβρισκαν κανέναν απέναντί τους σε μια τέτοια περίπτωση. Αν, παραδείγματος
χάριν, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν εξέφρασε από τους πρώτους χθες τη
συμπάθειά του στην Ουάσιγκτον, είναι γιατί η Μόσχα αντιμετωπίζει ανάλογα
προβλήματα με τους επίσης «ατάκτους» Τσετσένους και έχει ήδη επιλέξει τη λύση
της σιδηράς αντίδρασης.

Πού θα χτυπήσουν οι Αμερικανοί; Αν υπεύθυνος είναι, πράγματι, ο Μπιν Λάντεν,
τότε όλα δείχνουν προς το Αφγανιστάν, και τα πυρά θα περιλάβουν σαφώς και τους
Ταλιμπάν. Αν πρόκειται για φανατικούς από τη Μέση Ανατολή, εκ των ομάδων που
έχουν ως βάση την κοιλάδα Μπεκάα και τον Λίβανο, τότε εμπλεκόμενες χώρες
μπορεί να είναι η Συρία ή το Ιράν, ενώ υπάρχει πάντα και ο Σαντάμ Χουσεΐν.
Εμπλοκή του Καντάφι θα είναι έκπληξη ­ αφού ο Λίβυος ηγέτης έχει επ’ εσχάτων
λάβει αποστάσεις από την τρομοκρατία. Πολύ πιο περιπεπλεγμένα, για λόγους
εδαφικούς, είναι τα πράγματα αν υπάρχει παλαιστινιακός δάκτυλος. Ούτως ή
άλλως, το Ισραήλ είναι από τους «κερδισμένους» της προχθεσινής τραγωδίας, που
βάζει τις ΗΠΑ «απέναντι» στον αραβικό κόσμο.

Οι έρευνες

Η επιθυμία των ΗΠΑ να επαναβεβαιώσουν το status της υπερδυνάμεως με ένα
εντυπωσιακό χτύπημα βάζει σαφώς σε δεύτερο πλάνο μια αντίληψη κράτους δικαίου,
που θα έβαζε ως προτεραιότητα τη διαλεύκανση των αεροπειρατιών και τη σύλληψη
των ενόχων (συνεργών ή ηθικών αυτουργών), όπου αυτοί βρίσκονται. Μια τέτοια
διαδικασία είναι χρονοβόρα. Η έρευνα, απλώς, θα κατευθύνει το στρατιωτικό
χτύπημα. Τέλος, αμφίβολη είναι και η οπισθοχώρηση των ΗΠΑ στον «απομονωτισμό»,
σε λογική «φρουρίου-Αμερικής», με το σκεπτικό ότι το τρομοκρατικό χτύπημα
οφείλεται στην αμερικανική εξωτερική πολιτική. Πρώτον, η παγκοσμιοποίηση της
οικονομίας δεν το επιτρέπει, αφού οι αμερικανικές επιχειρήσεις αντλούν μεγάλο
μέρος των εσόδων τους από το εξωτερικό. Δεύτερον, σύμφωνα με όλες τις
ενδείξεις, η τρομοκρατία δεν προέρχεται από την Ασία ή την Αφρική, αλλά από τη
Μέση Ανατολή, από όπου δεν πρόκειται να αποσυρθούν οι Αμερικανοί, αφού έχουν
«σκληρά» στρατηγικά συμφέροντα ­ με μια λέξη, ενδιαφέρονται για το πετρέλαιο.