«Πόσο θα αντέξουμε, Θεέ μου; Φοβάμαι…»

«Είναι παντού σκοτάδι. Γύρω μου υπάρχουν πολλοί εγκλωβισμένοι και μιλάμε
μεταξύ μας για να πάρουμε κουράγιο. Δεν ξέρουμε τίποτα. Ούτε πού βρισκόμαστε,
ούτε εάν μας ψάχνουν, ούτε πώς, πότε και εάν θα βγούμε από δω μέσα. Μας ψάχνει
κανείς; Πόσο θα αντέξουμε, Θεέ μου; Φοβάμαι…».

Ο 38χρονος Τζον, χρηματιστής της Morgan Stanley, βρίσκεται εγκλωβισμένος στα
ερείπια του Ουόρλντ Τρέιντ Σέντερ και μιλά από το κινητό με τον φίλο του
Τζάστιν, για να πάρει κουράγιο. Ο Τζάστιν δεν ξέρει τι να κάνει για να
βοηθήσει τον φίλο του που περνά δραματικές στιγμές. Είναι και ο ίδιος σε
κατάσταση πανικού. Η Ελληνίδα αρχιτέκτονας Καρίνα Χατζησάββα, συζυγος του
Τζάστιν, περιγράφει με κομμένη την ανάσα τη συνομιλία των δύο ανδρών. Και
φαντάζεται τις σκηνές πανικού που εξελίχθηκαν στους διαδρόμους των δίδυμων
πύργων, καθώς εκείνη είχε αναλάβει τον σχεδιασμό και τη διακόσμηση 6 ορόφων.
«Πριν από μερικά χρόνια, ήμουν υπεύθυνη για την ανακαίνιση των ορόφων 101-106
για λογαριασμό της χρηματιστηριακής εταιρίας Shearson Lehman. Ανοίξαμε σκάλες
μεταξύ των ορόφων, οι οποίες δεν υπήρχαν, και φτιάξαμε στους δύο τελευταίους
ορόφους γραφεία για τα στελέχη. Κοιτάζοντας τις εικόνες στην τηλεόραση,
αναρωτιέμαι πώς βγήκαν αυτοί οι άνθρωποι από τα παράθυρα. Είναι 2,5 μέτρα ψηλά
και έχουν φάρδος 70 εκατοστά. Δεν ανοίγουν με τίποτα. Προφανώς τα σπάσανε.
Φανταστείτε τον πανικό τους…».

Η σημαία. Άνδρες σωστικών συνεργείων (αριστερά) στο σημείο της καταστροφής. Πάνω: Χιλιάδες οι άνθρωποι που προσεύχονται για τη διάσωση των εγκλωβισμένων στα ερείπια

«Σαν κατασκευή», συνεχίζει η κ. Χατζησάββα, «τα κτίρια αυτά ήταν από τα πιο
γερά. Θυμάμαι, χαρακτηριστικά, ότι κάθε φορά που ανέβαινα με το ασανσέρ μέχρι
τον 75ο όροφο ­ γιατί εκεί σταματούσε και κατόπιν έπρεπε να πάρεις άλλο
ασανσέρ ­ η καμπίνα κουνούσε από τον αέρα. Όμως το κτίριο άντεξε και στον
τυφώνα Γκλόρια, το ’87, όμως ήταν κάτι τρομακτικό να βρίσκεσαι στους ψηλούς
ορόφους και να αισθάνεσαι όλο το κτίριο να κουνιέται. Μια εποχή ο σύζυγός μου,
Τζάστιν, που ασχολείται με κτηματομεσιτικά, εξέταζε το ενδεχόμενο να
μετατρέψει κάποιο από τα 6 υπόγεια επίπεδα σε χώρο για μίνι-γκολφ. Ήταν
ψηλοτάβανα και καλοφτιαγμένα αλλά τελικά το σχέδιο δεν ολοκληρώθηκε επειδή
φοβηθήκαμε ότι εάν συνέβαινε κάποια καταστροφή θα εγκλωβίζονταν εκεί πολύ
άνθρωποι. Δεν μπορούσαμε όμως να φανταστούμε μια καταστροφή σαν την προχθεσινή…».

Το Γουόρλντ Τρέιντ Σέντερ, οι Δίδυμοι Πύργοι των 110 ορόφων, δέσποζαν στο
επιχειρηματικό κέντρο της Νέας Υόρκης, ως σύμβολα της ισχύος του αμερικανικού
καπιταλισμού.

Στο συγκρότημα των 7 κτιρίων είχαν γραφεία 435 εταιρείες από 26 χώρες και
εργάζονταν περισσότερα από 50.000 άτομα. Ο μεγαλύτερος ένοικος ήταν η τράπεζα
επενδύσεων Morgan Stanley, η οποία χρησιμοποιούσε 50 ορόφους κυρίως για τις
χρηματιστηριακές της υπηρεσίες.

Περίπου 150.000 άτομα υπολογίζεται ότι επισκέπτονταν καθημερινά το κτιριακό
συγκρότημα. Το Γουόρλντ Τρέιντ Σέντερ χρειάστηκε 7 χρόνια για να χτιστεί και
ολοκληρώθηκε το 1973, αλλά επίσημα άνοιξε δύο χρόνια αργότερα. Το κόστος της
κατασκευής του έφθασε τα 750 εκατομμύρια δολάρια. Σχεδιάστηκε από τους
αμερικανούς αρχιτέκτονες Έμερι Ροθ και Μινόρου Γιαμαζάκι. Ο ένας πύργος είχε
ύψος 417 μέτρα και ο άλλος 415. Ήταν τα υψηλότερα κτίρια στον κόσμο μέχρι το
1974, όταν χτίστηκε ο πύργος Sears στο Σικάγο με ύψος 452 μέτρα.

Στο ισόγειο του κτιριακού συγκροτήματος λειτουργούσε εμπορικό κέντρο με 70
καταστήματα, ενώ κάτω από τα 6 υπόγεια επίπεδα περνούν γραμμές του Μετρό, οι
οποίες εξυπηρετούν περισσότερους από 150.000 ανθρώπους κάθε ημέρα. Οι Δίδυμοι
Πύργοι είχαν υπάρξει και παλαιότερα στόχος τρομοκρατών. Το 1993 αυτοκίνητο
παγιδευμένο με εκρηκτικά εξερράγη στο υπόγειο γκαράζ, με αποτέλεσμα να
σκοτωθούν 6 άτομα, να τραυματιστούν περισσότερα από χίλια και να προκληθούν
ζημιές ύψους 300 εκατομμυρίων δολαρίων. Γι’ αυτήν την επίθεση καταδικάστηκαν ο
σεΐχής Ομάρ Αμπντέλ-Ραχμάν και άλλοι 10 φανατικοί μουσουλμάνοι. Την
Πρωτοχρονιά του 2000 ο δήμαρχος Ρούντολφ Τζουλιάνι εγκαινίασε σε ένα από τα
μικρότερα κτίρια του συγκροτήματος ένα υψηλής τεχνολογίας «κέντρο ελέγχου» από
το οποίο θα μπορούσε να διοικήσει την πόλη σε περίπτωση μεγάλης καταστροφής.
Το κτιριακό συγκρότημα του Γουόρλντ Τρέιντ Σέντερ επιλέχθηκε με κριτήριο τη
μεγάλη ασφάλεια που προσέφερε….

Τα τηλεοπτικά δίκτυα έσωσαν ζωές

ΑΝ ένας θάνατος είναι τραγωδία και χίλιοι θάνατοι απλή στατιστική, ο θάνατος
δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων σε λίγα μόνο λεπτά είναι ακριβώς το είδος της
μεγάλης κρίσης που δικαιολογεί την ύπαρξη των ΜΜΕ. Ακόμη περισσότερο:
σημαντικό μέρος των προχθεσινών δραματικών γεγονότων καλύφθηκε «ζωντανά» από
την τηλεόραση. Σε κάποιες περιπτώσεις, τα αμερικανικά τηλεοπτικά δίκτυα έσωσαν
ζωές.

Ορισμένοι από τους εργαζόμενους στους Δίδυμους Πύργους του Γουόρλντ Τρέιντ
Σέντερ ειδοποιήθηκαν τηλεφωνικά ή ακόμη και με e-mail από οικείους τους, που
έβλεπαν εκείνη την ώρα τηλεόραση, να εγκαταλείψουν όσο γίνεται πιο γρήγορα τα
γραφεία τους. Οι περισσότεροι, έχοντας νιώσει μια τρομερή δόνηση, δεν ήταν
ακριβώς βέβαιοι για το τι είχε συμβεί, ενώ η επιβίωση των πύργων μετά τη
βομβιστική ενέργεια του 1993 είχε δημιουργήσει μια ψευδαίσθηση ασφάλειας.

Η ζωντανή κάλυψη της τραγωδίας από την αμερικανική τηλεόραση ήταν επιτυχημένη.
Προσήλωση στα γεγονότα και αποφυγή σχολιασμών. Επιμονή στην ακρίβεια, με
αποτέλεσμα καθυστέρηση ανακοίνωσης ειδήσεων αν δεν ήταν επιβεβαιωμένες.
Επίμονη άρνηση ανακοίνωσης αριθμού νεκρών, ενόσω δεν υπήρχαν στοιχεία, ώστε να
μην «βομβαρδίζεται» με παραπληροφόρηση η κοινή γνώμη. Προσοχή στο θέμα των
ενόχων. Φυσικά, έγιναν λάθη. Το CNN μετέδωσε ότι ακόμη ένα αεροσκάφος
κατευθυνόταν προς το Πεντάγωνο, το οποίο, σύμφωνα με το Fox News, φλεγόταν
ολόκληρο. Το ίδιο σφάλμα έκανε και το CBS ανακοινώνοντας ότι ένα δεύτερο
αεροπλάνο «επιτέθηκε» στο αρχηγείο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων. Πολύ
επιφυλακτικά στις εκτιμήσεις τους ήταν και (τα συνήθως αχαλίνωτα) talk shows,
χωρίς πρόχειρο καταλογισμό ευθυνών και αλληλοκατηγορίες. Τα αγρίως
ανταγωνιστικά αμερικανικά δίκτυα σταμάτησαν να μεταδίδουν διαφημίσεις και
αντάλλασσαν βίντεο μεταξύ τους.

Σε «κατάσταση πολέμου» ο αμερικανικός Τύπος

Οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε «κατάσταση πολέμου» και αντιμετωπίζουν μια
δοκιμασία που συγκρίνεται με το Περλ Χάρμπορ, αλλά θα απαντήσουν με
αποφασιστικότητα, υπογράμμιζαν χθες τα κύρια άρθρα του αμερικανικού Τύπου.

«Τα κτίρια κατέρρευσαν. Η δημοκρατία παραμένει», έγραψαν οι «Λος Άντζελες
Τάιμς». «Για μια γενιά νέων, αυτό θα είναι το δικό τους Περλ Χάρμπορ, η δική
τους δολοφονία του Κέννεντυ», προσθέτει η εφημερίδα.

Άλλες εφημερίδες υπογράμμιζαν ωστόσο τη διαφορά του τότε με το σήμερα: Στο
Περλ Χάρμπορ «γνωρίζαμε τους εχθρούς μας. Αυτή τη φορά όχι. Όχι ακόμα», γράφει
η «Ουάσιγκτον Ποστ», επισημαίνοντας πως «η επίθεση στο Περλ Χάρμπορ είχε στόχο
στρατιωτικές δυνάμεις, όχι αμάχους». Σύμφωνα με την εφημερίδα της αμερικανικής
πρωτεύουσας, «το έθνος πρέπει να προετοιμαστεί για να πολεμήσει τον πρώτο
πόλεμό του στο νέο αιώνα με ηρεμία και αποφασιστικότητα. Ο πόλεμος αυτός
έγκειται κατ’ αρχάς στον εντοπισμό και την τιμωρία των αυτουργών της σφαγής
και θα πρέπει να συνεχιστεί μέχρι να εξαλειφθούν οι πηγές υποστήριξης των
τρομοκρατών και να ενισχυθούν αποφασιστικά οι άμυνες της χώρας». Σύμφωνα με
την «USA Today», «η Τρίτη άλλαξε τα πάντα. Ο κόσμος μας δεν θα είναι ποτέ πια
ο ίδιος».

Οι ευρωπαϊκές εφημερίδες έκαναν λόγο για πραγματικό πόλεμο κατά της Δύσης και
υπογράμμιζαν πως τίποτε δεν θα είναι πλέον όπως πριν. «Μια καλή συνεννόηση,
βασισμένη σε μια απαραίτητη διεθνή συνεργασία, αξίζει περισσότερο απ’ όλες τις
αντιπυραυλικές ασπίδες», γράφει η ισπανική «Ελ Παΐς». Γ

Στη Μέση Ανατολή, ο Τύπος υπογράμμιζε χθες ότι, με την καταστροφή του Ουόρλντ
Τρέιντ Σέντερ, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχασαν με βίαιο τρόπο ένα σύμβολο της
ισχύος τους.

Γιατί κατέρρευσαν

Γιατί κατέρρευσε το Γουόρλντ Τρέιντ Σέντερ; Θεωρητικά, έπρεπε να μπορεί να
αντέξει τη σύγκρουση με ένα Μπόινγκ 707, το βαρύτερο αεροπλάνο την εποχή που
κατασκευάστηκε, και ο σκελετός είχε ενισχυθεί μετά την τρομοκρατική επίθεση το
1993.

Οι ειδικοί πιστεύουν ότι η κατάρρευση οφείλεται στα χιλιάδες γαλόνια κηροζίνης
που μετέφεραν τα αεροσκάφη που έπεσαν πάνω στους Δίδυμους Πύργους. Το ρήγμα
που προκάλεσαν τα αεροσκάφη καθώς και η φωτιά που εκδηλώθηκε δημιούργησαν ένα
ιδιότυπο καμίνι στο οποίο αναπτύχθηκαν πολύ υψηλές θερμοκρασίες (πιθανόν μέχρι
και 800 βαθμούς).

Η θερμότητα μεταδόθηκε προς τα πάνω και προς τα κάτω στο χαλύβδινο σκελετό του
κτιρίου που είναι σε τέτοιους ουρανοξύστες φέρον στοιχείο της οικοδομής. Ο
χάλυβας άντεξε περίπου μια ώρα και ύστερα άρχισε να λειώνει σαν πλαστικό. Ο
σκελετός δεν ήταν δυνατόν να αντέξει άλλο το βάρος. Το κτίριο κατέρρευσε σαν
κατασκευή από τραπουλόχαρτα, με τους ορόφους να πέφτουν ο ένας πάνω στον άλλο.

Οι ουρανοξύστες όπως το Γουόρλντ Τρέιντ Σέντερ έχουν συνήθως στη μέση έναν
«πυρήνα» από μπετόν αρμέ. Στην περίμετρο οι χαλύβδινοι δοκοί φέρουν τα
πατώματα και τους τοίχους από μπετόν. Για λόγους πυρασφαλείας όλοι οι οδοί
διαφυγής στο κέντρο είναι κατασκευασμένοι από πυρίμαχο μπετόν.

Οι ειδικοί υποθέτουν ότι εξαιτίας της σύγκρουσης των αεροσκαφών κηροζίνη
διείσδυσε στον πυρίμαχο πυρήνα (τούνελ). Όλοι οι οδοί διαφυγής στα πατώματα
που βρίσκονταν πάνω από την σύγκρουση πρέπει να αποκλείστηκαν αμέσως.

Κάθε πύργος του Γουόρλντ Τρέιντ Σέντερ διέθετε 100 ανελκυστήρες, μέσω των
οποίων ήταν δυνατόν να εκκενωθεί το κτίριο μέσα σε πέντα λεπτά. Την Τρίτη, οι
συνθήκες κάθε άλλο παρά κανονικές ήταν.