Ταυτότητα, με τα μάτια μας μόνο…

Κάθε λεπτομέρεια της ίριδας του ματιού, κάθε μικροσκοπική κουκκίδα, κάθε γραμμή ιστού, κάθε σημάδι φωτογραφίζεται και κωδικοποιείται σ’ έναν ψηφιακό αριθμό, μοναδικό, ο οποίος γράφεται όχι με ένα δύο ή εκατό, αλλά με…1.048 ψηφία!

Μια σειρά από τις πλέον πρόσφατες μελέτες αποδεικνύουν ότι το μόνο πραγματικά
αξιόπιστο ηλεκτρονικό μηχάνημα αναγνώρισης είναι αυτό που «διαβάζει» την ίριδα
του ματιού. Το… κρας τεστ μιας σειράς από ηλεκτρονικές τεχνικές αναγνώρισης
απέδειξε πως μονάχα «κωδικοποιώντας» και «αποκωδικοποιώντας» την ίριδα του
ματιού, μπορεί κανείς να αναγνωρίσει και να πιστοποιήσει με ασφάλεια την
ταυτότητα ενός ανθρώπου. Τα ηλεκτρονικά συστήματα που κυκλοφορούν στην
ευρωπαϊκή και αμερικανική αγορά σήμερα, ως πιλοτικά, στηρίζονται σε
προγράμματα τα οποία έχει σχεδιάσει ο John Daugman, από το εργαστήριο
ηλεκτρονικών υπολογιστών του Πανεπιστημίου του Cambridge.

Το πρόγραμμά του φωτογραφίζει την ίριδα του ματιού, μαζί με κάθε λεπτομέρειά
της: κάθε μικροσκοπική κουκίδα, κάθε γραμμή ιστού, κάθε σημάδι που τη
διακρίνει και την κάνει ξεχωριστή για κάθε άνθρωπο. «Στη συνέχεια, η
φωτογραφία μετατρέπεται ηλεκτρονικά σε­ εξίσου αναλυτικούς­ τρισδιάστατους
χάρτες που παρουσιάζουν το περίγραμμα και το σχήμα της», εξηγεί ο ίδιος ο
Daugman, μιλώντας στα «ΝΕΑ». «Όλες αυτές οι πληροφορίες συμπιέζονται σε έναν
κώδικα­ σε έναν αριθμό, που αποτελείται από τα ψηφιακά στοιχεία «1» και «0»­,
ο οποίος όμως είναι κάπως…. μεγάλος, γράφεται με 1.048 ψηφία! Αυτός είναι ο
μοναδικός κώδικας αναγνώρισης. Μπορεί να αποθηκευθεί και να συγκριθεί με
χιλιάδες άλλα αρχεία σε μια βάση δεδομένων, μέχρι να ταιριάξει με εκείνον που
δίνει τα στοιχεία ταυτότητας, τραπεζικού λογαριασμού, κ.λπ.».

Ο Daugman έχει χρησιμοποιήσει το συγκεκριμένο σύστημα για να κάνει 2,3
εκατομμύρια τυχαίες συγκρίσεις μεταξύ φωτογραφιών από 2000 και πλέον
διαφορετικές ίριδες ματιών, από τη Μεγάλη Βρετανία, τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία. Η
έρευνά του απέδειξε ότι αν δυο κώδικες ταιριάζουν κατά 75% ή περισσότερο,
υπάρχει μόνο μία πιθανότητα στα 1.000 δισεκατομμύρια να πρόκειται για λάθος.
«Με 12 δισεκατομμύρια ανθρώπους στον πλανήτη, το σύστημα αναγνώρισης είναι
κάτι παραπάνω από ασφαλές», λέει ο ίδιος.

Ούτε ένα λάθος!

Αμέσως μετά τον Daugman, το ίδιο σύστημα ανέλαβε να δοκιμάσει και η κυβέρνηση
της Μεγάλης Βρετανίας. Εκείνη πραγματοποίησε πάνω απο δύο εκατομμύρια δοκιμές
και δε βρήκε ούτε ένα λάθος «ταίρι». Σε άλλα ηλεκτρονικά συστήματα
αναγνώρισης, τα οποία δοκιμάστηκαν κατά τον ίδιο τρόπο, τα ποσοστά λάθους
κυμαίνονταν από 10% μέχρι και 25%. Μάλιστα, πέρυσι το χειμώνα, ένα από τα
πρώτα εμπορικά μηχανήματα αναγνώρισης της ίριδας του ματιού τοποθετήθηκε σε
ένα από τα αεροδρόμια της Βόρειας Καρολίνας στις ΗΠΑ. Το σύστημα αναγνώρισε,
μέχρι τον περασμένο Μάιο, περίπου ένα εκατομμύριο εθελοντές επιβάτες, χωρίς το
παραμικρό λάθος.

Το μόνο μειονέκτημα, το οποίο ο Daugman παραδέχεται πως υπάρχει στην τεχνική
αυτή, αφορά το γεγονός ότι ακόμη δεν μπορούν να απαντήσουν με σιγουριά στο
ερώτημα αν η ίριδα του ματιού παραμένει ίδια, όσα χρόνια κι αν περάσουν. «Έχω
δει φωτογραφίες οφθαλμιάτρων, οι οποίες έχουν τραβηχτεί πριν από 25 χρόνια,
και τις έχω συγκρίνει με την ίριδα των ματιών των ίδιων ανθρώπων σήμερα. Δεν
παρατήρησα αλλαγές σε καμία από τις αναγνωριστικές λεπτομέρειες. Όμως, μέχρι
στιγμής, δεν έχουμε ατράνταχτες αποδείξεις πως είναι έτσι».

Αυτό το οποίο σίγουρα αποκλείουν τα ηλεκτρονικά συστήματα αναγνώρισης που
«διαβάζουν» την ίριδα του ματιού είναι οι απάτες. «Ακόμη και αν κάποιος έκλεβε
τη φωτογραφία του ματιού κάποιου άλλου και κρατούσε αυτήν μπροστά στην κάμερα,
δε θα μπορούσε να ξεγελάσει το σύστημα. Η κόρη του ματιού διαστέλλεται ακόμη
και κατά 80% και ο κερατοειδής χιτώνας θαμπώνει. Αυτά τα “παρατράγουδα” είναι
πολύ εύκολα ανιχνεύσιμα από το σύστημα. Εξάλλου αυτή ήταν η πρώτη ερώτηση που
μού έκαναν οι Αμερικανοί επικεφαλείς του FBI και της NSA (National Security Agency)…»

Πού έχει εφαρμογές

Μηχανήματα που διαβάζουν την ίριδα του ματιού έχουν ήδη σχεδιαστεί και
προωθούνται στην αγορά, ως πιλοτικά. Τρεις αμερικανικές εταιρείες, τρεις
βρετανικές, μία κορεάτικη και μία ιαπωνική δηλώνουν έτοιμες να προσφέρουν
τέτοια συστήματα, για ποικίλες χρήσεις. Τα σχετικά προγράμματα μπορούν να
αξιοποιηθούν ως «ζωντανά» password για την πρόσβαση σε ηλεκτρονικούς
υπολογιστές, στις υπηρεσίες ελέγχου διαβατηρίων, για τη χρέωση τηλεφωνημάτων
χωρίς τη χρήση τηλεκάρτας, πιστωτικής κάρτας ή μετρητών, για ασφαλή πρόσβαση
σε τραπεζικούς λογαριασμούς και μηχανήματα αναλήψεως μετρητών (φωτογραφία).

Άλλες πιθανές εφαρμογές μπορεί να είναι η έκδοση αεροπορικών εισιτηρίων και το
τσεκάρισμά τους στα αεροδρόμια, η πρόσβαση σε ελεγχόμενους χώρους (γραφεία,
εργαστήρια, κ.λπ.) και η επιβεβαίωση της ταυτότητας ενός προσώπου σε κάθε
περίπτωση, είτε πρόκειται για τη χρήση μιας πιστωτικής κάρτας, είτε για τις
επαφές με δημόσιες υπηρεσίες, είτε για οικονομικές συναλλαγές.

«Πιλότος» το Χίθροου

Η Διεθνής Ομοσπονδία Αερομεταφορών (ΙΑΤΑ) προτείνει και ενθαρρύνει, με μια
σειρά από επιστολές της το διεθνές αεροδρόμιο Heathrow του Λονδίνου να
τοποθετήσει ηλεκτρονικά μηχανήματα αναγνώρισης που θα «διαβάζουν» την ίριδα
του ματιού στις υπηρεσίες ελέγχου εισιτηρίων και διαβατηρίων. Το σκεπτικό της
ΙΑΤΑ είναι πως η χρήση των μηχανημάτων αυτών θα μπορούσε να επιταχύνει τη
διαδικασία του check-in, να προσφέρει καλύτερη εξυπηρέτηση στους επιβάτες και
περισσότερη ασφάλεια στο συγκεκριμένο αεροδρόμιο.

Με μια βιντεοκάμερα, η οποία θα μπορεί να σκανάρει την ίριδα των ματιών των
επιβατών μέσα σε μερικά δευτερόλεπτα, το πιλοτικό πρόγραμμα ξεκινά στο
Λονδίνο, τον Οκτώβριο, και θα δοκιμαστεί αρχικά σε μια ομάδα ανθρώπων που
ταξιδεύουν συχνά, άρα ο κίνδυνος να υπάρξουν προβλήματα ασφάλειας θα είναι
σημαντικά μικρότερος.

«Η τεχνολογία είναι γνωστή και στην Ελλάδα», λέει ο κ. Παναγιώτης Τασσόπουλος,
υπεύθυνος συστημάτων ασφαλείας στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος». «Επί του
παρόντος δεν τίθεται θέμα αντικατάστασης των συστημάτων. Εξάλλου, ο βαθμός
επικινδυνότητας του αεροδρομίου δεν είναι τέτοιος που να επιβάλλει την
εγκατάσταση μιας τέτοιας τεχνολογίας. Η τεχνολογία που έχουμε σήμερα είναι μια
από τις καλύτερες και πλέον αξιόπιστες στον κόσμο. Το θέμα αναβάθμισής τους θα
τεθεί εν όψει των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004».

Για τις τράπεζες ­έναν άλλο χώρο όπου μπορεί να αξιοποιηθεί η συγκεκριμένη
τεχνολογία­ η προοπτική μοιάζει ακόμη πολύ μακρινή, τουλάχιστον για την
Ελλάδα. Σύμφωνα με τον κ. Χρήστο Κεφαλά, από την Ένωση Ελληνικών Τραπεζών, η
ιδέα είναι πολύ προχωρημένη. «Ακόμη, είναι πολύ νωρίς, η τεχνολογία βρίσκεται
στην αρχή της, είναι λύση που κοστίζει ακριβά. Θα περιμένουμε να
τελειοποιηθεί, να δοκιμαστεί σε τράπεζες του εξωτερικού και βλέπουμε»…