ΠΡΟΣΩΠΑ Ξανά στην επίθεση

Ο Όσκαρ Λαφονταίν κατεβαίνει και πάλι στην πολιτική αρένα: τούτη τη φορά
όχι για λογαριασμό των Σοσιαλδημοκρατών, αλλά για τους αντικαπιταλιστές της
γαλλικής Attac.

Όσκαρ Λαφονταίν. Όπως έλεγε ο Μαρξ, το είναι καθορίζει τη συνείδηση

Η Attac, εξηγεί ο Γερμανός πολιτικός, είναι ένα κίνημα που υποστηρίζει το φόρο
Τόμπιν καθώς και την κατάργηση των φορολογικών παραδείσων και του χρέους των
αναπτυσσομένων χωρών – με άλλα λόγια τους σύγχρονους στόχους για μεγαλύτερη
κοινωνική και οικονομική δικαιοσύνη στον κόσμο. «Πρόκειται για τα ιδανικά που
από χρόνια στηρίζω», τονίζει ο Λαφονταίν, η πολιτική σταδιοδρομία του οποίου
είναι από τις πιο λαμπρές στη Γερμανία. Το 1976, σε ηλικία 33 χρόνων, ήταν ήδη
δήμαρχος της γενέτειράς του, του Σααρμπρύκεν. Στα 42 του ήταν πρωθυπουργός του
ομόσπονδου κρατιδίου του Σάαρ. Στις ομοσπονδιακές εκλογές του 1990
αντιμετώπισε τον Κολ ως υποψήφιος των Σοσιαλδημοκρατών για την καγκελαρία.
Τέλος, το 1998 έγινε ο πανίσχυρος υπουργός Οικονομικών του καγκελαρίου Σρέντερ
– για να παραιτηθεί πέντε μήνες μετά το διορισμό του, «λόγω βαθιάς ασυμφωνίας
με το οικονομικό πρόγραμμα της κυβέρνησης».

Πενήντα οκτώ χρόνων σήμερα, ο Λαφονταίν πιστεύει πως η παγκοσμιοποίηση δεν
προωθεί ούτε τις επενδύσεις ούτε το εμπόριο, αλλά ολοκληρώνεται στην απλή
χρηματιστική κερδοσκοπία: «Όπως φάνηκε στην Ταϊλάνδη, μια ολόκληρη εθνική
οικονομία μπορεί να καταρρεύσει εξαιτίας των συναλλαγών λίγων καρχαριών της
υψηλής οικονομίας», λέει στο ιταλικό «Λ’ Εσπρέσσο»· ότι οι νέοι, από το Σηάτλ
ως τη Γένοβα, διαμαρτύρονται – για μεγαλύτερη κοινωνική δικαιοσύνη, για
αναδιανομή του πλούτου και τη σωτηρία του περιβάλλοντος – με τρόπο πολύ πιο
συγκεκριμένο από τα «θεωρητικά πυροτεχνήματα» του ’68: «Τώρα υπάρχει μια σειρά
συγκεκριμένων και πραγματοποιήσιμων σχεδίων. Θέλουμε τον φόρο Τόμπιν, ισότιμη
μισθολογική πολιτική, δεν θέλουμε φορολογικούς παραδείσους ούτε χρέη στον
Τρίτο Κόσμο». Αναγνωρίζει πάντως πως η χρηματιστική κερδοσκοπία δεν είναι
δυνατόν να σταματήσει χωρίς οι προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις να υιοθετηθούν και
από τις ΗΠΑ: «Η Αμερική είναι η μοναδική εναπομείνασα υπερδύναμη του πλανήτη.
Είναι αδύνατον να πραγματοποιήσουμε τις μεταρρυθμίσεις μας χωρίς να εμπλακεί
σ’ αυτές και ο αμερικανικός γίγαντας». Και θεωρεί πως ένα από τα πιο
ανησυχητικά χαρακτηριστικά της παγκοσμιοποίησης είναι η τάση των
επιχειρηματιών να καταλαμβάνουν άμεσα την πολιτική αρένα: «Είτε επηρεάζοντας
την κοινή γνώμη, όπως ο Μέρντοκ στη Βρετανία ή ο Κιρχ στη Γερμανία, είτε
προωθώντας νόμους προς ίδιον όφελος, όπως ο Μπερλουσκόνι στην Ιταλία». Όσο για
πρώην συντρόφους που αναλαμβάνουν τώρα εξουσία, όπως ο αμφισβητίας του ’68 και
νυν υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας Γιόσκα Φίσερ, «χάνουν τους στόχους από
τους οποίους ξεκίνησαν και ακολουθούν νεοφιλελεύθερη πολιτική». Το έλεγε
άλλωστε και ο Μαρξ: «Το είναι καθορίζει τη συνείδηση».