[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Η ετήσια ομιλία του Πρωθυπουργού, κάθε Σεπτέμβριο, στη Διεθνή Έκθεση
Θεσσαλονίκης αποτελεί γενικά ένα μείζον πολιτικο-οικονομικό γεγονός, ενώ
ταυτόχρονα υπογραμμίζει και τη σημασία της συγκεκριμένης πόλης, ως
συμπρωτεύουσας. Υπάρχει τελευταία σ’ όλο τον ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο
εξαιρετικά έντονο πολιτικό και επιστημονικό ενδιαφέρον για τον ρόλο των
πόλεων, μητροπολιτικών ή μη. Υπάρχουν ακόμη ακραίες απόψεις που «βλέπουν»
τάσεις προοδευτικής επιστροφής σ’ ένα είδος «πόλης-κράτους», στα πλαίσια του
ενοποιημένου ευρωπαϊκού χώρου και, για τον λόγο αυτό, έχει αναπτυχθεί έντονο
ερευνητικό ενδιαφέρον για τη λειτουργία των «πόλεων – κρατών» της κλασικής
αρχαιότητας. Στο γενικότερο αυτό πλαίσιο του προβληματισμού έχουν ιδιαίτερη
σημασία οι προοπτικές που παρουσιάζουν οι ελληνικές πόλεις και ιδιαίτερα Αθήνα
και Θεσσαλονίκη στον ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο. Η Θεσσαλονίκη εμφανίζει ορισμένα
συγκριτικά πλεονεκτήματα που της επιτρέπουν να διαδραματίσει δυναμικότερο
«ευρωπαϊκό ρόλο». Αξίζει να επισημανθεί πρώτα απ’ όλα ότι η Θεσσαλονίκη είναι
ήδη η έδρα δύο Ευρωπαϊκών Υπηρεσιών, του Οργανισμού Ανασυγκρότησης και του
Κέντρου για την Επαγγελματική Κατάρτιση (CEDEFOP), ενώ η Αθήνα ουδεμιάς. Ακόμη
το 2003 θα πραγματοποιηθεί στη Θεσσαλονίκη η σύνοδος του Ευρωπαϊκού
Συμβουλίου. Και όπως επισημαίνεται σε σχετική μελέτη, υπάρχουν «πολύ ισχυρά
συγκριτικά πλεονεκτήματα για να λειτουργήσει η Θεσσαλονίκη ως κύρια πόλη της
Ε.Ε. στην περιοχή των Βαλκανίων, παίζοντας ρόλο ανάλογο με αυτόν που ήδη
επιτελούν π.χ. η Βιέννη και το Ελσίνκι για τμήματα της Αν. Ευρώπης λόγω της
άμεσης γειτνίασης, της εν δυνάμει ζήτησης για μητροπολιτικές λειτουργίες από
τις βαλκανικές χώρες στην προοπτική ανάπτυξης και σταδιακής ενσωμάτωσής τους
στον ενιαίο ευρωπαϊκό χώρο». «Η Θεσσαλονίκη», συμπεραίνει η μελέτη,
«αναμένεται να έχει έτσι ένα διεθνή ρόλο πιο οριοθετημένο και μικρότερου
απόλυτου, αλλά σαφώς μεγαλύτερου ειδικού βάρους σε σύγκριση με την Αθήνα»
(βλέπε, Δ. Οικονόμου, «Ο Διεθνής Μητροπολιτικός Ρόλος της Αθήνας και της
Θεσσαλονίκης και ο Νέος Ευρωπαϊκός Χώρος» στο βιβλίο των Ελ. Ανδρικοπούλου και
Γρ. Καυκαλά, «Ο Νέος Ευρωπαϊκός Χώρος», Αθήνα, Θεμέλιο, 2000). Δεν υπάρχει
αμφιβολία ότι ο ρόλος αυτός της Θεσσαλονίκης ενισχύεται από την εξωτερική
πολιτική συνεργασίας και σταθεροποίησης που άσκησε η Ελλάδα για την περιοχή τα
τελευταία χρόνια…

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος
του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών (ΕΚΕΜ)