Διακοπές κοντά στους Ζαπατίστας!

Κορεσμένοι από ήλιο, ψώνια και αξιοθέατα, δεκάδες χιλιάδες Αμερικανοί
ταξιδεύουν στο εξωτερικό ως «τουρίστες της πραγματικότητας».

Χαιρετίσματα από τη γη των Ζαπατίστας. Ένας Αμερικανός «τουρίστας της πραγματικότητας», ο Τζέοφ Τάνι, συναντά μέλη του συμβουλίου πόλης των Ζαπατίστας

Έναντι 1.665 δολαρίων, ποσό στο οποίο περιλαμβάνονται ύπνος, γεύματα και
εισιτήρια (από τις ΗΠΑ), μπορεί κανείς να περάσει μία εβδομάδα στη Γουατεμάλα
για να «μάθει για την ιστορία της καταπίεσης και της πολιτικής βίας»,
προτείνει το Κέντρο για την Παγκόσμια Εκπαίδευση που έχει την έδρα του στη
Μινεάπολη της Μινεσότας.

Έναντι 3.299 δολαρίων συν τα εισιτήρια, μπορείς να κάνεις μια περιοδεία τριών
εβδομάδων στη Νοτιοανατολική Ασία για να συναντηθείς με θύματα των ναρκών κατά
προσωπικού και «να μάθεις πώς ο μυστικός πόλεμος της CIA στο Λάος επηρεάζει
ακόμη τη ζωή των ανθρώπων», προτείνει η οργάνωση «Ο Αναπτυσσόμενος Κόσμος Μας»
που έχει την έδρα της στη Σαρατόγκα της Καλιφόρνιας.

Στενές επαφές

Αντίθετα με τον «οικολογικό τουρισμό» ή τον «τουρισμό της περιπέτειας», αυτές
οι στενές επαφές με τον Τρίτο Κόσμο είναι φανερά πολιτικές. Μεταξύ των
δημοφιλέστερων προορισμών είναι η Κούβα, η Νικαράγουα, η Βόρεια Ιρλανδία, το
Ιράκ, το Ιράν, η Νότια Αφρική, τα Παλαιστινιακά Εδάφη, το Τσιάπας (η περιοχή
των Ζαπατίστας στο Μεξικό).

Εκκλησίες, ακαδημαϊκά ιδρύματα, συνδικάτα και μη κερδοσκοπικές οργανώσεις
ασχολούνται με τον «τουρισμό της πραγματικότητας» για να βγάλουν χρήματα, αλλά
και για να διαδώσουν το μήνυμά τους. Πριν από δύο χρόνια, ο Χάουαρντ Λάιποφ,
37 χρόνων, δάσκαλος στο Νιου Τζέρσι, πήγε στα Παλαιστινιακά Εδάφη με την
Global Exchange, μια οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα με έδρα το Σαν
Φρανσίσκο, και συναντήθηκε τόσο με Ισραηλινούς εποίκους όσο και με έναν
εκπρόσωπο της ριζοσπαστικής ισλαμικής οργάνωσης Χαμάς. Φέτος πήγε να
συναντήσει τους Ζαπατίστας. «Είδαμε πώς ζουν», λέει. «Είδαμε την ιστορία την
ώρα που γράφεται».

Οι «περιοδείες της πραγματικότητας» μπορεί να είναι εξαντλητικές. Στο Τσιάπας,
ο Λάιποφ και οι 13 συνταξιδιώτες του πέρασαν πολλές ώρες με ενημέρωση για τις
διαπραγματεύσεις που διεξάγονται σχετικά με τα δικαιώματα των Ινδιάνων, για
τις μεξικανικές εκλογές, για την παγκοσμιοποίηση, για τη βιοποικιλότητα. Οι
ταξιδιώτες είχαν ελάχιστο χρόνο να επισκεφθούν τις αγορές και τις μπαρόκ
εκκλησίες της πόλης αυτής του 16ου αιώνα. Και όταν επισκέφθηκαν το Νουέβο
Γιμπελιόι, μια κοινότητα οπαδών των Ζαπατίστας που έχουν εκδιωχθεί από τα
σπίτια τους, πέρασαν τη νύκτα σε υπνόσακους που έστρωσαν κατάχαμα, παλεύοντας
με τα κουνούπια και τους ψύλλους και προτιμώντας να καταφύγουν στους θάμνους
παρά να υποστούν τη δυσωδία του αποχωρητηρίου.

Οι τουρίστες θεωρούν ωστόσο ότι το Νουέβο Γιμπελιόι άξιζε τον κόπο. Οι 96
οικογένειες που ζουν εκεί είναι μέλη των Λας Αμπέχας (Οι Μέλισσες), μιας
καθολικής οργάνωσης που έγινε στόχος σφαγής το 1997 από τους παραστρατιωτικούς
στο γειτονικό Ακτεάλ. Ανάμεσα σε κότες και ξυπόλυτα παιδιά, οι κάτοικοι
καλωσόρισαν τους τουρίστες με κεριά και μια τελετή προσευχής. Ο Αγκουστίν
Βάσκες, 34 χρόνων, καλλιεργητής καφέ, τους διηγήθηκε πώς άκουσε πυροβολισμούς
στη διάρκεια της σφαγής, έτρεξε στο Ακτεάλ και είδε παντού λίμνες αίματος ­
και την ανεψιά του με τα τρία παιδιά της ανάμεσα στους νεκρούς. Ευχαρίστησε
την Global Exchange για τη βοήθειά της στο χωριό ­ 800 πέσος (90 δολάρια) σ’
αυτή την επίσκεψη ­ και μίλησε για τις ανάγκες τους, το πόσιμο νερό, ένα
δρόμο, ηλεκτρικό και ξύλο για να φτιάξουν σπίτια. «Δεν αισθανόμαστε μόνοι»,
τους είπε, «επειδή είστε μαζί μας».

Και μη πολιτικές

Οι «περιοδείες της πραγματικότητας» δεν είναι μόνο πολιτικές. Η Global
Exchange προτείνει επισκέψεις στην Κούβα με έμφαση στη μουσική και το επόμενο
ταξίδι που οργανώνει στο Ιράν επικεντρώνεται στον ιρανικό κινηματογράφο. Ούτε
όλοι οι «τουρίστες της πραγματικότητας» είναι αριστεροί. «Υπάρχουν και αρκετοί
Ρεπουμπλικανοί», λέει ο εκπρόσωπος της Global Exchange Τζέισον Μαρκ. Και
θυμάται έναν Τεξανό που άρχισε ξαφνικά να τραγουδάει «Ο Θεός σώζοι την
Αμερική» στη διάρκεια περιοδείας στην Κούβα. «Οι Κουβανοί δυσανασχέτησαν και
εκείνος ζήτησε να μάθει “Πού βρίσκεται το πρόβλημα; Στον Θεό ή στην Αμερική;”».