Βρώμικο παιχνίδι με το παρακράτος

«Στην Πραγματικότητα Κανένας Δεν Κοιμόταν – Μια μυστική ένοπλη οργάνωση
αντίστασης και μάλιστα διά χειρός του κράτους: ΤΜΤ» είναι ο μακρύς τίτλος του
βιβλίου του 85χρονου απόστρατου Τούρκου συνταγματάρχη Ισμαήλ Τανσού και ­ στην
πραγματικότητα ­ η απάντηση στην αέναη ρητορική ερώτηση των Τούρκων εθνικιστών
«γιατί εμείς κοιμόμασταν όταν εκείνοι οργάνωναν την ΕΟΚΑ» ή την κρίση των
κυνικότερων «καλά να πάθουμε αφού κοιμόμασταν…».

Καραμανλής – Μεντερές. Η προσωπική φιλία τους έκανε τον τελευταίο να έχει ενδοιασμούς για την ίδρυση του ΤΜΤ

Με πολύ αίσθημα και σε ύφος «λόγου ανατάσεως», ο απόστρατος συνταγματάρχης
καταγράφει σε 294 σελίδες την ιστορία της ίδρυσης της Τουρκοκυπριακής
Οργάνωσης Αντίστασης (ΤΜΤ – Turk Mukavemet Teskilati), «του αγώνα της και του
ρόλου που έπαιξε ο αγώνας αυτός για να φθάσουμε ως το 1974 και κατόπιν ως το
1983». Μπορεί το βιβλίο να είναι γραμμένο με πολύ αίσθημα, αυτό όμως δεν
μειώνει την αξία του ως ντοκουμέντου, αφού στον συγγραφέα είχε ανατεθεί «να
καταστρώσει το σχέδιο και, λίγο αργότερα, να αναλάβει την ίδρυση μυστικής
ένοπλης οργάνωσης εναντίον της ΕΟΚΑ, πριν αυτή προλάβει να επιτελέσει τον
σκοπό της, τον αφανισμό δηλαδή των Τουρκοκυπρίων από το νησί». Ο
συνταγματάρχης Ισμαήλ Τανσού, αμέσως μετά την επιστροφή του από τον Πόλεμο της
Κορέας, άρχισε να εργάζεται στο τουρκικό Γενικό Επιτελείο ως μέλος του
νεοϊδρυθέντος τότε (1952) Γραφείου Ειδικού Πολέμου (πρόκειται για την περίφημη
οργάνωση «Κόκκινη Προβιά»).

Ο προϊστάμενός του στρατηγός Ντανίς Καράμπελεν, πολεμιστής και αυτός στην
Κορέα, του ανακοίνωσε τον Δεκέμβριο του 1957 ότι «η κυβέρνηση ρωτάει αν
μπορούμε να οργανώσουμε ένοπλη μυστική οργάνωση εναντίον της ΕΟΚΑ» και του
ζήτησε να ετοιμάσει σχετική μελέτη. Εκείνος τού παρουσίασε σύντομα σχέδιο με
τίτλο «Σχέδιο Ανάκτησης της Κύπρου» (ΣΑΚ – Kibris Istirdat Projesi).

Το ΣΑΚ, που «ετοιμάστηκε σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές και τεχνικές
μυστικών επιχειρήσεων», παρουσιάστηκε στον υπαρχηγό τότε του επιτελείου ­
αργότερα από τους πρωτεργάτες της χούντας του 1960 και μετέπειτα (1966-1973)
πρόεδρο της Δημοκρατίας ­ Τζεβντέτ Σουνάι και πήρε «άδεια άμεσης εφαρμογής»
από την κυβέρνηση Μεντερές τον Απρίλιο του 1958 (σ.σ. 27-35). Το αρχηγείο της
Τουρκοκυπριακής Οργάνωσης Αντίστασης ιδρύεται στην Άγκυρα τον Μάιο του 1958
και η ΤΜΤ αρχίζει τη δράση της στην Κύπρο την 1η Αυγούστου 1958, με την
αποστολή εκεί του αντισυνταγματάρχη Ριζά Βουρούσκαν ως «επιθεωρητή της
Τράπεζας Ις Μπάνκασι». Ο Τανσού περιγράφει εν συνεχεία, από την πρώτη τους
συνάντηση στην Άγκυρα με τον δρα Φαζίλ Κιουτσούκ και τον Ραούφ Ντενκτάς, «οι
οποίοι είχαν επισκεφθεί τον Φατίν Ζορλού για να του ζητήσουν όπλα», ως το
ποιοι και πώς βοήθησαν «στην άψογη εκτέλεση του σχεδίου», πώς και πού
εκπαιδεύονταν οι Τουρκοκύπριοι – μέλη της οργάνωσης στην Άγκυρα και πώς
«μεταφέρθηκαν, σε πρώτη φάση, είκοσι τόνοι όπλων στην Κύπρο».

Ο τουρκικός Τύπος αφιέρωσε από την περασμένη εβδομάδα πολλά άρθρα στο βιβλίο.
Γιατί τόση δημοσιότητα μπορεί να αναρωτηθεί κανείς. Κάνω μια «θεωρία
συνωμοσίας» βασισμένη στο εξής: η ιστοσελίδα «Haberturk» στο Διαδίκτυο,
αποκάλυψε την επομένη της ίδρυσης του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης
(22/8) του ισλαμιστή πρώην δημάρχου Κωνσταντινούπολης Ταγίπ Ερντογάν ότι «όλοι
οι μεγάλοι τηλεοπτικοί σταθμοί “έλαβαν τηλεφώνημα” που τους “συμβούλευε” να μη
δώσουν δημοσιότητα στην ίδρυση του κόμματος, γι’ αυτό και είδαμε
απειροελάχιστες εικόνες από την ίδρυση του κόμματος, αλλά αφιερώθηκαν την ίδια
μέρα πολλές ώρες σε στρογγυλά τραπέζια με θέμα “γιατί δεν θα πετύχει το νέο
κόμμα”». Ένα τηλεφώνημα, λοιπόν.

Οι ενδοιασμοί του Μεντερές

Οι σελίδες 245-294 του βιβλίου του Ισμαήλ Τανσού είναι αφιερωμένες στην
περιγραφή του «πώς ανάμεσα στα ξερά κάηκαν και τα χλωρά», πώς, δηλαδή, η
χούντα του 1960 μέσα στο «αντιμεντερεσικό» μένος της αποστράτευσε τον πυρήνα
που δημιούργησε «το έπος του ΤΜΤ». Ο Τανσού αναφέρει τους «ενδοιασμούς του
Αντνάν Μεντερές» ως προς την ίδρυση της ΤΜΤ, επειδή «η Τουρκία είναι σύμμαχος
της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ και μαζί προστατεύουμε τη Συμμαχία από το σοβιετικό
κίνδυνο, ο πρωθυπουργός της Ελλάδας Κωνσταντίνος Καραμανλής είναι προσωπικός
μου φίλος και η Τουρκία προσπαθεί να λύσει το ζήτημα διά της διπλωματικής
οδού», αλλά πείθεται εντέλει ότι «ο ελληνισμός έβλεπε όνειρα μεγαλοϊδεατικά»
και δίνει το πράσινο φως.

«Η επική ιστορία της ΤΜΤ» πρέπει κατά την προτροπή του Ισμαήλ Τανσού να
τεκμηριωθεί και από τον Ραούφ Ντενκτάς. «Ο Ντενκτάς», λέει, «πρέπει να γράψει
τα απομνημονεύματά του για την προσωπική του δράση στην ΤΜΤ από το 1958 ές το 1974».

Ο σκοπός του συγγραφέα και οι αδικημένοι από το πραξικόπημα

Ραούφ Ντενκτάς. Ο συγγραφέας πιστεύει ότι πρέπει να μιλήσει για τον ρόλο του στη δράση της ΤΜΤ

Θα ήταν παράλειψη να μη σημειώσουμε ότι από την ανάγνωση προκύπτει σαφώς ότι
το βιβλίο εξυπηρετεί τον τριπλό σκοπό του συγγραφέα: (1) τη συγγραφή της
ιστορίας της ΤΜΤ, (2) τη διαμαρτυρία των αδικημένων από το πραξικόπημα της
27ης Μαΐου 1960 Τούρκων αξιωματικών και (3) τη δικαίωση των απαγχονισθέντων
από το πραξικόπημα αυτό μελών του Δημοκρατικού Κόμματος ­ στη συγκεκριμένη
περίπτωση, ιδιαιτέρως, του υπουργού Εξωτερικών Φατίν Ρουστού Ζορλού. Πιο
αναλυτικά:

Πρώτον: Το “υπουργικό συμβούλιο” του ψευδοκράτους έλαβε στις 28.2.1997 την
απόφαση (υπ’ αριθμόν Ε-216-97) “να σχηματιστεί συμβούλιο σε ανώτατο επίπεδο με
σκοπό: να γραφεί η ιστορία της Τουρκοκυπριακής Οργάνωσης Αντίστασης, να
εκδοθεί σε βιβλίο, να συμπεριληφθεί στα σχολικά βιβλία, να γίνει σενάριο,
κινηματογραφικό έργο και τηλεοπτικό σήριαλ”. Κατόπιν αυτού, λαμβάνοντας υπόψη
την πολύπλοκη μυστικοπάθεια του τουρκικού κράτους, δεν χρειάζεται πολύ για να
υποθέσει κανείς ότι κάποιος ­ σύμφωνα με την ορολογία του συρμού στην Τουρκία
­ “πάτησε το κουμπί” και είπε στον συνταγματάρχη “να γράψει”.

Δεύτερο: Διάσπαρτο στο βιβλίο είναι το παράπονο που εκφράζει ο συνταγματάρχης
“εν ονόματι των συναδέλφων του, ζώντων και θανόντων” ότι “η επανάσταση της
27ης Μαΐου 1960 αποστράτευσε άκριτα και εγκατέλειψε στη λησμοσύνη ηρωικά μέλη
των ενόπλων δυνάμεων”. Ο συγγραφέας βρίσκει την ευκαιρία να αναφερθεί εμμέσως
στην Επιτροπή Εθνικής Ενότητας, που απαρτιζόταν από τους πρωτεργάτες του
πραξικοπήματος και διοίκησε την Τουρκία επί ενάμιση χρόνο, η οποία φρόντισε να
“καθαριστεί” το στράτευμα από τα “αντιδραστικά” στοιχεία που είχαν οποιαδήποτε
σχέση με το Δημοκρατικό Κόμμα του Αντνάν Μεντερές.Τρίτον: Η χούντα της 27ης
Μαΐου 1960 απαγχόνισε το 1961, δικάζοντάς τους σε Ειδικό Στρατοδικείο, τον
πρωθυπουργό Αντνάν Μεντερές, τον υπουργό Οικονομικών Χασάν Πόλατκαν και τον
υπουργό Εξωτερικών Φατίν Ρουστού Ζορλού επί “εσχάτη προδοσία”. Υπάρχει στην
τουρκική δεξιά από το 1988 μια “γραμμή” με σκοπό τη δικαίωση των
απαγχονισθέντων.

Tansu Ismail, «Aslinda Hic Kimse Uyumuyordu – Yeraltinda Silahli Bir
Gizli Orgut, Hem De Devlet Eliyle: ΤΜΤ», έκδοση του συγγραφέα (αναφέρεται μόνο
το τυπογραφείο: Minpa), Άγκυρα (αχρονολόγητο ­ πρόκειται όμως, όπως φαίνεται
από το περιεχόμενο, για έκδοση των αρχών του 2001).