Επενδύστε στην άνοδο βάζοντας όριο στην πτώση

Το τμήμα Ανάπτυξης Προϊόντων του Χρηματιστηρίου Παραγώγων επεξεργάζεται τα
στοιχεία εμπορευσιμότητας και κεφαλαιοποίησης των μετοχών στη Σοφοκλέους, για
να επιλέξει το πολύ πέντε μετοχές με τις οποίες θα ξεκινήσουν τα δικαιώματα
επί μετοχών. Όπως εξηγούν τα στελέχη του Χρηματιστηρίου Παραγώγων, σε πρώτη
φάση το νέο προϊόν θα κάνει πρεμιέρα μέχρι το τέλος του έτους σε πέντε μετοχές
το πολύ, με μεγάλη εμπορευσιμότητα, ρευστότητα και κεφαλαιοποίηση. Τα
δικαιώματα αυτά θα είναι αμερικανικού τύπου, που σημαίνει ότι ο επενδυτής θα
μπορεί να τα εξασκεί οποιαδήποτε μέρα.

Τι είναι τα δικαιώματα, πώς λειτουργούν και ποια είναι τα πρακτικά οφέλη για
τον επενδυτή; Τα δικαιώματα είναι συμβόλαια και μπορεί κανείς να τα αγοράζει
και να τα πουλά σε διάφορες τιμές. Ανάλογα με τις προβλέψεις του για την
αγορά, μπορεί να αγοράζει ή να πουλά δικαιώματα, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να
βάζει φραγμούς στις ζημιές του, στην περίπτωση που κάνει λάθος πρόβλεψη. Έτσι,
όταν οι τιμές των μετοχών αυξάνονται, θα καρπούται την άνοδο, ενώ όταν
πέφτουν, θα αδιαφορεί, πληρώνοντας μόνο ένα σταθερό έξοδο (άπαξ) για την αγορά
του συγκεκριμένου προϊόντος.

Τι είναι το δικαίωμα; Το δικαίωμα (option) είναι ένα παράγωγο προϊόν με το
οποίο ο επενδυτής μπορεί να αγοράσει ή να πωλήσει σε μια περιορισμένη περίοδο
ένα συγκεκριμένο αγαθό σε μια καθορισμένη τιμή. Έτσι, οι επενδυτές που
προσδοκούν ότι μια μετοχή θα είναι ανοδική στο άμεσο μέλλον, μπορούν να
αγοράσουν δικαιώματα αγοράς στη μετοχή. Οι επενδυτές που προσδοκούν το
αντίθετο, μπορούν να αγοράσουν δικαιώματα πώλησης επί της μετοχής. Επίσης, αν
τα δικαιώματα επί των μετοχών χρησιμοποιηθούν σε πιο σύνθετες στρατηγικές
(διάφοροι συνδυασμοί μεταξύ τους), οι επενδυτές μπορούν να «ποντάρουν» για
κίνηση τής μετοχής μεταξύ συγκεκριμένων επιπέδων τιμών.

Προϋπόθεση, λοιπόν, στα κέρδη, είναι η σωστή πρόβλεψη. Και αυτό, διότι το
μεγάλο πλεονέκτημα είναι ότι ο επενδυτής αγοράζει το δικαίωμα αλλά όχι την
υποχρέωση να προχωρήσει στην εκπλήρωση της συναλλαγής, εφόσον δεν τον
συμφέρει. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο αγοραστής του δικαιώματος θα προχωρήσει
σε εξάσκηση του δικαιώματός του (να πουλήσει, για παράδειγμα, τη μετοχή στις
2.400 δραχμές), μόνο εφόσον τον συμφέρει.

Διάφορες στρατηγικές

Τι γίνεται αν ένας επενδυτής αγοράσει ένα δικαίωμα πώλησης και ένα δικαίωμα
αγοράς ταυτόχρονα; Τότε έχει πάρει μια σύνθετη θέση που λέγεται «άνοιγμα». Αν
τα δύο δικαιώματα διαφέρουν μόνο στην τιμή εξάσκησης, τότε το «άνοιγμα»
λέγεται κάθετο. Αν είναι κάθετο ανοδικό, κερδίζει στην άνοδο και αν είναι
πτωτικό, στην πτώση. Υπάρχουν, επίσης, οριζόντια και διαγώνια «ανοίγματα», τα
οποία κερδίζουν ανάλογα με τις ημερομηνίες λήξης και τις τιμές εξάσκησης
αντίθετων δικαιωμάτων (αγοράς και πώλησης).

Πώς λέγεται η θέση ενός επενδυτή που έχει αγοράσει ακριβώς δύο αντίθετα
δικαιώματα; Δηλαδή, ένα δικαίωμα αγοράς και ένα δικαίωμα πώλησης με την ίδια
τιμή εξάσκησης και με την ίδια ημερομηνία πώλησης; Τότε ο επενδυτής αγόρασε
ένα straddle, επειδή δεν γνώριζε τελικά αν η αγορά θα είναι ανοδική ή πτωτική.
Γνώριζε, όμως, ότι θα έχει μεγάλη διακύμανση. Αν προβλέπονται μεγάλες
διακυμάνσεις, πουλά straddle, ενώ αν προβλέπεται σταθερότητα, αγοράζει.

Έτσι, ένας επενδυτής αγοράζει ένα δικαίωμα αγοράς και ένα πώλησης (ταυτόχρονα)
με την ίδια τιμή και με την ίδια ημερομηνία πώλησης, όταν:

* Δεν μπορεί να προβλέψει την τάση της αγοράς.

* Εκτιμά ότι θα έχει διακυμάνσεις, αλλά με το πέρασμα του χρόνου μάλλον οι
εξελίξεις θα είναι δυσμενείς.

Αν σκέφτηκε σωστά, έχει δυνατότητες για απεριόριστο κέρδος. Αν δεν πρόβλεψε
σωστά, οι ζημιές θα είναι περιορισμένες. Αν, πάλι, γνωρίζει ότι η αγορά θα
είναι ανοδική ή πτωτική, αλλά δεν ξέρει αν θα έχει διακυμάνσεις, τι κάνει;
Τότε παίρνει θέση strangle. Δηλαδή, αγοράζει ένα δικαίωμα αγοράς και ένα
δικαίωμα πώλησης με ίδια ημερομηνία λήξης και διαφορετική τιμή εξάσκησης. Αν
πιστεύει ότι θα αυξηθεί η μεταβλητότητα της αγοράς, τότε αγοράζει strangle,
διαφορετικά πουλά.

Αν τα διάφορα δικαιώματα συνδυαστούν με συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης
(αγοράς και πώλησης), τότε οι συνδυασμοί είναι σχεδόν ατέλειωτοι και μπορούν
να επιτευχθούν θαυμάσιοι στόχοι. Είναι γεγονός ότι μπορούν να δημιουργηθούν
πολλές θέσεις, οι οποίες έχουν τη λογική τους και μπορούν να επιτυγχάνουν κάθε
φορά διαφορετικούς σκοπούς. Προϋπόθεση είναι η φαντασία του επενδυτή, ο οποίος
θα πρέπει να μαντέψει με πόσους διαφορετικούς τρόπους μπορεί να πάρει τη θέση
που τον συμφέρει και με ποιον τρόπο θα καλυφθεί από τους κινδύνους για να
μεγιστοποιήσει τις αποδόσεις του.

Συμπερασματικά, λοιπόν, ο επενδυτής αγοράζει δικαιώματα αγοράς όταν περιμένει
άνοδο και δικαιώματα πώλησης όταν περιμένει πτώση. Αν, όμως, δεν κάνει σωστά
την πρόβλεψη, χάνει το πολύ το αρχικό ποσό με το οποίο αγόρασε το δικαίωμα.
Διευκρινίζεται ότι τα δικαιώματα έχουν τιμή για να τα αγοράσει κανείς, ενώ τα
συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης δεν έχουν.

Η σημαντικότερη διαφορά μεταξύ των δικαιωμάτων έναντι αγοράς μετοχών ή
συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης (ΣΜΕ) για επενδυτή, ο οποίος αναμένει μια
πιθανή αύξηση της τιμής του δείκτη, είναι το γεγονός ότι με την αγορά τού
δικαιώματος αγοράς περιορίζει τον κίνδυνό του από πτώση του δείκτη, ενώ
ταυτόχρονα συμμετέχει στα κέρδη σε περίπτωση ανόδου. Ενώ, για παράδειγμα,
αγοράζοντας κάποια μετοχή επιχειρεί να κερδίσει από τη μεταπώλησή της σε
υψηλότερη τιμή με το ρίσκο να ζημιωθεί, αν τελικά μειωθεί, με την αγορά ενός
δικαιώματος αγοράς ο επενδυτής μπορεί να εκμεταλλευτεί την ανοδική μεταβολή
του υποκείμενου δείκτη μειώνοντας τον κίνδυνο ζημιάς στο ποσό του τιμήματος (premium).