ΔΡΟΜΟΙ

Σύρος…

… χρονικογράφος αναφέρει το επεισόδιο ανάμεσα σε έναν χαμαμτζή και έναν
λουόμενο, σε λουτρό κάποιας πόλης της Μεσοποταμίας, όταν οι Άραβες συνυπήρχαν
ειρηνικά πια με τους Δυτικούς μετά τις Σταυροφορίες. «Μπήκε μέσα ένας ιππότης
των Φράγκων, που δεν τους αρέσει να φοράνε τίποτα στο λουτρό. Απλώνει το χέρι
και μου βγάζει το περίζωμα», διηγείται ο χαμαμτζής. «Με βλέπει λοιπόν έτσι ­
μόλις πριν από λίγο είχα ξυρίσει τα αχαμνά ­ και μου φωνάζει, αγγίζοντάς με
“εκεί”: “Σελίμ! Θέλω να προσφέρεις και σε μένα αυτή την υπηρεσία”». Έτσι και
έγινε. Τόσο πολύ έμεινε ευχαριστημένος ο ιππότης, που πήγε και τη γυναίκα του
στον Σελίμ, ο οποίος, αν πιστέψουμε τον χρονικογράφο μας, σκανδαλίστηκε από
την ελευθεριότητα των «απίστων».

Το δημόσιο…

… λουτρό ­ ιεροτελεστία στους αρχαίους Έλληνες, με πυριατήρια (ατμόλουτρα)
και αποδυτήρια και αλειπτήρια και λουτροχόους, αλλά και στους Ρωμαίους (balnea
communia που δέχονταν και γυναίκες) και τους Βυζαντινούς ­ μόνο μετά τις
Σταυροφορίες έγινε γνωστό στην πρωτόγονη Δυτική Ευρώπη. Μα και όταν πήγε εκεί,
κάπου χάθηκε η αρχαία ισορροπία ανάμεσα στον σωματικό και ηθικό καθαρμό και
την απόλαυση της σάρκας. Έτσι, στις μεσαιωνικές πόλεις των ιπποτών ευτελίστηκε
σε ένα ταπεινό μπορντέλο, όπου οι λουόμενοι επιδίδονταν απλώς σε σαρκικά
όργια, δίχως τίποτα από τα πνευματικά όργια που ενθάρρυνε πάντα ο καυτός ατμός
στα λουτρά των ανατολικών λαών.

Λουτρά…

… χαμάμ, θέρμες, μπάνια στη λίμνη, μπάνια στο ποτάμι. Μα στη θάλασσα; Αυτή
«κατακτήθηκε» σχετικά πρόσφατα. Δεν γνωρίζουμε γιατί, αλλά για πολλούς αιώνες
ούτε που το σκεφτόταν κανείς να κάνει μπάνιο στη θάλασσα ­ ίσως κάποιος βαθύς
προαιώνιος φόβος από τα χρόνια που μέσα στα σκοτάδια της γεννήθηκε η ζωή.
Φαίνεται πως όλα άρχισαν πριν από έναν δύο αιώνες και πως όλα οφείλονται στον
«ιατρικό τουρισμό». Στις συστάσεις των γιατρών εκείνης της εποχής θα βρούμε τα
θαλάσσια μπάνια να έχουν θεραπευτικές ιδιότητες για την αναιμία, τον βήχα, το
άσθμα, τη φυματίωση και ένα σωρό άλλες ρομαντικές ασθένειες ­ συστάσεις που
πολλές από αυτές είναι σήμερα αμφισβητήσιμες.

Τα μπάνια…

… στη θάλασσα από τη στιγμή που έγιναν «μπάνια του λαού» επέβαλαν τον
συγχρωτισμό των δύο φύλων που αναζητούσαν μάταια να κρύψουν τις διαφορές τους
πίσω από κορσέδες και κρινολίνα ­ επιστρατεύτηκαν γι’ αυτό ακόμη και φορητές
καμπίνες, που τις έσερναν άλογα στις παραλίες. Αυτό βέβαια δεν εμπόδισε τον
Γουσταύο Φλωμπέρ να ερωτευτεί το ευλογημένο κύμα που χάιδευε το στήθος της
πολυαγαπημένης Ελίζας Σλέσινγκερ. Σήμερα, στρατιές από αδειούχους και
τουρίστες κυριεύουν τις θάλασσες και τις παραλίες, σε μια Σταυροφορία
απαράλλαχτη χρόνο με τον χρόνο. Σε άλλους υπόσχεται περιπέτεια, αμαρτία, πόθο
και σε άλλους ανακούφιση από την ποδάγρα. Για κάποιους άλλους είναι μόνο
πλήξη. Τι θα μπορούσε άραγε να κάνει γι’ αυτούς ο Σελίμ για να τους ερεθίσει;