Μας πολιορκεί κουνούπι-τίγρης

Είναι πιο μεγάλο από τα συνηθισμένα κουνούπια. Κυκλοφορεί την ημέρα και όχι
τη νύχτα. Κάνει εκνευριστικό θόρυβο. Και το τσίμπημά του μπορεί να αποβεί
μοιραίο. Πρόκειται για το κουνούπι «τίγρης της Ασίας». Ανήκει σε ένα είδος που
μεταδίδει στον άνθρωπο τον δάγκειο και τον κίτρινο πυρετό. Η παρουσία του σε
ασυνήθιστα μεγάλους αριθμούς στην Ιταλία και στην Αλβανία έχει θορυβήσει και
τις Ελληνικές Αρχές.

Κουνούπι τίγρης. Κυκλωτικές κινήσεις γύρω από την Ελλάδα κάνει το κουνούπι Aedes albopictus. Μεγάλοι πληθυσμοί από αυτό το είδος έχουν παρατηρηθεί στην Ιταλία και την Αλβανία

Το είδος Aedes albopictus, όπως είναι η επιστημονική του ονομασία, έχει την
πατρίδα του στη Νοτιοανατολική Ασία και σε νησιά του Ινδικού Ωκεανού. «Είμαστε
στην κυριολεξία κυκλωμένοι από τους… τίγρεις», εξηγεί η βιολόγος Στέλλα
Καλαϊζοπούλου. Το γεγονός ότι το κουνούπι αυτό θεωρεί τα μεταχειρισμένα
ελαστικά ιδανικό μέρος για την επιβίωση και τον πολλαπλασιασμό του επιτείνει
την ανησυχία. Η Ελλάδα πραγματοποίησε εισαγωγές 1.368.517 κιλών ελαστικών από
την Ιταλία τα τελευταία 5 χρόνια. Το 28,8% των εισαγωγών ελαστικών τον
τελευταίο χρόνο έγινε από τη γειτονική μας χώρα, σύμφωνα με στοιχεία της
Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας.

«Η Ελλάδα ανήκει στις χώρες υψηλότατου κινδύνου όσον αφορά την πιθανή εποίκηση
και ανάπτυξη πληθυσμών Aedes albopictus» εξηγεί η βιολόγος. Οι αρμόδιες
Διευθύνσεις Υγείας των υπουργείων Γεωργίας και Υγείας επισημαίνουν πάντως ότι
δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας. «Στη χώρα μας, μέχρι τώρα τουλάχιστον,
δεν έχει καταγραφεί παρουσία του είδους», συμφωνεί και η κ. Καλαϊζοπούλου.
Όμως η διακίνηση μεταχειρισμένων ελαστικών στη χώρα μας από την Ιταλία, αλλά
και οι κλιματολογικές συνθήκες της Ελλάδας, ιδανικές για την επιβίωση των
κουνουπιών, αυξάνουν τις πιθανότητες».

«Η ονομασία “τίγρης της Ασίας” οφείλεται κυρίως στην εμφάνιση του εντόμου,
αφού διαθέτει μαύρες και άσπρες ρίγες στην κοιλιακή του χώρα», εξηγεί η
βιολόγος. Είναι μεγαλόσωμο και σε αντίθεση με άλλα είδη κουνουπιών δεν
χρειάζεται υγρασία για να πολλαπλασιασθεί. Η διάρκεια της ζωής του κυμαίνεται
μεταξύ 15 ημερών και ενός μηνός. «Έχει τη δυνατότητα μετάδοσης επιδημικών
ασθενειών ενώ πιθανολογείται ότι μπορεί να ευθύνεται και για την ανάπτυξη
διαφόρων ειδών εγκεφαλίτιδας».

Η πρώτη εμφάνιση του είδους στην Ευρώπη τις τελευταίες δεκαετίες σημειώθηκε
στην Αλβανία το 1979. «Εκείνη τη χρονιά το τοπικό παράρτημα Υγείας της χώρας
δέχθηκε παράπονα από κατοίκους λόγω μεγάλης ενόχλησης από ασπρόμαυρα κουνούπια
κατά τη διάρκεια της ημέρας», αναφέρει ο κ. Παναγιώτης Περγανιάς, βιολόγος.
«Οι ιατρικοί φορείς του κράτους συμπέραναν ότι μεγάλοι πληθυσμοί ενδημούσαν
τουλάχιστον σε άλλες έξι πόλεις».

Η Ιταλία είναι η δεύτερη ευρωπαϊκή χώρα στην οποία παρατηρήθηκε εμφάνιση αυτού
του είδους. «Η πρώτη εμφάνιση ενήλικων ατόμων παρατηρήθηκε στη Γένοβα το 1990
και ο πρώτος σημαντικός πληθυσμός στην περιοχή της Πάδοβας την ίδια χρονιά, σε
χώρο αποθήκευσης ελαστικών αεροπλάνων». Από την αρχική εστία της Πάδοβας και
μέσω της εμπορίας ελαστικών στο εσωτερικό της χώρας το κουνούπι-τίγρης
εξαπλώθηκε σε όλη τη χώρα. Το 1997, σύμφωνα με τα στοιχεία των βιολόγων, τα
κουνούπια κυκλοφορούσαν σχεδόν στη μισή επικράτεια της Ιταλίας. Φέτος το
καλοκαίρι παρατηρήθηκε και νέα έξαρση, προκαλώντας ανησυχία στους αρμόδιους
φορείς του γειτονικού μας κράτους. Εξακόσιοι ογδόντα άνθρωποι, σύμφωνα με
ανεπίσημα στοιχεία, έχουν ήδη νοσηλευθεί σε νοσοκομεία και ιατρικά κέντρα της
χώρας. Οι ασθένειες από τις οποίες έπασχαν μεταδόθηκαν σε αυτούς από τσίμπημα
κουνουπιού.

Οι υψηλές θερμοκρασίες είναι ιδανικές όμως και για την εξάπλωση του δάγκειου
πυρετού ­ της ασθένειας δηλαδή που εξαπλώνεται μέσω των κουνουπιών. Είναι
ασθένεια ιδιαίτερα επώδυνη και ικανή να προκαλέσει τον θάνατο. Η σημαντικότερη
επιδημία δάγκειου και κίτρινου πυρετού στη Μεσόγειο είχε συμβεί στην Ελλάδα
την περίοδο 1927-1929 με περισσότερους από 2.500 νεκρούς στην Αθήνα και στη
Θεσσαλονίκη. Η νόσος είχε διαδοθεί και πάλι από τα κουνούπια-τίγρεις.