ΔΡΟΜΟΙ

Μια ταινία…

… ­ έστω και σε νέα εκδοχή ­ «Ο πλανήτης των πιθήκων», ήταν η αφορμή που
έκανε τον δημοσιογράφο Στιβ Κόνορ της εφημερίδας «Ιντιπέντεντ» να ανακαλύψει
τι είναι εκείνο που τον ενοχλεί κάθε φορά που βλέπει τον Τζορτζ Μπους: η
πιθηκίσια πλευρά του. Δεν είναι ο μόνος που ενοχλείται. Κάποιοι άλλοι
ενοχλημένοι έχουν φτιάξει ολόκληρες ιστοσελίδες στο Ίντερνετ
(www.bushorchimp.com), στις οποίες ασχολούνται με συγκρίσεις ανάμεσα στον
Αμερικανό πρόεδρο και τον στενότερο συγγενή του. Δεν είναι λίγες οι φορές που
ομολογούν την απόγνωσή τους όταν διαπιστώνουν πως ακόμη και ο πίθηκος ωχριά σε
σύγκριση με τη συμπεριφορά του Homo Texanus.

Μια πιθηκίσια…

… πλευρά υπάρχει βέβαια σε όλους εμάς ­ για να είμαστε δίκαιοι απέναντι στον
Μπους και στον κάθε Μπους που μας κυβερνά (γι’ αυτό άλλωστε τόσο συχνά
ταυτιζόμαστε μαζί τους). Όπως ανακάλυψαν πρόσφατα οι γενετιστές, πίθηκος και
άνθρωπος μοιράζονται το 98,4% του ίδιου DNA (αυτό ίσως εξηγεί την εμμονή μας
σε ταινίες όπως «Ο πλανήτης των πιθήκων»). Άλλωστε, το μόνο πράγμα που μας
κάνει να ξεχωρίζουμε από τα συμπαθή πρωτεύοντα είναι το τεράστιο μέγεθος του
εγκεφάλου μας (που στην περίπτωση του Τζορτζ Μπους μάλλον δεν έλαβε ποτέ τις
διαστάσεις που είχε την πρόθεση να του δώσει η Μητέρα Φύση).

Οι χιμπαντζήδες…

… μάς μοιάζουν πολύ περισσότερο από όσο κολακευόμαστε να νομίζουμε.
Αναγνωρίζουν το είδωλό τους στον καθρέφτη, δημιουργούν σύνθετες κοινωνικές
σχέσεις, συγκροτούν συμμαχίες, είναι διπρόσωποι και πονηροί και ωστόσο έχουν
το χάρισμα να λύνουν τόσο επιδέξια τις συγκρούσεις μεταξύ τους, που θα τους
ζήλευε και ένας διπλωμάτης. Το μυθιστόρημα του Ουίλιαμ Μπόιντ «Ακτή Μπραζαβίλ»
είναι βασισμένο στη σύγκριση ανθρώπων και χιμπαντζήδων. Σε αυτό, οι κοινωνίες
των χιμπαντζήδων δεν είναι και πολύ διαφορετικές από τις ανθρώπινες. Τόσο το
χειρότερο. Γιατί αυτή η ομοιότητα είναι συχνά τρομακτική, ιδιαίτερα όταν
αγέλες από χιμπαντζήδες εξαπολύουν «ανταρτοπόλεμο» εναντίον χιμπαντζήδων
γειτονικών περιοχών.

Ο πιθηκισμός…

… δεν έλειψε ποτέ από τη ζωή μας ­ ποιος είναι εκείνος που θα πει πως ποτέ
δεν πιθήκισε, ποτέ δεν μαϊμούδισε; Ο πιθηκολόγος Φρανς Ντε Βάαλ, στο τελευταίο
βιβλίο του «Ο πίθηκος», αναφέρεται στην ιστορία ενός μικρού χιμπαντζή που
μεγάλωσε σε μια ανθρώπινη οικογένεια. Το πείραμα πήρε άδοξο τέλος, όταν η
μητέρα ανακάλυψε πως το μωρό της άρχισε να ξεσηκώνει τη συμπεριφορά του
χιμπαντζή με έναν τρομακτικά κτηνώδη τρόπο. Το ζήτημα είναι πως εκεί που
βρίσκουμε τους πιθήκους εξαιρετικά ενδιαφέροντες, την ίδια ώρα τους βρίσκουμε
ενοχλητικούς, επειδή ακριβώς, μολονότι είναι διαφορετικοί, διαπιστώνουμε πως
είναι όμοιοί μας. Μοιραζόμαστε μια κοινή κληρονομιά, που κάθε τόσο αναδύεται
εντελώς απροσδόκητα. Αν μελετήσει κανείς τις συσπάσεις και τους μορφασμούς στο
πρόσωπο του Τζορτζ Μπους, δεν μπορεί να καταλήξει παρά σε ένα μόνο συμπέρασμα:
πως ενώ μπορείς να βγάλεις τον άνθρωπο μέσα από τον πίθηκο, δεν μπορείς πάντα
να βγάζεις τον πίθηκο μέσα από τον άνθρωπο.