Αξίες και «Ορέστεια»

Η κ. Τιτίκα Σαριγκούλη (Αχιλλέως 75, Αθήνα) διατυπώνει ισχυρές ενστάσεις
για τον σκηνοθετικό τρόπο παρουσίασης προσφάτως της «Ορέστειας» στο Αρχαίο
Θέατρο Επιδαύρου. Και γράφει:

«Σχεδόν από το τέλος της δεκαετίας του ’50 έχει αρχίσει μία δίχως προηγούμενο
ισοπέδωση αξιών. Και τι περίεργη και σατανική σύμπτωση, αυτός ο πόλεμος του
μηδενισμού ξεσπάει με τις πρώτες κιόλας ζυμώσεις και διεργασίες για την
ανατροπή του σοσιαλισμού.

Οπότε, επόμενο ήταν, αφού όλα θυσία στον Βαάλ της νέας τάξης πραγμάτων, την
παραχάραξη της Ιστορίας να την ακολουθήσουν με συνέπεια η διαγραφή του
ελληνικού πολιτισμού από την ιστορία της Ευρώπης, η γελοιοποίηση του κάλλους
της ελληνικής μυθολογίας και όλα τα σχετικά, που ετοιμάζουν το κοινό να είναι
σε όλα ανεκτικό, μέχρι κι αδιάφορο, έστω κι αν πρόκειται να δεχτεί μια
παράσταση, σαν την “Ορέστεια” μέσα στον ιερό χώρο της Επιδαύρου. Και έτσι ο
χορός στον “Αγαμέμνονα” ­ στον κατ’ εξοχήν αυτό χορό του αρχαίου δράματος, που
επεμβαίνει πρώτη και μοναδική φορά στα δρώμενα να αντιμετωπίζεται όπως
αντιμετωπίστηκε απ’ τη σκηνοθεσία, όταν λόγος, κίνηση, έκφραση, χώρος είναι
αδιάρρηκτα δεμένα σαν χέρια, κορμί, πόδια, κεφάλι που ανήκουν στον ίδιον
οργανισμό. Και ακόμα, το σκηνικό και τα κοστούμια προσθέτουν την αρμόζουσα
μεγαλοπρέπεια στη διάσταση των προσώπων και των καταστάσεων, όπως το πλαίσιο
στη ζωγραφική, και μάλιστα πολλές φορές το σκηνικό είναι αυτό το ίδιο το
μήνυμα του έργου. Και όσο κι αν το σύγχρονο αμερικανικό θέατρο είναι αυτό που
είναι, δεν μπορεί να καταντήσει κι απ’ την άλλη τυφλοσούρτης μια και η κάθε
μορφή θεάτρου έχει επιτέλους τις δικές της απαιτήσεις, και οι συγκρούσεις στον
Αισχύλο είναι κοσμογονικές, ο άνθρωπος στη φοβερή τη μάχη με τον χρόνο –
πεπρωμένο ­ κι ας μη ξεχνάμε πως στο θέατρο Καμπούκι ακόμα και τα κοστούμια
είναι γνήσια ιερατικά, και τούτο δεν είναι τυχαίο! Κι αλίμονο! Στην παράσταση
της Επιδαύρου, το μαχόμενο πνεύμα, προσωποποιημένο στη μορφή της πυρίχυτης
Παλλάδας, κατάντησε ένα κατσιασμένο μοντελάκι, κατάλληλο για επίδειξη
πασαρέλας, κάτι σαν εκείνο περίπου που έγινε λίγο πιο μπροστά και με το
πορτρέτο του Χριστού, το άλλο δηλαδή θύμα της νέας μόδας πραγμάτων (!) σαν να
‘ναι η ασπαργάνωτη σοφία, το μίνι και μάξι του κάθε τζερεμέ της τέχνης, και
όχι αυτή η αιώνια και διαχρονική πάλη και κατάκτηση του ανθρώπινου νου. Και
πάμε και στον τρίτο χορό του… αισχύλειου δράματος! Κι δω πια έχουμε την
αποθέωση του αλαλούμ! Καθώς οι σεβάσμιες Ερινύες μετατρέπονται ελέω σκηνοθέτη
σε χορό βρικολάκων. Όμως εδώ κάπου πρέπει και οι άνθρωποι του πνεύματος μαζί
με όλο τον ελληνικό λαό να έχουν και τη δική τους παρέμβαση, και ο μόνος
τρόπος είναι να συγκροτηθούν επιτροπές αγώνα για την υπεράσπιση της
κληρονομιάς αυτού του τόπου, ώστε, επιτέλους, να κοπεί η φόρα τού “εμπάτε
σκύλοι αλέστε κι αλεστικά μη δώστε”!».