Δεν άντεξε να ζει στη φυλακή της αρρώστιας

«Αναιδής σατανάς» ήταν το πρώτο σχόλιο της Χανελόρε όταν πρωτοσυνάντησε τον Χέλμουτ Κολ. Εκείνος 18, εκείνη 15

Για τη γυναίκα που πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της λουσμένη από το
εκτυφλωτικό φως της προσοχής του κοινού, η μοίρα δεν θα μπορούσε να αποδειχθεί
πιο σκληρή, περισσότερο είρων. Φυλακισμένη μέσα στο ίδιο της το σπίτι, η
Χανελόρε Κολ, σύζυγος του πρώην καγκελάριου της Γερμανίας Χέλμουτ Κολ,
επικοινώνησε αρκετές φορές με φίλους πριν αυτοκτονήσει. Αποδεχόμενη πλέον την
απόγνωση που την κυρίευε, τους έλεγε ότι οι γιατροί δεν έδιναν πια καμία
ελπίδα ανάκαμψης από τη σπάνια και οδυνηρή ασθένεια που της απαγόρευε να ζει
στο φως της ημέρας. Η αλλεργία προκλήθηκε ως αντίδραση σε μια θεραπεία με
πενικιλίνη το 1993.

«Ακουγόταν πολύ, πολύ λυπημένη. Απογοητευμένη. Ήταν σε απόγνωση. Μου είπε ότι
πονούσε αφόρητα», λέει η Ντόνα Κουζατσίνσκι, δημοσιογράφος και φίλη της. «Ήταν
σαν να προετοίμαζε τον εαυτό της και τους φίλους της για τον επερχόμενο
θάνατο», μαρτυρεί ένας άλλος, επίσης του στενού της κύκλου. «Έλεγε ότι
βρίσκεται εγκλεισμένη σε μια φυλακή αρρώστιας»… Όπως είχε αποκαλύψει η ίδια,
δυσκολευόταν να ανέβει ακόμη και τις σκάλες του σπιτιού, όπου ζούσε με τον
Χέλμουτ, στο Όγκερσχαϊμ της Νοτιοδυτικής Γερμανίας.

Υπνωτικά

Η Χανελόρε, 68 ετών, βρέθηκε νεκρή σε ένα σκοτεινό δωμάτιο στις 5 Ιουλίου από
τη σύζυγο του σοφέρ τους. Προφανώς, από υπερβολική δόση υπνωτικών και
αναλγητικών χαπιών. Ο Χέλμουτ Κολ και οι δυο γιοι τους, Βάλτερ και Πίτερ,
αγρύπνησαν στο πλευρό της την ύστατη στιγμή του αποχαιρετισμού, προσπαθώντας
να συνειδητοποιήσουν το τελευταίο πλήγμα που ήρθε να χτυπήσει την οικογένεια.
Από το 1998, οπότε ο Κολ έχασε την εξουσία και παραδόθηκε στο έλεος των
αποκαλύψεων για το οικονομικό σκάνδαλο που ενέπλεκε τον ίδιο και το
Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα, η ζωή τους άλλαξε με αποκορύφωμα ­ τώρα ­ τον
θάνατό της. «Επιζήσαμε του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Θα το περάσουμε και
αυτό. Στέκομαι δίπλα στον σύζυγό μου», είχε πει στωικά μετά τις εκλογές του
’98, δίνοντας στίγμα χαρακτήρα.

Οκτώ χρόνια πριν, ήταν η ίδια λεπτοκαμωμένη γυναίκα, η πάντα φροντισμένη και
κομψή που στεκόταν δίπλα του σε μια από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές της
σύγχρονης γερμανικής ιστορίας: στην Πύλη του Βρανδεμβούργου κατά την επανένωση
της Γερμανίας.

Φωτοδερματίτιδα

Σε επιστολές που άφησε στα μέλη της οικογένειάς της ανέφερε ότι αιτία της
απελπισίας της ήταν η ασθένεια από την οποία υπέφερε. Η φωτοδερματίτιδα την
εμπόδισε να παραβρεθεί τον Μάιο στον γάμο του Πίτερ στην Τουρκία. «Ήταν πολύ
στενοχωρημένη γι’ αυτό», συμπληρώνει η Κουζατσίνσκι ανακαλώντας την τελευταία
συνομιλία τους: «Ήθελα να σου πω ότι σταμάτησα τη θεραπεία γιατί δεν με
βοηθούσε». Ακολούθησε παύση. «Ήταν περίεργη η κουβέντα μας», λέει η Ντόνα.
«Καμιά δεν ήξερε τι να πει. Ήταν κάτι ξένο γι’ αυτήν, που συνήθως
ανταποκρινόταν με θετική διάθεση και πειθαρχία. Η φωνή της ήταν πάντα τόσο
καθαρή και ζωντανή… παρά τις δυσκολίες που μπορεί να περνούσε. Σιδηρά
πειθαρχία, αυτό ήταν το ισχυρό της σημείο. Όμως αυτήν τη φορά ­ απουσία ζωής ­
ακουγόταν εξασθενημένη, μελαγχολική. Η φωνή της ασυνήθιστα ήσυχη, ισχνή». Η
Χανελόρε της είχε πει ότι θα ξαναμιλούσαν μέσα στην εβδομάδα. Όμως δεν
μίλησαν. «Ήταν τόσο θλιβερός ο αποχαιρετισμός από μια γυναίκα που κάποτε
αγάπησε τόσο δυνατά τη ζωή».

Τη στήριζε

Εξαιτίας του μεγάλου χρονικού διαστήματος που περνούσαν χωριστά, υπήρξαν φήμες
για κρίση στον γάμο τους, όμως σε μία από τις τελευταίες συνεντεύξεις της
περιέγραψε τον σύζυγό της ως υποστηρικτικό. «Με φροντίζει πολύ και με βοηθάει
όπου μπορεί. Ποτέ δεν παραπονέθηκε. Μάλλον είμαι εγώ που παραπονιέμαι». Στην
ίδια συνέντευξη, που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στην εφημερίδα «Welt am Sonntag», η
Χανελόρε παραδέχθηκε ότι της έλειπε το διαμέρισμά τους στο Βερολίνο, το οποίο
είχε η ίδια διακοσμήσει «με πολλή αγάπη». Όμως το σπίτι αυτό ήταν
ηλιόλουστο…

Περίπατοι και κολύμπι

«Δεν μου επιτρέπεται να βγαίνω έξω όταν λάμπει ο ήλιος. Πρέπει να το αποφεύγω,
όπως και τα φωτιστικά». Ήταν η περίοδος, τον περασμένο Μάρτιο, όταν υπήρχαν
ακόμη κάποια αποθέματα αντοχής. Με τη δύση του εχθρού της, τα απογεύματα,
περπατούσε και κολυμπούσε. «Το να το βάζεις κάτω, είναι το τελευταίο που
πρέπει να κάνεις», είχε πει. Πολλά χρόνια εργαζόταν για μια φιλανθρωπική
οργάνωση που βοηθούσε στην επανένταξη ατόμων με εγκεφαλικά προβλήματα λόγω
ατυχημάτων. Είχε βρει χρόνο για να γράψει ένα βιβλίο μαγειρικής, όπου και
συμπεριέλαβε την αγαπημένη συνταγή του συζύγου της, το Saumagen, γεμιστό
στομάχι χοίρου, ενώ τον βοηθούσε και στα απομνημονεύματά του. Είχε περιγράψει
τη δουλειά ως τον καλύτερο τρόπο να της αποσπά την προσοχή και να χαλαρώνει.

2.000 ερωτικά γράμματα

Η Χανελόρε πρωτοσυνάντησε τον Χέλμουτ σε έναν σχολικό χορό, όταν εκείνη ήταν
15 και αυτός 18. «Αναιδής σατανάς» ήταν το πρώτο σχόλιο που είχε κάνει στους
φίλους της για εκείνον που έμελλε να συντροφέψει έως το τέλος. Του χρειάστηκαν
12 χρόνια και περίπου 2.000 ερωτικές επιστολές για να την πείσει ότι ήταν η
γυναίκα της ζωής του. Αθέατη από το φως η επιστολή που του άφησε, όπως κι
εκείνη τα τελευταία χρόνια… «Αν δω μια μητέρα να κλαίει ή έναν πατέρα σε
απόγνωση, δεν αφήνομαι να παρασυρθώ. Ακριβώς το αντίθετο. Τους παίρνω στην
αγκαλιά μου και τους δίνω κουράγιο. Αυτό βοηθάει περισσότερο απ’ ό,τι ο
οίκτος…», έλεγε η Χανελόρε.