Μάχη στο παρασκήνιο για τη διαδοχή Διόδωρου

Φουντώνει η μάχη στο παρασκήνιο μετά την απόφαση της ισραηλινής κυβέρνησης
να διαγράψει από τον κατάλογο των υποψηφίων για τον Πατριαρχικό Θρόνο των
Ιεροσολύμων πέντε ιεράρχες.

Ήδη από προχθές το βράδυ οι πέντε διαγραφέντες είχαν απανωτές συναντήσεις
μεταξύ τους, αλλά και επικοινωνία με ανθρώπους-κλειδιά στις υπόλοιπες
Ορθόδοξες Εκκλησίες. Μάλιστα, μετά την απόφαση-παρέμβαση του Ισραήλ στη
διαδικασία διαδοχής του Πατριάρχη Διόδωρου, επρόκειτο να μεταβεί στα
Ιεροσόλυμα ο Μητροπολίτης Σμόλενσκ Κύριλλος (υπ’ αριθμόν δύο στη Ρωσική
Εκκλησία μετά τον Πατριάρχη Αλέξιο). Χθες το βράδυ έγινε συνάντηση των
ιεραρχών της Αγιοταφικής Κοινότητας, ύστερα από πρόσκληση του Τοποτηρητή του
Πατριαρχικού Θρόνου, Μητροπολίτη Πέτρας Κορνήλιου. Όπως έγινε γνωστό, ο Πέτρας
κάλεσε τους ιεράρχες προκειμένου να τους ενημερώσει για τη διαδικασία εκλογής
του νέου Πατριάρχη. Στην πρόσκλησή του ανταποκρίθηκαν οι 12 από τους δεκαεπτά
ιεράρχες, και αυτό που αποφασίστηκε είναι να συναντηθούν και πάλι τη Δευτέρα.

Ιδιαίτερη ενόχληση

Πάντως, η Αγιοταφική Κοινότητα φαίνεται ιδιαίτερα ενοχλημένη από την παρέμβαση
της κυβέρνησης του Ισραήλ και ήδη τα μέλη της αναζητούν τρόπους για να δείξουν
την ενόχληση αφενός και αφετέρου να αποτρέψουν μια νέα παρέμβαση στο μέλλον.
Πέρα από το Ισραήλ, όμως, τα όσα συμβαίνουν στα Ιεροσόλυμα ενδιαφέρουν άμεσα
τόσο και τις κυβερνήσεις της Ιορδανίας και της Παλαιστίνης όσο και της
Ελλάδας. Παράλληλα, βέβαια, ερείσματα και προσβάσεις στα Ιεροσόλυμα επιδιώκουν
η Εκκλησία της Ρωσίας, το Οικουμενικό Πατριαρχείο, αλλά και η Εκκλησία της
Ελλάδος: κατά παράδοση, άλλωστε, ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων είναι Έλληνας. Η
επίσημη θέση της ελληνικής κυβέρνησης, όπως εκφράστηκε χθες διά του εκπροσώπου
της κ. Δημήτρη Ρέππα, είναι πως “δεν έχουμε οποιαδήποτε παρέμβαση γιατί
σεβόμαστε την αυτονομία της εκλογικής διαδικασίας. Και ουδέποτε ασκήσαμε άλλη
πολιτική, πέραν της πολιτικής αρχών, επειδή επιθυμούμε το Πατριαρχείο να
συνεχίσει να ανταποκρίνεται στην αποστολή του. Εμείς με τη στάση μας
υπηρετούμε την αλήθεια και στο συμφέρον του Πατριαρχείου, επειδή ακριβώς
πρέπει να το στηρίξουμε στον πολύ δύσκολο ρόλο του, σε μια περιοχή που είναι
νευραλγική”.

Λεπτοί χειρισμοί

Σχετικά με τους αποκλεισμούς ιεραρχών από τη διαδικασία εκλογής, ο κ. Ρέππας
σημείωσε πως η χώρα μας “με πολλή προσοχή μελετά όλα τα στοιχεία” και “θα
κάνουμε αυτό που ανταποκρίνεται στο συμφέρον του Πατριαρχείου, αλλά με τέτοιον
τρόπο, ο οποίος στην πράξη θα δείχνει ότι σεβόμαστε την αυτονομία αυτής της
εκλογικής διαδικασίας”. Ο κ. Ρέππας, πάντως, δεν παρέλειψε να υπογραμμίσει πως
οι όποιοι χειρισμοί και ενέργειες πρέπει να γίνονται με πολύ μεγάλη λεπτότητα
και προσοχή”, ενώ διέψευσε αιτιάσεις σύμφωνα με τις οποίες η ισραηλινή
κυβέρνηση προχώρησε στις διαγραφές ύστερα από υποδείξεις και πιέσεις της
Αθήνας.

Η παρέμβαση της ισραηλινής κυβέρνησης έχει προκαλέσει αντιδράσεις και στους
κόλπους της Εκκλησίας της Ελλάδος. Μάλιστα, ο Αρχιεπίσκοπος κ. Χριστόδουλος
φέρεται να έχει χαρακτηρίσει την κίνηση του Ισραήλ ως “απαρχή δεινών” για το
Πατριαρχείο Ιεροσολύμων.

Πυρετός διεργασιών

Την ίδια στιγμή, στα Ιεροσόλυμα επικρατούσε χθες πυρετός διεργασιών, ενώ
υπήρχαν διάφορες πληροφορίες για τις αντιδράσεις των “κομμένων” από τον
κατάλογο ιεραρχών και κυρίως, βέβαια, των Μητροπολιτών Βόστρων Τιμόθεου και
Ιεραπόλεως Ειρηναίου. Ανάμεσα στα “σενάρια” που κυκλοφορούσαν είναι να
αγνοήσουν τα μέλη της Αγιοταφικής Κοινότητας τις διαγραφές και να προχωρήσουν
στην εκλογή Πατριάρχη από τους διαγραμμένους, επιδιώκοντας παράλληλα την
αναγνώριση της απόφασής τους από τις υπόλοιπες Ορθόδοξες Εκκλησίες. Με αυτόν
τον τρόπο μπορεί μεν να μην εδραιωθεί τελικά όποιος εκλεγεί, θα έχει όμως
σταλεί ξεκάθαρο μήνυμα στο Ισραήλ να μην αναμειχθεί ξανά στα του Πατριαρχείου.
Ένα δεύτερο σενάριο που επίσης κυκλοφορούσε χθες ήθελε να προχωρήσει η
διαδικασία εκλογής του νέου Πατριάρχη με ευθύνη τριμελούς επιτροπής, αφού θα
είχε προηγηθεί πρόταση μομφής στο πρόσωπο του Τοποτηρητή του Θρόνου και
υποψήφιου Πατριάρχη, Μητροπολίτη Πέτρας Κορνήλιου, με το αιτιολογικό της κακής
διοίκησης. Σημειώνεται ότι ο Μητροπολίτης Πέτρας ­μέχρι την ανακοίνωση της
απόφασης της ισραηλινής κυβέρνησης­ και οι Μητροπολίτες Βόστρων και Ιεραπόλεως
ήταν οι επικρατέστεροι για τον Πατριαρχικό Θρόνο.

Ενδιαφέρον 5 κυβερνήσεων

Η μάχη για τον διάδοχο του Ιεροσολύμων Διόδωρου δεν είναι υπόθεση των
τελευταίων επτά μηνών (από τον θάνατό του και μετά), αλλά παρασκηνιακά οι
ισορροπίες είχαν αρχίσει να διαμορφώνονται πολύν καιρό πριν, με δεδομένη την
κλονισμένη υγεία του νεκρού πλέον ιεράρχη. Πέντε κυβερνήσεις ­της Ελλάδας, της
Ρωσίας, της Ιορδανίας, του Ισραήλ και της Παλαιστίνης­ και τρεις Εκκλησίες ­το
Οικουμενικό Πατριαρχείο, το Πατριαρχείο Μόσχας και η Αρχιεπισκοπή Αθηνών­
επιδίωκαν και επιδιώκουν να επηρεάσουν τις εξελίξεις για διαφορετικούς λόγους
η κάθε πλευρά.

Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων είναι ένας “στρατηγικός” στόχος για όλους. Από τη
μια βρίσκεται στο κέντρο της Ορθοδοξίας, δέχεται εκατοντάδες χιλιάδες
επισκέπτες-προσκυνητές κάθε χρόνο και έχει τεράστια έσοδα, από την άλλη
βρίσκεται σε ευαίσθητη περιοχή του αραβικού κόσμου, γεγονός που το καθιστά
ελκυστικό σε κυβερνήσεις που επιδιώκουν να αποκτήσουν ερείσματα και προσβάσεις
εκεί.

Και οι Αμερικανοί

Για πρώτη φορά η διαδικασία εκλογής Πατριάρχη φαίνεται ότι ενδιαφέρει και την
Αμερική, λόγω των πολιτικών εξελίξεων στη νευραλγική περιοχή του αραβικού
κόσμου. Η Αμερική λοιπόν δεν θα είχε αντιρρήσεις ως προς την εκλογή “εκλεκτού”
της Αθήνας ή του Φαναρίου, θα είχε όμως αντιρρήσεις στην εκλογή “εκλεκτού” της
Ρωσικής Εκκλησίας. Εξάλλου, η Ρωσική Εκκλησία εδώ και χρόνια έχει δείξει τις
προθέσεις ενίσχυσης των ερεισμάτων της στην ευαίσθητη περιοχή της Μέσης
Ανατολής, αφού εκτιμά ότι το Πατριαρχείο εκτός από θρησκευτικό ρόλο μπορεί να
έχει και ουσιαστικό λόγο στα πολιτικά.

Στο θολό τοπίο που έχει διαμορφωθεί αυτή τη στιγμή, το βέβαιο είναι ότι οι
εκπρόσωποι των Εκκλησιών έχουν τους δικούς τους λόγους να θέλουν να επιβάλουν
τους δικούς τους ανθρώπους. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο έτσι κι αλλιώς
βρίσκεται σε κόντρα με τη Μόσχα και τον Πατριάρχη Αλέξιο για τον έλεγχο των
νέων Εκκλησιών που δημιουργήθηκαν μετά την κατάρρευση των σοσιαλιστικών
καθεστώτων και σε καμία περίπτωση δεν θέλει να έχει η Ρωσική Εκκλησία τον
κύριο λόγο στην Ιερουσαλήμ.

Το Φανάρι μάλιστα φέρεται να επικαλείται και λόγους παράδοσης, αφού επί αιώνες
ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων είναι Έλληνας.

Επανεξετάζει τη λίστα

Αργά χθες το βράδυ, από κύκλους της Εκκλησίας έγινε γνωστό ότι η κυβέρνηση του
Ισραήλ είναι διατεθειμένη να επανεξετάσει τη λίστα με τους υποψήφιους για τον
πατριαρχικό θρόνο των Ιεροσολύμων και ενδεχομένως να μην τεθούν τελικά εκτός
διαδοχής ο Μητροπολίτης Βόστρων Τιμόθεος και ο Ιεραπόλεως Ειρηναίος.