ΔΡΟΜΟΙ

Ως αρχηγός…

… του Γενικού Επιτελείου στην πρώτη κυβέρνηση Μπους, ο Κόλιν Πάουελ
είδε τη Μέση Ανατολή να εισέρχεται στην αμερικανική σφαίρα επιρροής. Ο Ψυχρός
Πόλεμος είχε λάβει τέλος, η Σοβιετική Ένωση δεν μπορούσε να προσφέρει τίποτα
και η νίκη στον Πόλεμο του Κόλπου δημιούργησε ελπίδες για μια αραβο-ισραηλινή
ειρήνη. Η επίσκεψη που πραγματοποίησε την περασμένη εβδομάδα ο Πάουελ στη Μέση
Ανατολή ως υπουργός Εξωτερικών έφερε μια τελείως διαφορετική εικόνα. Οι
Παλαιστίνιοι και οι Ισραηλινοί συνέχισαν να σκοτώνονται ακόμη και στη διάρκεια
των συναντήσεων του Πάουελ με τις τοπικές ηγεσίες. Στη γειτονική Ιορδανία,
τρομοκρατικές απειλές εναντίον των Αμερικανών ανάγκασαν 800 πεζοναύτες να
εγκαταλείψουν τις ασκήσεις στις οποίες συμμετείχαν. Η ηγεσία της Σαουδικής
Αραβίας απειλεί να διακόψει τους επιχειρηματικούς δεσμούς με τις Ηνωμένες
Πολιτείες και άλλες χώρες που έχουν σχέσεις με το Ισραήλ. Και ο παλιός
αντίπαλος του Πάουελ, ο Σαντάμ Χουσεΐν, παραμένει αμετακίνητος στη θέση του.

Η αμερικανική…

… αξιοπιστία και επιρροή στον αραβικό κόσμο εμφανίζεται σαφώς μειωμένη
σε σχέση με την περίοδο μετά τις συνομιλίες Παλαιστινίων και Ισραηλινών στη
Μαδρίτη, το 1991, και ίσως να βρίσκεται στα χαμηλότερα επίπεδα της τελευταίας
δεκαετίας. Σύμφωνα με δυτικούς και άραβες αναλυτές, η μείωση του κύρους των
Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή είναι αποτέλεσμα της επανάληψης των
συγκρούσεων μεταξύ Παλαιστινίων και Ισραηλινών και της αυξανόμενης πεποίθησης
ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν πλέον μία από τις αιτίες των προβλημάτων
και όχι έναν καταλύτη για τις λύσεις τους. Στις αρχές της δεκαετίας του ’90,
επισημαίνει ο πρώην πρεσβευτής του Λιβάνου στις Ηνωμένες Πολιτείες Σιμόν
Καρέμ, «η παρουσία της Αμερικής ήταν κάτι θετικό, και όλοι μιλούσαν για μια
πιο ανεκτική πολιτική κουλτούρα στον αραβικό κόσμο». Η ειρήνη όμως αποδείχθηκε
ένα φευγαλέο όνειρο, η τρομοκρατία παραμένει μια σημαντική απειλή και η
δημοκρατία εξακολουθεί να αποτελεί ουτοπία για μεγάλο μέρος των αράβων
πολιτών.

«Ισραήλ…

… και πετρέλαιο»: ιδού σε τι συμπυκνώνεται η αμερικανική πολιτική στη
Μέση Ανατολή, έγραψε πρόσφατα η ιορδανική εφημερίδα «al-Dustur». «Η
αμερικανική κυβέρνηση πρέπει να καταλάβει ότι η περιοχή έχει αλλάξει από την
εποχή του Πολέμου του Κόλπου», τονίζει ο ιορδανός γερουσιαστής και πρώην
πρωθυπουργός Ταχέρ Μάσρι. «Ο Πάουελ ανήκει στην παλιά φρουρά και δεν μπορεί να
παρακολουθήσει αυτές τις αλλαγές. Οι Αμερικανοί δεν μπορούν να καταλάβουν ότι
η αραβική κοινή γνώμη δεν θα δεχθεί ποτέ την επιβολή κυρώσεων στο Ιράκ όσο το
Ισραήλ καταπιέζει τους Παλαιστινίους. Στα μάτια μας, το Ισραήλ ταυτίζεται με
τις Ηνωμένες Πολιτείες. Και ο μόνος μοχλός πίεσης του Ισραήλ είναι… οι
Ηνωμένες Πολιτείες».

Γύρω…

… στο τέλος της δεύτερης θητείας Κλίντον, και ιδίως μετά την αποτυχία
της διάσκεψης του Καμπ Ντέηβιντ, οι επικριτικές φωνές για την αμερικανική
πολιτική στη Μέση Ανατολή άρχισαν να πολλαπλασιάζονται. Ακόμη και μετριοπαθείς
Άραβες επέκριναν την υποστήριξη του Ισραήλ από τις ΗΠΑ και εξέφρασαν τις
αμφιβολίες τους για τον μεσολαβητικό ρόλο που μπορεί να παίξει η Ουάσιγκτον.
Μόλις όμως η νέα κυβέρνηση Μπους απείλησε ότι θα αποχωρήσει από το προσκήνιο,
οι ίδιες αυτές φωνές της ζήτησαν να εξακολουθήσει να παίζει ενεργό ρόλο.