Τμήμα δίωξης ηλεκτρονικού εγκλήματος

Ηλεκτρονικοί υπολογιστές και lap tops βρίσκονται στο κεντρικό κτίριο της Ασφάλειας Αττικής στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας με στόχο τον εντοπισμό όσων προβαίνουν σε ηλεκτρονικά «εγκλήματα»

«Τίποτα δεν μένει κρυφό στο Internet… Οι πάντες και τα πάντα αφήνουν
ίχνη»… Αυτά τα ίχνη αναζητούν και εντοπίζουν Έλληνες, Ευρωπαίοι και
Αμερικανοί αξιωματικοί της αστυνομίας του κυβερνοχώρου. Ναι, έχει και η ΕΛ.ΑΣ.
από αυτούς ­ ελάχιστους ακόμη, όμως το τμήμα δίωξης ηλεκτρονικού εγκλήματος
οργανώνεται και εξελίσσεται, εδώ και τρία χρόνια, σύμφωνα με το πρότυπο του
βρετανικού Computer Crime Unit και των τμημάτων Cyber Crime στις αστυνομίες
ολόκληρου του κόσμου.

Στο κεντρικό κτίριο της Γενικής Αστυνομικής Διεύθυνσης Αττικής (ΓΑΔΑ), στη
Λεωφόρο Αλεξάνδρας, ένας από τους χώρους φιλοξενεί μόνο ηλεκτρονικούς
υπολογιστές και lap tops. Στα μηχανήματα αυτά «τρέχουν» προγράμματα συμβατικά
και γνωστά αλλά και άλλα, τα οποία δεν κατονομάζονται, δεν πωλούνται στο
εμπόριο, δεν περιγράφονται αναλυτικά, είναι όμως το πιο ισχυρό όπλο στα χέρια
των τεσσάρων ανθρώπων από το Τμήμα Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος, που
ειδικεύονται στην… αστυνόμευση του Internet. Το ποια είναι και τι ακριβώς
κάνουν τα προγράμματα, η στρατηγική για την αντιμετώπιση του ηλεκτρονικού
εγκλήματος, είναι στοιχεία που δεν αποκαλύπτονται.

Έχουν τον… τρόπο τους όμως και οι Έλληνες αστυνομικοί να παρακολουθούν το
Internet, να εντοπίζουν «ύποπτες» κινήσεις, να ανιχνεύουν τα ίχνη των δραστών,
να γίνονται… αόρατοι για να παρακολουθούν συνομιλίες στο Διαδίκτυο και σε
chat rooms, όπου υπάρχουν βάσιμες υποψίες πως γίνονται παράνομες συναλλαγές
και συνεννοήσεις, να συνδυάζουν τις πληροφορίες, να στοιχειοθετούν κατηγορίες
και να φτάνουν στους ενόχους.

Προσαρμόζεται

Δεν μπορούν να κάνουν αλλιώς. Όσο η τεχνολογία εξελίσσεται τόσο το έγκλημα
αλλάζει πρόσωπο, τόσο η Ελληνική Αστυνομία οφείλει να προσαρμοστεί στη νέα
εποχή. «Σύντομα, το πληκτρολόγιο ενός φορητού υπολογιστή θα είναι το όπλο του
σύγχρονου ληστή που, αντί να χρησιμοποιεί σφαίρες, θα πληγώνει, θα κλέβει, θα
προκαλεί καταστροφές, πατώντας μερικά πλήκτρα», λέει χαρακτηριστικά ο Μάνος
Σφακιανάκης, ένας από τους τέσσερις αξιωματικούς της ΕΛ. ΑΣ που
δραστηριοποιούνται στην καταπολέμηση του ηλεκτρονικού εγκλήματος.

Βέβαια, το συγκεκριμένο τμήμα της ΓΑΔΑ δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να
συγκριθεί με τα αντίστοιχα τμήματα της βρετανικής αστυνομίας ή της αστυνομίας
άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Τον χαμένο χρόνο όμως και την απόσταση επιχειρούν να
καλύψουν οι συνεργασίες με την Interpol και την Europol, καθώς και τα
εξειδικευμένα σεμινάρια που διοργανώνονται στην Ελλάδα ή το εξωτερικό. Όχι.
Νεαροί χάκερς, ικανοί να εντοπίσουν κενά στην ασφάλεια των ηλεκτρονικών
συστημάτων, δεν έχουν ακόμη «προσληφθεί» από την Ελληνική Αστυνομία ­ όπως
συμβαίνει στις ΗΠΑ.

Συνεργάζονται

Υπάρχει, ωστόσο, συνεργασία και σταθερή ανταλλαγή απόψεων με ακαδημαϊκούς,
καθηγητές ειδικευμένους στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, όπως υπάρχει πάντα
και το προσωπικό μεράκι ­ το «πάθος» ­ των ίδιων των αστυνομικών. Έτσι
ξεκίνησε ο κ. Σφακιανάκης, από προσωπικό ενδιαφέρον, και σήμερα, όπως εξηγεί ο
ίδιος, ελέγχει τις επικίνδυνες «πόρτες» του Διαδικτύου, 24 ώρες το 24ωρο…
«Αυτή η δουλειά δεν σταματά ποτέ. Ούτε τη νύχτα, ούτε στις διακοπές. Και τα
βράδια που γυρνάω σπίτι, αλλά και στις διακοπές μου, πάντα περνάω κάποιες ώρες
στο Internet, δουλεύοντας. Και αν εντοπίσω κάτι, ενημερώνω αμέσως την υπηρεσία
μου ή την Europol και την Interpol, αν το θέμα είναι δικής τους αρμοδιότητας».

Έλλειψη νομοθεσίας

Η έλλειψη ειδικής νομοθεσίας για τις παρανομίες στο Διαδίκτυο δεν υπήρξε ποτέ
φρένο στην έρευνα του κ. Σφακιανάκη και της ομάδας του. «Σαφώς, αν υπάρξει
νομοθεσία, η καταπολέμηση του ηλεκτρονικού εγκλήματος θα γίνει ευκολότερη»,
λέει ο ίδιος. «Όμως, και έτσι όπως είμαστε σήμερα, μπορούμε να δράσουμε
αποτελεσματικά, εφαρμόζοντας το κοινό ποινικό δίκαιο. Δεν υπάρχει καμία
διαφορά ανάμεσα σε κάποιον που βάζει φωτιά σε μια τράπεζα και καίει τα αρχεία
των πελατών της, με εκείνον που από τον υπολογιστή του μπαίνει στα ηλεκτρονικά
αρχεία της τράπεζας, τα καταστρέφει ή τα αντιγράφει… Το αδίκημα για το οποίο
κατηγορείται είναι ακριβώς το ίδιο».

Τι εξιχνιάστηκε

Μέχρι σήμερα έχουν εξιχνιασθεί αρκετές υποθέσεις. Οικονομικές απάτες μέσω του
Internet, υποθέσεις πλαστογράφησης πτυχίων, υποθέσεις παιδεραστίας, επιθέσεις
ελλήνων χάκερ κ.λπ. Τα τελευταία χρόνια, μάλιστα, οι αρμόδιοι αξιωματικοί της
ΕΛ.ΑΣ. δέχονται καθημερινά τηλεφωνήματα πολιτών, αναφορές από εταιρείες που
δέχονται ηλεκτρονικές επιθέσεις, σχετικές καταγγελίες και μηνύσεις. «Μέχρι
πριν από λίγα χρόνια», λέει ο κ. Σφακιανάκης, «το ηλεκτρονικό έγκλημα δεν είχε
περάσει στη συνείδηση του κόσμου ως έγκλημα, δεν υπήρχαν και οι υπηρεσίες στις
οποίες θα μπορούσε να το καταγγείλει. Η εικόνα αρχίζει να αλλάζει και όλο και
περισσότεροι πια αντιμετωπίζουν με σοβαρότητα το θέμα, ζητούν τη συμβολή της
αστυνομίας, καταγγέλλουν αντίστοιχα περιστατικά, αναγνωρίζουν ύποπτα σημεία
του κυβερνοχώρου».

«Μέσα στο Ίντερνετ ανθεί η παιδεραστία»

Τους απασχολούν, κυρίως, οικονομικές απάτες μέσω του Internet, πλαστογραφήσεις
και παράνομη παραγωγή CD, που γίνονται με τη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών,
αλλά και υποθέσεις παιδεραστίας. Οι Έλληνες διώκτες του ηλεκτρονικού
εγκλήματος γνωρίζουν πολύ καλά πως η παιδεραστία άνθησε και στην Ελλάδα
παράλληλα με την άνθηση που γνώρισαν οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές και το
Διαδίκτυο.

Έτσι, οι έρευνές τους στρέφονται συχνά και προς την κατεύθυνση αυτή. Συνεπώς,
έχουν μια συνολική εικόνα για το πώς λειτουργεί το δίκτυο παιδεραστών μέσω του
Internet, πώς και πού κυρίως δραστηριοποιείται, πώς παράγεται και διακινείται
το παράνομο φωτογραφικό υλικό ανηλίκων… «Όπως παντού στον κόσμο, έτσι και
στην Ελλάδα, το Internet έδωσε τη δυνατότητα σε ανθρώπους υπεράνω πάσης
υποψίας να εκδηλώσουν και να εκφράσουν τη διαστροφή τους», εξηγεί ο Μάνος
Σφακιανάκης, ο αξιωματικός της ΕΛ.ΑΣ., που ασχολείται με το ηλεκτρονικό
έγκλημα. «Ξέρουμε πως πολλοί Έλληνες παιδεραστές βρίσκονται στα νησιά,
χρησιμοποιούν το Internet και τα chat rooms για να οργανώνουν την παράνομη και
διαστροφική δραστηριότητά τους, να ανταλλάσσουν φωτογραφίες ανηλίκων. Έχουμε
τον τρόπο να εντοπίζουμε τις κινήσεις τους, να τους παρακολουθούμε και να
επεμβαίνουμε, όταν πια έχουμε στοιχειοθετήσει τις κατηγορίες».