Μύθοι, θρύλοι και πρωτοφανή εγκλήματα

Το θέμα είναι…

… ότι άλλο ένα δικαστικό έτος ολοκληρώθηκε. Οι υποθέσεις που απασχόλησαν
τη Δικαιοσύνη, αμέτρητες. Πολύ περισσότερες εκείνες που δεν βρήκαν μια θέση
στο… πινάκιο, ενώ η εκδίκαση ενός μεγάλου αριθμού αστικών αντιδικιών έχει
προσδιοριστεί για το 2004! Η μη κάλυψη οργανικών θέσεων δικαστών, εισαγγελέων
και δικαστικών υπαλλήλων στα δικαστήρια μιας χώρας δικομανών, έχει ως
αποτέλεσμα τη συσσώρευση δικογραφιών στις εισαγγελίες, στα ανακριτικά γραφεία,
στις γραμματείες των δικαστηρίων. Η ταχεία απονομή του δικαίου, όπως την
ονειρεύονται οι πολίτες, αλλά και όλος ο νομικός κόσμος, είναι μάλλον ουτοπία.
Περιμένοντας να γίνει πραγματικότητα καταστρέφονται ζωές, χάνονται περιουσίες,
διαιωνίζονται αδικίες, παραγράφονται… αμαρτίες.

Πέρασε ένα ακόμη δικαστικό έτος και κανένα από τα χρονίζοντα προβλήματα της
Δικαιοσύνης δεν λύθηκε, με κορυφαίο τη βραδύτητα στην απονομή της, που σε
πολλές περιπτώσεις αγγίζει τα όρια της αρνησιδικίας.

Η ανεπαρκής στελέχωση της Δικαιοσύνης έχει εξαιρετικά δυσμενείς συνέπειες στην
ταχύτητα και στην ποιότητα της απονομής της, φαλκιδεύει το θεμελιώδες δικαίωμα
των πολιτών για αποτελεσματική και αξιόπιστη δικαστική προστασία και
λειτουργεί ως τροχοπέδη στην αναπτυξιακή πορεία της χώρας.

Η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων αναγκάστηκε να καταφύγει σε διακοπή των
συνεδριάσεων των δικαστηρίων της χώρας την 1η Νοεμβρίου του 2000, προκειμένου
να ενημερωθεί η ελληνική κοινωνία για τα προβλήματα της Δικαιοσύνης, αλλά και
σε ένδειξη διαμαρτυρίας, διότι η Πολιτεία δεν προχωρούσε στη λήψη μέτρων για
την επίλυση των προβλημάτων αυτών.

Τις κινητοποιήσεις αυτές στήριξαν οι Δικηγορικοί Σύλλογοι της χώρας και η
Ομοσπονδία Δικαστικών Υπαλλήλων Ελλάδος.

Από πλευράς Πολιτείας δεν υπήρξε ανταπόκριση, γεγονός που ανάγκασε όλες τις
Δικαστικές Ενώσεις, σε συνεργασία με την Ομοσπονδία Δικαστικών Υπαλλήλων
Ελλάδος, να διακηρύξουν την απόφασή τους (10.5.2001) για κινητοποιήσεις
διαρκείας, που τελικώς ανεστάλησαν, μετά τις νέες έγγραφες δεσμεύσεις
(23.5.2001) του υπουργού της Δικαιοσύνης για την ικανοποίηση βασικών μας
αιτημάτων στο αμέσως προσεχές μέλλον και οπωσδήποτε εντός του έτους 2001.

Είναι γεγονός ότι, και από πλευράς υπουργείου της Δικαιοσύνης, έχει εμπεδωθεί
το πρόβλημα της καθυστέρησης στην απονομή της Δικαιοσύνης, γι’ αυτό και
προχώρησε με νόμο, όσον αφορά τις αστικές δίκες, στην κατάργηση της έκδοσης
προδικαστικής απόφασης, που είναι και η βασική αιτία της καθυστέρησης στην
περάτωση δίκης στο Πολυμελές Πρωτοδικείο. Η ισχύς του νόμου αυτού αρχίζει από
τις 16 του προσεχούς Σεπτεμβρίου.

Πρόκειται για μέτρο σωστό στη σύλληψή του, το οποίο επιδοκιμάστηκε από όλον
τον νομικό κόσμο, που όμως είναι καταδικασμένο να μην πετύχει τον στόχο του,
εξαιτίας της έλλειψης της αναγκαίας υποδομής σε δικαστές, δικαστικούς
υπαλλήλους και δικαστικές αίθουσες. Η έλλειψη της αναγκαίας υποδομής είναι και
ο λόγος που το υπουργείο Δικαιοσύνης, πριν από την ισχύ του σχετικού νόμου
(16.9.2001), εξήγγειλε την αναστολή του για την 1η Νοεμβρίου 2001.

Μέτρα θα πρέπει, επίσης, να ληφθούν και για τη γρήγορη απονομή της ποινικής
Δικαιοσύνης. Δεν μπορούμε ως χώρα με αυξανόμενη με γρήγορους ρυθμούς
εγκληματικότητα να δικάζουμε, κατά κανόνα, τα πλημμελήματα σε 6-7,5 χρόνια από
την τέλεσή τους και τα κακουργήματα στα 6-12 χρόνια.

Η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων, εκφράζοντας την ευαισθησία των δικαστικών
λειτουργών απέναντι στον πολίτη, προτάσσει στα αιτήματά της τη λήψη μέτρων από
την Πολιτεία για τη γρήγορη απονομή της Δικαιοσύνης και την ποιοτική της
αναβάθμιση. Και έχει αποφασίσει, σε συνεργασία με όλες τις Δικαστικές Ενώσεις,
με την έναρξη του νέου δικαστικού έτους, την πραγματοποίηση πανδικαστικών
κινητοποιήσεων διαρκείας, για την περίπτωση που δεν υπάρξουν έως τότε, από
πλευράς Πολιτείας, θετικές εξελίξεις και, βεβαίως, αν δεν υλοποιηθούν οι
σχετικές έγγραφες δεσμεύσεις της κυβέρνησης, που εξήγγειλε διά στόματος του
υπουργού της Δικαιοσύνης, Μιχάλη Σταθόπουλου, για την ικανοποίηση μέρους των
αιτημάτων των δικαστικών λειτουργών.

«Θέλω να ηρεμήσω»

Ένας κρατούμενος, γνωστός ανά το πανελλήνιο, είδε, κατά το δικαστικό έτος που
μόλις έληξε, τις πόρτες των φυλακών να ανοίγουν προς την… ελευθερία. Ο
Γιώργος Κοσκωτάς, άλλοτε ισχυρός άνδρας της οικονομικής ζωής του τόπου, αφού
παρέμεινε 12 χρόνια στη φυλακή, αποφυλακίστηκε με περιοριστικούς όρους.

Η πρώτη απόπειρα του Γ. Κοσκωτά να διεκδικήσει την υπό όρους απόλυσή του από
τις φυλακές πραγματοποιήθηκε στις αρχές του περασμένου Σεπτεμβρίου, όταν ο
κρατούμενος κατέθεσε τη σχετική αίτηση στο Συμβούλιο Πλημμελειοδικών του
Πειραιά. Βασικός ισχυρισμός του ήταν το γεγονός ότι είχε εκτίσει τα 3/5 της
ποινής του, όπου, εκτός των πραγματικών χρόνων παραμονής στη φυλακή,
συνυπολογίζονται και τα γνωστά «μεροκάματα», οι ημέρες εργασίας δηλαδή, που
μετρούν διπλά. Ο Γ. Κοσκωτάς ­ έτσι για την ιστορία ­ είχε απασχοληθεί στον
τομέα καθαριότητας στις Γυναικείες Φυλακές Κορυδαλλού, όπου ήταν και το κελί
του, καθώς και στο τηλεφωνικό κέντρο.

Η ποινή που του είχε επιβληθεί κατά συγχώνευση ήταν 25 χρόνια κάθειρξης για
την υπεξαίρεση 32 δισεκατομμυρίων δραχμών από την Τράπεζα Κρήτης, μεγάλο μέρος
από τα οποία είχε μεταφέρει στην εκδοτική εταιρεία «Γραμμή».

Το βούλευμα που εξέδωσε το δικαστικό συμβούλιο ήταν απογοητευτικό για τον
άλλοτε μεγαλοεπιχειρηματία. Με το σκεπτικό ότι ο κρατούμενος δεν επέδειξε καλή
διαγωγή στις φυλακές, το αίτημά του για αποφυλάκιση απορρίφθηκε. Στις περί
κακής διαγωγής εντυπώσεις συνετέλεσε η διαπίστωση ότι ο Γ. Κοσκωτάς, με τη
συνεργασία σωφρονιστικών υπαλλήλων, πρόσθεσε πλασματικά μεροκάματα προκειμένου
να συμπληρώσει τον χρόνο φυλάκισης που απαιτεί ο νόμος για να του επιτραπεί η
έξοδος από τις φυλακές.

Δεν πτοήθηκε όμως. Άσκησε έφεση κατά του βουλεύματος. Και αφού παραπέμφθηκε σε
δίκη για τα πλασματικά μεροκάματα, το Συμβούλιο Εφετών του Πειραιά έκανε δεκτό
το αίτημά του, επιβάλλοντάς του τους περιοριστικούς όρους της απαγόρευσης
εξόδου από τη χώρα και της εμφάνισης, δύο φορές το μήνα, στο αστυνομικό τμήμα
της περιοχής της μόνιμης κατοικίας του, στη«Τώρα θέλω να ηρεμήσω», δήλωσε κατά
την έξοδό του από τις φυλακές, ενώ δεν έχει κρύψει την πρόθεσή του να
ξανασχοληθεί με επιχειρήσεις.

Από τον χριστιανό ζήτησε συγγνώμη

Οι πυροβολισμοί αναστάτωσαν το κέντρο της Αθήνας. Δύο νύχτες του Οκτωβρίου του
1999. Αποτέλεσμα; Δύο νεκροί και επτά βαρύτατα τραυματισμένοι. Οι δύο από
αυτούς θα μείνουν ανάπηροι έως τον θάνατό τους. Δράστης ένας νέος υπεράνω
πάσης υποψίας.

Η δίκη του Παντελή Καζάκου, του 25χρονου που εκτόνωσε το ρατσιστικό του μένος
πυροβολώντας σχεδόν εξ επαφής όποιον σκουρόχρωμο αλλοδαπό συναντούσε στον
δρόμο του, είχε μία μοναδικότητα. Τα εγκλήματα του νεαρού υπαλλήλου της ΕΡΤ,
του… Έλληνα που φοβόταν ότι οι μουσουλμάνοι θα σφάξουν τους χριστιανούς,
είχαν ένα πρωτοφανές για τη σύγχρονη πραγματικότητα κίνητρο. Η υπεράσπιση του
κατηγορουμένου, αλλά και ο τραγικός πατέρας του προσπάθησαν να τα αποδώσουν σε
έντονη ψυχική διαταραχή.

Ο ίδιος… άκουγε φωνές ­ ισχυρίστηκε ­ γνωστών πολιτικών προσώπων που τον
διέτασσαν να πυροβολεί αλλοδαπούς. Η έκταση της εγκληματικής του
δραστηριότητας όμως ήταν τέτοια, ώστε ουδείς ισχυρισμός περί παραφροσύνης
(έστω κι αν ούτε η λογική θα μπορούσε να έχει κάποια θέση στη σκέψη του
δράστη) στάθηκε ικανός να ελαφρύνει τη θέση του.

Ο Αιγύπτιος Σαάντ Αμντελαγνί, καθηλωμένος στην αναπηρική καρέκλα, ο Νιγηριανός
Τίμοθι με φρικτά σημάδια σε όλο του το σώμα, ο Τόμι Κόφι από την Γκάνα και τα
άλλα θύματα του Παντελή Καζάκου ­ όσα επέζησαν δηλαδή ­ κουβαλώντας, εκτός της
μοναξιάς και της ανασφάλειας του μετανάστη, τη μόνιμη αναπηρία που αναίτια
τους προκάλεσε ο «χριστιανός» νεαρός, δεν ήταν δυνατόν να αφήσουν ασυγκίνητους
τους δικαστές.

Δύο φορές ισόβια, μία για κάθε νεκρό αλλοδαπό, και 25 χρόνια κάθειρξη για κάθε
ένα από τα επιζήσαντα θύματά του, αποτέλεσαν την παραδειγματική τιμωρία του
κατηγορουμένου, αλλά και την καταδίκη των ρατσιστικών φαινομένων που πλήττουν
θανάσιμα τον πολιτισμό.

Αξιοθρήνητες φιγούρες, εκτός των θυμάτων, ο πατέρας και η αδελφή του Παντελή
Καζάκου (η μητέρα του έφυγε νωρίς…) που βιώνουν από την πλευρά τους ένα άλλο
δράμα. Ο δικός τους άνθρωπος, το παιδί που ζει μαζί τους, που το αγαπούν και
νομίζουν πως το γνωρίζουν καλά, μεταβάλλεται ξαφνικά σε στυγερό δολοφόνο. Δεν
είχε ποτέ φίλους, έλεγαν… Θεωρούσε τους αλλόθρησκους εχθρούς… Πώς να
προβλέψουν ότι μια νύχτα του Οκτωβρίου θα έπαιρνε ένα όπλο και θα πυροβολούσε.

Εναντίον των αλλοδαπών, εναντίον της οικογένειάς του, εναντίον της πατρίδας
του και, τελικά, εναντίον του εαυτού του. Γι’ αυτό το τελευταίο μετάνιωσε.
Όπως και για τον έναν πυροβολισμό. Που βρήκε στόχο έναν χριστιανό…

Δύο πυροβολισμοί… αναζητούν δράστη

«Δεν αποδέχομαι τις κατηγορίες. Δικάζομαι για τη συμπαράστασή μου στο
παλαιστινιακό κίνημα, που εκείνη την εποχή ήταν σε έξαρση. Πρόκειται για
κατασκευάσματα των διωκτικών αρχών. Έφυγα για να μη με ισοπεδώσουν οι
μηχανισμοί καταστολής». Ο Αβραάμ Λεσπέρογλου, ο επί σειρά ετών καταζητούμενος,
ξεπληρώνει ένα ένα τα χρέη του προς την ελληνική Δικαιοσύνη.

Η παρουσία του ενώπιον του δικαστηρίου είναι ένα γεγονός σημαντικό. Γνωστός
στις διωκτικές αρχές, αλλά και στο ευρύ κοινό μόνο από μία φωτογραφία του, που
συνόδευε πάντα τα δημοσιεύματα με τα δριμύτατα «κατηγορώ», είχε αρχίσει να
δημιουργεί εντυπώσεις… φαντάσματος. Η σύλληψή του πήρε διαστάσεις θριάμβου.
Η προσαγωγή του ωστόσο στο δικαστήριο, όταν ο θόρυβος έχει καταλαγιάσει και ο
τρομοκράτης-θρύλος μπορεί να απαντήσει δημόσια στις κατηγορίες, αποκτά
ξεχωριστό ενδιαφέρον.

Η πρώτη δίκη του Αβραάμ Λεσπέρογλου, που ακολούθησε την καταδίκη του από το
Στρατοδικείο σε φυλάκιση 3 1/2 ετών για λιποταξία και για παράνομη χρήση
ταξιδιωτικών εγγράφων, αφορούσε περιστατικό που συνέβη στις 24 Οκτωβρίου 1982.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της δικογραφίας, ο 23χρονος τότε κατηγορούμενος, με δύο
ακόμη άτομα, διέρρηξε ένα εργαστήριο οδοντοτεχνικής στην οδό Κωλέττη 9, στο
κέντρο της Αθήνας. Οι δράστες έγιναν αντιληπτοί από το πλήρωμα διερχόμενου
περιπολικού και ­ πάντα κατά το κατηγορητήριο ­ ο Λεσπέρογλου πυροβόλησε δύο
φορές με αποτέλεσμα να τραυματίσει σοβαρά τον αρχιφύλακα Γιώργο Ψαρουδάκη.

Ο ίδιος αρνήθηκε την κατηγορία υποστηρίζοντας ότι το επίμαχο χρονικό διάστημα
είχε δώσει την ταυτότητά του και το δίπλωμα οδήγησης σε Παλαιστινίους. «Όταν
πληροφορήθηκα το περιστατικό δεν ήξερα τι να κάνω. Με τρέλαινε η ιδέα ότι ο
άνθρωπος που πυροβόλησαν κινδύνευε να πεθάνει. Δεν μπορούσα όμως να προδώσω
τους Παλαιστινίους. Προτίμησα να θυσιαστώ. Έτσι, χρόνια τώρα συντηρείται ένας
μύθος. Ήμουν ο αναρχικός, ο πιστολέρο, ο ψυχρός δολοφόνος. Έγινα και
τρομοκράτης. Ωστόσο, εμένα με στήριζε το γεγονός ότι ήμουν αθώος».

Το Μεικτό Ορκωτό Δικαστήριο της Αθήνας, που δίκασε τον Αβραάμ Λεσπέρογλου σε
πρώτο βαθμό, του επέβαλε, με ψήφους τέσσερις έναντι τριών, ποινή κάθειρξης 17
ετών. Στο Εφετείο αντιστράφηκαν οι όροι. Η πλειοψηφία, οι τέσσερις ένορκοι
δηλαδή, έκριναν αθώο τον κατηγορούμενο, γεγονός που εξέπληξε ακόμη και τον
ίδιο.

Η Εισαγγελία του Αρείου Πάγου όμως, ενάμιση μήνα μετά την αθωωτική απόφαση,
ζητεί να αναιρεθεί και να επαναληφθεί η δίκη εκτιμώντας ως μη επαρκή την
αιτιολογία των ενόρκων, βάσει της άποψης των οποίων αθωώθηκε ο Αβραάμ Λεσπέρογλου.

Με λίγα λόγια…

Το νέο δικαστικό έτος αρχίζει στις 16 Σεπτεμβρίου. Από την ημέρα εκείνη
επαναλειτουργούν όλα τα δικαστήρια, αφού από 1ης Ιουλίου σταδιακά κλείνουν τις
πόρτες τους. Το πρώτο 15ήμερο του Ιουλίου λειτουργεί ­ εκτός από το Αυτόφωρο ­
ένα Τριμελές Πλημμελειοδικείο και ένα Τριμελές Εφετείο. Στη συνέχεια και έως
την έναρξη της δικαστικής χρονιάς δικάζουν μόνο τα Αυτόφωρα (ένα Τριμελές και
ένα Μονομελές), καθώς και ένα τμήμα ασφαλιστικών μέτρων. Οι Εισαγγελίες
βεβαίως δεν διακόπτουν ποτέ.

Οι υποθέσεις που «σημάδεψαν» το έτος το οποίο μόλις έληξε, εκείνες δηλαδή
που είχαν κάποια ιδιαιτερότητα και συνεπώς μεγάλη δημοσιότητα, ήταν πολλές.
Ήταν η δίκη του Παντελή Καζάκου, του νεαρού που μέσα σε δύο νύχτες προσπάθησε
να εξοντώσει όσους αλλοδαπούς μετανάστες βρέθηκαν στον δρόμο του, τού επί
σειρά ετών καταζητούμενου Αβραάμ Λεσπέρογλου, ήταν η ανάκριση για τις μετοχές-
«φούσκες», η οποία συνεχίζεται, η δίκη για το καρτέλ κοκαΐνης, όπου τα ισόβια
«έπεσαν βροχή», η δίκη του συζυγοκτόνου δικηγόρου Γρηγόρη Κούλα και άλλες.

Η νέα δικαστική χρονιά δεν υστερεί σε τίποτε όσον αφορά τις ενδιαφέρουσες
υποθέσεις. Τον Οκτώβριο αναμένεται να καθήσουν στο εδώλιο του κατηγορουμένου
οι καλλιτέχνες και ο σχεδιαστής μόδας που «πλήρωσαν» το τίμημα της
δημοσιότητας με μια δικογραφία, ενώ τον επόμενο μήνα ακολουθεί ο Στέφανος
Κορκολής. Δίκη μεγάλης διάρκειας, με αναφορές στο παρελθόν, θα είναι εκείνη
του Αβραάμ Λεσπέρογλου για τη συμμετοχή στη δολοφονία του εισαγγελέα Γιώργου
Θεοφανόπουλου και άλλες εγκληματικές ενέργειες. Το 2002 θα «ανοίξει» με τον
Παναγιώτη Κράμπη στο εδώλιο ­ εφόσον έχει εκδοθεί ­ υπόλογο για τη δολοφονία
του Γ. Νικολαΐδη και της Σούλας Καλαθάκη.

Ο Παν. Αθανασόπουλος είναι γεν. γραμματέας της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων