Γλυκιά η ζωή στις «αργές πόλεις»

Από απόσταση, το Ορβιέτο μοιάζει με ένα τεράστιο κομμάτι βράχου που
προεξέχει από την πράσινη εξοχή της Ούμπριας. Καθώς πλησιάζει κανείς, μπορεί
να ξεχωρίσει τους πύργους και τα τείχη που επί αιώνες κράτησαν έξω τους
επίδοξους εισβολείς.

Απάντηση στην παγκοσμιοποίηση. Οι κάτοικοι των τεσσάρων πρωτοπόρων ιταλικών πόλεων, απολαμβάνουν ήδη σε αργούς ρυθμούς τα αγαθά του νέου τρόπου ζωής

Για να μπορέσει κανείς να περάσει στο κέντρο του σύγχρονου Ορβιέτο, με τον
λαβύρινθο των μεσαιωνικών δρόμων, πρέπει να ανέβει σε ένα από τα μικρά
ηλεκτρικά λεωφορεία που κυκλοφορούν στο κέντρο της πόλης ή να ανέβει πεζή τα
ανηφορικά δρομάκια. Το άρωμα του τυριού, των ελιών και των μπισκότων αμαρέτι
διαχέεται από τα αρτοποιεία και από τα παράθυρα των διαμερισμάτων.

Ηλικιωμένες κυρίες σταματάνε στα δρομάκια να χαιρετίσουν τους γείτονές τους
και νεαροί επιχειρηματίες περπατάνε πιασμένοι αγκαζέ, απορροφημένοι από τη
συζήτηση.

Ωστόσο, το Ορβιέτο δεν είναι ένας ακόμη γραφικός προορισμός όπου οι επισκέπτες
αναστενάζουν μαγεμένοι από το τοπίο και συζητάνε ποιο υπέροχο σπίτι θα
αγόραζαν εκεί αν κέρδιζαν το ΛΟΤΤΟ. Το Ορβιέτο είναι μία από τις τέσσερις
«αργές πόλεις» της Ιταλίας. Και βρίσκεται στο μεταίχμιο μιας κίνησης που θέτει
ως στόχο της τη ριζική αλλαγή του τρόπου ζωής των ανθρώπων. Το επίθετο «αργή»
δεν σημαίνει απλώς πολύωρα γεύματα και ακόμα μεγαλύτερο σε διάρκεια
μεσημεριανό ύπνο. Ούτε σημαίνει «νοσταλγική» του παρελθόντος. Η νέα αυτή
εκστρατεία των «αργών πόλεων» δεν είναι τίποτε άλλο από μία πρόκληση της νέας
χιλιετίας, μία στρατηγική μείωσης των καταστρεπτικών ρυθμών της σύγχρονης
ζωής. Είναι μία αντίσταση στη διαδικασία της παγκοσμιοποίησης. Μία αντίσταση
που ξαναδίνει στην έννοια «άνθρωπος» τη χαμένη της σημασία.

Αργό φαγητό

Το κίνημα των «αργών πόλεων» είναι γέννημα-θρέμμα του αργού φαγητού (Slow
Food), το οποίο είναι μία ομάδα που εξελίχθηκε από κλαμπ Ιταλών καλοφαγάδων
που ήθελαν να σώσουν τις τοπικές παραδόσεις σε ένα πανίσχυρο
περιβαλλοντικό-γαστρονομικό λόμπι, του οποίου η φιλοσοφία και οι αρχές
προβάλλονται παγκοσμίως ολοένα και περισσότερο.

Το Slow Food ιδρύθηκε το 1986 από τον Ιταλό δημοσιογράφο Κάρλο Πετρίνι, γιατί
ήταν έξαλλος που άνοιγε McDonald’s στη Ρώμη. Τώρα, το Slow Food αριθμεί
περισσότερα από 70.000 μέλη σε 45 χώρες.

Ο Πετρίνι και οι οπαδοί του ισχυρίζονται ότι τα υλικά, η παρασκευή, η
ετοιμασία, και η κατανάλωση του φαγητού αντικατοπτρίζουν τους ξεχωριστούς
πολιτισμούς και προσφέρουν προσωπική ικανοποίηση.

Το φαστ φουντ ­ ισχυρίζονται ­ ενσαρκώνει τον φρενήρη ρυθμό της σύγχρονης
ζωής, δεν αφήνει περιθώριο ή χρόνο για σκέψη, απαρνείται την κοινωνική
ευχαρίστηση τού να συντρώγεις με κάποιον και σκοτώνει την έννοια της
διατροφικής ποικιλίας.

Ήταν λοιπόν ίσως αναπόφευκτο η φιλοσοφία του αργού (slow philosophy) να
επεκταθεί πέρα από το οικογενειακό τραπέζι και την τοπική τρατορία και να
φθάσει να αντιμετωπίσει πολύ ευρύτερα ζητήματα τού πώς ζούμε.

«Αυτό είναι λογική επέκταση της αντίθεσής μας στην ομογενοποίηση των γεύσεων
και των παραδόσεων», λέει ο Σίλβιο Μπάρμπερο, αντιπρόεδρος της Slow Food.
«Ακριβώς όπως δεν θέλουμε τους εφήβους ανά τον κόσμο να καταναλώνουν Κόκα Κόλα
και χάμπουργκερ, δεν θέλουμε και τις πόλεις του κόσμου να απαλείψουν ή να
συλήσουν το παρελθόν τους».

Τα τέσσερα αρχικά μέλη της κίνησης των «αργών πόλεων» ήταν το Ορβιέτο, η
Γκρέβε στο Κιάντι, η Μπρα στο Πιεμόντε και το Ποζιτάνο. Από τότε, άλλες 40
ιταλικές πόλεις έχουν ανέβει στο.. αργό τρένο, αν και ακόμα αναμένουν την
τελική έγκρισή τους. Στην ιδρυτική συνάντησή τους στο Ορβιέτο, τον Οκτώβριο
του 1999, οι δήμαρχοι των τεσσάρων αυτών «αργών πόλεων» δεσμεύτηκαν να πάρουν
στις πόλεις τους μία σειρά μέτρων μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται: η αύξηση
των πεζοδρόμων, η μείωση της κίνησης, η μείωση της ηχορρύπανσης, η προώθηση
και στήριξη των εστιατορίων που προσφέρουν ντόπια προϊόντα, η υποστήριξη των
αγροτών που παράγουν αυτά τα προϊόντα, η απαγόρευση των γενετικά μεταλλαγμένων
τροφίμων, η διατήρηση των τοπικών παραδόσεων και η δημιουργία περισσοτέρων
«πράσινων εκτάσεων» στις περιοχές τους.

Καλύτερο περιβάλλον

Οι δήμαρχοι αυτοί υποσχέθηκαν επίσης, να χρησιμοποιήσουν την τεχνολογία για τη
δημιουργία ενός υγιέστερου περιβάλλοντος, να ενημερώσουν τους πολίτες για την
αξία μιας πιο… χαλαρής αντιμετώπισης της ζωής, και ίσως σημαντικότερο όλων,
να μοιραστούν την εμπειρία τους με τους δημάρχους και άλλων πόλεων του κόσμου.
Η επέκταση αυτών των «αργών πόλεων» και σε άλλα μέρη του κόσμου, είναι πλέον
αναπόφευκτη, αλλά, όπως θα καταλάβατε, οι πρωτεργάτες αυτής της ιδέας δεν
θέλουν να βιαστούν ή να πιεστούν για να πετύχουν αυτήν την επέκταση. Όπως το
θέτει χαρακτηριστικά ο Μπαρμπέρο: «Δεν μας ενδιαφέρει να δημιουργήσουμε μία
νέα παγκόσμια μόδα. Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι να δημιουργήσουμε ένα νέο
μοντέλο ζωής, αργά, στοχαστικά, αλλά με αποφασιστικότητα».