[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Δεν έχουν περάσει παρά μόνον πέντε χρόνια από τον θάνατο του Ανδρέα
Παπανδρέου. Και κανένας πλέον δεν αμφισβητεί ότι υπήρξε ένας μεγάλος και
τολμηρός ηγέτης, ο οποίος συγκίνησε, όσο πολύ λίγοι πολιτικοί, τον ελληνικό
λαό.

Ο ίδιος, βεβαίως, δεν θα μπορούσε ούτε καν να φαντασθεί ότι στη μνήμη του θα
τελούνταν… χωριστά τρισάγια, πως θα γίνονταν… διαφορετικές εκδηλώσεις, ότι
θα διεξαγόταν… αφισοπόλεμος με αντικρουόμενα συνθήματα, πως θα… μάλωναν
ακόμα και πάνω από τον τάφο του, όπως συνέβη παλαιότερα και με τον Νίκο
Ζαχαριάδη ­ στο ίδιο ­ στο Α’ Νεκροταφείο.

Ωστόσο, οι τελευταίοι συνομιλητές του ­ λίγες ημέρες προτού πεθάνει ­
θυμούνται πολύ καλά, ακόμα και αν κάποιοι από αυτούς επιχείρησαν να σβήσουν
τις στερνές «μνήμες», ότι και ο ίδιος, παρά την κατάσταση της υγείας του, όπως
συγκινούσε τον κόσμο, έτσι εσυγκινείτο και αυτός εύκολα με ορισμένα θέματα.

Όταν η συζήτηση έφθανε στην Κύπρο, μιλούσε πάντα με νοσταλγία για την πρώτη
του επίσκεψη, το ’64, όταν πολλοί ­ τότε ­ τα είχαν βάλει με τον… Κάστρο της
Μεσογείου, τον Μακάριο. Και εκτιμούσε πως η κατάσταση, με τη λογική των
γκρίζων ζωνών που προώθησε η Άγκυρα στα Ίμια και στο Αιγαίο με τις ευλογίες
της Ουάσιγκτον, προσέθετε και άλλα προβλήματα στο νησί τού Καραολή και του
Αυξεντίου, του Ισαάκ και Σολωμού.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου έφυγε από τη ζωή, χωρίς να προλάβει να δει πόσο
χειροτέρευσε ο περίγυρος της Ελλάδας. Δεν πρόλαβε να παρακολουθήσει στην
τηλεόραση τα επεισόδια Κύπριων πατριωτών και Άγγλων στο Ακρωτήρι της Κύπρου.
Αποχώρησε, χωρίς να δει τη σύγχρονη ντροπή για την ανθρωπότητα, τους
αλυσοδεμένους, πίσω από τα κάγκελα της φυλακής, Οτζαλάν και Μιλόσεβιτς.

Όλα αυτά τα σκέφθηκαν αρκετοί από τον κόσμο ­ όχι οι επίσημοι ­ που πήγαν στη
χθεσινή εκδήλωση μνήμης στο Θέατρο των Βράχων. Ακόμα και αν σε πολλά
διαφώνησαν με τον μεγάλο ηγέτη, θυμήθηκαν ότι τους έκανε να νιώσουν έντονα
συναισθήματα και πως έχουν το δικαίωμα και την υποχρέωση να είναι εθνικά αξιοπρεπείς.