Ψάρεμα στην έρημο!

Θα μπορούσε να έχει καταγραφεί ως βιβλικό θαύμα πρόσφατης όμως περιόδου:
αλιείς ψαρεύουν σπάρους στο μέσο της ερήμου του Ισραήλ. Και αυτό μπορεί να
συμβεί από τη στιγμή που επιστήμονες επικεντρώθηκαν στη δημιουργία
μικροσκοπικών πανομοιότυπων ωκεανών, χιλιόμετρα εντός της ενδοχώρας. Ως
αποτέλεσμα, θα είναι δυνατό να αναπτυχθούν φρέσκα θαλασσινά ψάρια παντού, έτσι
ώστε, μια μέρα, το ψάρεμα σε επικίνδυνα νερά για εμπορικούς σκοπούς, να μην
είναι απαραίτητο.

Ιχθυοκαλλιέργειες

Ο γεωχημικός δρ Σιμόν Πούλτον, μέλος της επιστημονικής ομάδας που προχώρησε
στο εγχείρημα, τονίζει: «Τα ψάρια της θάλασσας είναι η τελευταία
ανεκμετάλλευτη πηγή τροφής στη γη σε ευρύτατο επίπεδο, και τώρα θα μπορούμε να
τα εκτρέφουμε παντού. Οι άνθρωποι δεν κυνηγούν πλέον συχνά άγρια ζώα και στο
εξής δεν θα χρειάζεται να ψάχνουν για το ψάρι της ημέρας».

Έτσι, γιατί να μη δημιουργηθεί ένας μεγάλος χώρος, όπου θα εγκατασταθεί μια
δεξαμενή με θαλασσινό νερό για εκτροφή ψαριών; Αυτό ήταν το ερώτημα που έθεσε
ο καθηγητής Μάικ Κρομ, περιβαλλοντολόγος γεωχημικός της Σχολής Επιστημών της
Γης, στο Πανεπιστήμιο Λιντς.

Ο Κρομ συγκέντρωσε μια ομάδα επιστημόνων από την Ελλάδα, τη Δανία και το
Ισραήλ και κέρδισε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχορήγηση 600.000 στερλινών,
με στόχο να βρει λύση στο πρόβλημα μέσα σε τρία χρόνια. Με τη βοήθεια του
Πούλτον που έχει ειδικές γνώσεις για τις χημικές ενώσεις, η ομάδα έλυσε το
πρόβλημα.

Αυτό που στην ουσία έκαναν ήταν να σχεδιάσουν ένα έξυπνο φίλτρο εντοπισμού των
επικίνδυνων χημικών. «Ανακαλύψαμε ένα σύστημα προειδοποίησης που ανιχνεύει το
τοξικό υδρόθειο στο φιλτραρισμένο νερό, απομακρύνει κάποια ποσότητά του και
κλείνει την αντλία πριν το δηλητήριο φτάσει στην κύρια δεξαμενή», δήλωσε ο
Πούλτον. Πρόκειται για έναν κύλινδρο μέσω του οποίου περνά το νερό από τη
δεξαμενή για να φτάσει στα μικροσκοπικά σταγονίδια που επικαλύπτονται με
λαμπερό πορτοκαλί οξείδιο του σιδήρου. Το υδρόθειο αντιδρά αμέσως με το
οξείδιο του σιδήρου και το μετατρέπει σε μαύρο σουλφίδιο του σιδήρου. Είναι
αυτή η αλλαγή στο χρώμα που πυροδοτεί τον συναγερμό. «Υπάρχει κάτι που λάμπει
μέσα από ένα μικρό παράθυρο, στην επιφάνεια των πορτοκαλί σταγονιδίων του
οξειδίου του σιδήρου», προσθέτει ο Πούλτον. «Εκτός αυτού, υπάρχει ένας
ανιχνευτής φωτός που είναι ευαίσθητος στο χρώμα. Όσο βλέπει μαύρο αντί
πορτοκαλί, λέει στον υπολογιστή ελέγχου να σταματήσει την άντληση. Ακόμη κι αν
υπάρξει κατάρρευση του συστήματος ελέγχου, τα σταγονίδια οξειδίου του σιδήρου
θα συνεχίσουν να εξουδετερώνουν το δηλητήριο για μικρό χρονικό διάστημα. Με
τον έναν ή τον άλλο τρόπο, οι τοξικές χημικές ουσίες μπορούν να απομακρυνθούν
και το σύστημα να λειτουργήσει ξανά». Ο Κρομ και οι συνάδελφοί του εφάρμοσαν
τον κύλινδρο σε μια μικρή δεξαμενή ψαριών με θαλασσινό νερό εντός εργαστηρίου
στο Ρεχοβότ του Ισραήλ, 40 μίλια στο εσωτερικό της χώρας. Ύστερα πρόσθεσαν
μικρούς σπάρους και άνοιξαν το σύστημα φιλτραρίσματος. Τα ψάρια τρέφονταν
κανονικά, το νερό καθαριζόταν μέσω φυσικών φίλτρων ιζηματαπόθεσης και, σε
τακτά χρονικά διαστήματα, προσέθεταν λίγο νερό για να αναπληρωθεί ό,τι χανόταν
από την εξάτμιση. Ανακάλυψαν ότι σε ένα χρόνο και κάτι περισσότερο, μπορούν να
εκθρέψουν 120 ψάρια βάρους σχεδόν μισού κιλού το ένα, έτοιμα για την αγορά.
«Υπάρχει μεγάλη ζήτηση θαλασσινών ψαριών στην Ασία και με αυτόν τον τρόπο οι
καλλιεργητές θα είναι σε θέση να τα προωθήσουν στο εσωτερικό», δήλωσε ο
Πούλτον. Επίσης, είδη που διαβιούν σε ζεστά νερά θα διατίθενται φρέσκα σε
περιοχές με κρύα.

Τρεις ακόμη δοκιμαστικές δεξαμενές έχουν κατασκευαστεί, μία στην ακτή της
Ερυθράς Θάλασσας του Ισραήλ, στο Εϊλάτ, και δύο στην Καβάλα.

Οι δύο τελευταίες μπορούν να διατηρήσουν ­ η καθεμιά ­ 2.400 ψάρια μέχρις ότου
είναι έτοιμα να διατεθούν στην αγορά. Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι θα τα
καταφέρουν να χρηματοδοτηθούν για έναν επιπλέον χρόνο, ώστε να μπορέσουν να
καταλήξουν στο ακριβές κόστος της ανάπτυξης θαλασσινών ψαριών σε κλειστούς
χώρους.