ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Συγχωνευμένες πόλεις

Ας μη δαιμονοποιούμε την παγκοσμιοποίηση: χάρις σ’αυτήν, αρχίζουν να κάνουν
την εμφάνισή τους οι συγχωνευμένες πόλεις.

Γέφυρα Έρεσουντ: η έναρξη της λειτουργίας της, πριν από ένα χρόνο, οδήγησε στη συγχώνευση του Μάλμε με την Κοπεγχάγη

Ιερουσαλήμ, Βερολίνο, Σαράγεβο, Λευκωσία και, πιο πρόσφατα, Μιτροβίτσα: το
δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα ήταν γεμάτο από χωρισμένες πόλεις, είτε ως
αποτέλεσμα του Ψυχρού Πολέμου είτε όχι. Εδώ και έναν χρόνο βλέπουμε το
αντίθετο φαινόμενο. Τα ζευγάρια Μάλμε-Κοπεγχάγη και Σαν Ντιέγκο-Τιχουάνα
αποτελούν τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα μιας νέας τάσης: δεν πρόκειται
πλέον για τη συμβολική αδελφοποίηση, αλλά για τη δημιουργία μεγάλων, δυναμικών
και πολλά υποσχόμενων πόλεων μέσα από τη συνένωση και τη συμπόρευση ανθρώπων
και πολιτισμών που συχνά είναι ριζικά διαφορετικοί μεταξύ τους.

Αν κάποιοι Σουηδοί προσπαθούσαν να στήσουν πάγκους στους δρόμους της
Στοκχόλμης για να πουλήσουν χασίς σε μέγεθος πλάκας σοκολάτας, όπως κάνουν οι
Δανοί της κοινότητας Christiania στο κέντρο της Κοπεγχάγης, είναι βέβαιο ότι
θα επενέβαινε η σουηδική αστυνομία. Κατά τα άλλα, όμως, οι δύο κοινωνίες έχουν
πολλά κοινά σημεία κι έτσι η ζεύξη του Μάλμε με την Κοπεγχάγη δεν αποτέλεσε
σοκ για κανέναν. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι διασχίζουν αυτή την
καταπληκτική γέφυρα των 16 χιλιομέτρων για να δουλέψουν, να σπουδάσουν ή απλώς
να διασκεδάσουν από την άλλη πλευρά των συνόρων. Και σε λίγο καιρό, γράφει ο
Τιμ Τζούντα στο περιοδικό Prospect, θα είναι δύσκολο να ξεχωρίσει
κανείς αν βρίσκεται στη Δανία ή στη Σουηδία.

Οι διαφορές είναι πολύ πιο έντονες ανάμεσα στο κομψό αλλά νωθρό Σαν Ντιέγκο
και στη φτωχή πλην δυναμική Τιχουάνα. Η μεθοριακή γραμμή ανάμεσα στις δύο
πόλεις είναι από τις πιο πολυσύχναστες στον κόσμο. Χιλιάδες Μεξικάνοι περνούν
κάθε μέρα τα σύνορα για να δουλέψουν στο Σαν Ντιέγκο και χιλιάδες Αμερικανοί
πραγματοποιούν το αντίθετο δρομολόγιο για να ψωνίσουν, να επισκευάσουν το
αυτοκίνητό τους ή να πιουν: το όριο ηλικίας για την κατανάλωση αλκοόλ είναι τα
21 χρόνια στην Καλιφόρνια, ενώ τα 18 στο Μεξικό. Οι άνθρωποι από τη νότια
πλευρά των συνόρων κερδίζουν το ένα δέκατο από αυτά που βγάζουν οι γείτονές
τους: όμως η ανεργία στην τριτοκοσμική Τιχουάνα είναι ανύπαρκτη, ενώ το Σαν
Ντιέγκο χρωστά μεγάλο μέρος του πλούτου του στα έσοδα από τις εξαγωγές προς το
Μεξικό. Το κακό είναι ότι μαζί με το χρήμα, ρέουν προς βορρά και οι
αποχετεύσεις. Αλλά κανείς δεν είπε ότι η παγκοσμιοποίηση μυρίζει πάντα
ευχάριστα.

Το άλλο κακό είναι ότι για να πετύχει μια συγχώνευση, πρέπει τουλάχιστον η μια
από τις πόλεις που συμμετέχουν στο πείραμα να είναι πλούσια. Πώς να ενωθούν,
ας πούμε, το Πρέσεβο με το Κουμάνοβο; Τι μπορεί να προσφέρει το Τέτοβο στο
Πρίζρεν, ώστε να ανοίξει ανάμεσά τους ένας δίαυλος επικοινωνίας απ’ όπου να
μην περνούν (μόνο) σφαίρες;