Αμφίρροπη αναμέτρηση

Οι σοσιαλιστές. Προεκλογική συγκέν-τρωση των σοσιαλιστών στη Βόρεια Αλβανία

Σε κλίμα σχετικής ηρεμίας, αλλά με την απειλή μιας ανάφλεξης στη γειτονική
Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, καλούνται να ψηφίσουν οι
Αλβανοί στις αυριανές βουλευτικές εκλογές. Στις προηγούμενες εκλογές, τον
Ιούνιο του 1997, η φτωχή βαλκανική χώρα των 3,5 εκατομμυρίων κατοίκων άρχιζε
μόλις να αναδύεται από την άβυσσο στην οποία είχε βυθιστεί ύστερα από
πολύμηνες ταραχές που ξέσπασαν με την κατάρρευση των αμαρτωλών επενδυτικών
«πυραμίδων». Οι ιταλικές ειρηνευτικές δυνάμεις περιπολούσαν ακόμη στους
δρόμους.

Τώρα, το προεκλογικό κλίμα δείχνει πιο ήρεμο και η σοσιαλιστική κυβέρνηση του
πρωθυπουργού Ιλίρ Μέτα, που στηρίζεται τόσο από την Αμερική όσο και από την
Ευρωπαϊκή Ένωση, φαίνεται να ελέγχει σχεδόν όλη τη χώρα. Χαρακτηριστική είναι
πάντως η αμηχανία των αλβανικών κομμάτων μπροστά στις δυσοίωνες εξελίξεις στα
γειτονικά Σκόπια: το θέμα της «Μεγάλης Αλβανίας» δεν προσφέρεται για
προεκλογική εκμετάλλευση. Παρ’ όλο που ο Μέτα έχει υποστηρίξει τις πολιτικές
διεκδικήσεις των αλβανοφώνων της ΠΓΔΜ, έχει καταδικάσει τη βία των ανταρτών,
έχει αποκαταστήσει διπλωματικές σχέσεις με τη Γιουγκοσλαβία και πιστεύει ότι
το μέλλον του Κοσσυφοπεδίου πρέπει να αποφασιστεί ειρηνικά και συναινετικά.

Ηρεμία

Μολονότι κυβέρνηση και αντιπολίτευση διατηρούν διαμετρικά αντίθετες θέσεις,
πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι δεν θεωρείται πιθανή η επανάληψη των σοβαρών
προεκλογικών επεισοδίων του παρελθόντος.

Στον οικονομικό τομέα, αν και σημειώνεται μια χαμηλή αλλά σταθερή ανάπτυξη, η
διαφθορά παραμένει ένα ενδημικό πρόβλημα. Τρεις διαδοχικές σοσιαλιστικές
κυβερνήσεις δεν κατόρθωσαν να περιορίσουν την ανεργία που βρίσκεται στο 20%. Η
«αιμορραγία» της αλβανικής νεολαίας στο εξωτερικό συνεχίζεται αμείωτη.

Ο αντίπαλος του Μέτα, ο πρώτος μη κομμουνιστής πρόεδρος της χώρας Σαλί
Μπερίσα, ηγέτης του Δημοκρατικού Κόμματος, έχει συγκροτήσει εκλογική συμμαχία
δεξιών και μοναρχικών, καταγγέλλει την κυβέρνηση ως διεφθαρμένη και υπόσχεται
ένα «Νέο Ξεκίνημα». Υπόσχεται επίσης ελάχιστο μισθό 100 δολαρίων σε μια
τελευταία προσπάθεια να πείσει τους ψηφοφόρους ­ πολλοί πιστεύουν ότι αυτές οι
εκλογές είναι η τελευταία του ευκαιρία για να διασωθεί πολιτικά.

Παρατηρητές από τον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη
και άλλες διεθνείς οργανώσεις θα επιτηρούν τη διεξαγωγή των αυριανών εκλογών,
στις οποίες 38 κόμματα θα διεκδικήσουν τις 140 έδρες της Βουλής. Περίπου
2.450.000 είναι οι εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι. Οι τάσεις του εκλογικού σώματος
παραμένουν εν πολλοίς άγνωστες, αφού δεν έχει γίνει καμιά δημοσκόπηση. Όμως,
πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι είναι πολύ δύσκολο να προβλέψει κανείς το
εκλογικό αποτέλεσμα. Θα είναι μια αμφίρροπη αναμέτρηση, που αναμένεται να
κριθεί με διαφορά δύο ποσοστιαίων μονάδων ανάμεσα στα δύο μεγάλα κόμματα.

Συνασπισμοί και σημεία τριβής

Οι αυριανές εκλογές θεωρούνται καθοριστικές, αφού η Βουλή που θα προκύψει από
αυτές θα εκλέξει το προσεχές έτος τον νέο πρόεδρο της χώρας, ο οποίος θα
πρέπει να συγκεντρώσει τα 3/5 των βουλευτικών ψήφων. Ένα σημείο τριβής μεταξύ
των κομμάτων είναι η υπόθεση των ανεξάρτητων υποψηφιοτήτων, αφού ο νέος
εκλογικός νόμος βοηθάει τα μικρά κόμματα να κερδίσουν έδρες. Ο Μπερίσα, που
έχει συγκροτήσει τον συνασπισμό Ένωση για τη Νίκη, κατηγορεί το Σοσιαλιστικό
Κόμμα ότι έχει παρουσιάσει ως ανεξάρτητους υποψηφίους 97 ανώτατα στελέχη του
με στόχο να διευκολύνει την εκλογή τους. Μεταξύ αυτών που υποστηρίζονται από
τους σοσιαλιστές ως ανεξάρτητοι είναι ο υπουργός Δημόσιας Τάξης Ιλίρ Τζόνι, ο
υπουργός Άμυνας Ισμαήλ Λέσι και τρεις υφυπουργοί. Η μάχη των κομμάτων δίνεται
στην κεντρική εκλογική επιτροπή, που είναι αρμόδια να αποφασίσει για την
εγγραφή ή τη διαγραφή των ανεξάρτητων βουλευτών.

Με εκατό υποψηφίους σε όλη τη χώρα συμμετέχει στις εκλογές της Αλβανίας το
Κόμμα Ένωσης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΚΕΑΔ), το οποίο εκφράζει κατά κύριο λόγο
την ελληνική μειονότητα. Ο πρόεδρός του Βασίλης Μέλος, αλλά και στελέχη της
Ομόνοιας που στηρίζουν την προσπάθεια του ΚΕΑΔ έχουν θέσει ως στόχο την αύξηση
του ποσοστού της εκλογικής τους δύναμης ώστε να μπορέσουν να συμμετάσχουν στη
δεύτερη κατανομή.

Στις προηγούμενες εκλογές, το ΚΕΑΔ είχε συγκεντρώσει ποσοστό 2,58% και εξέλεξε
τέσσερις βουλευτές, ενώ συμμετείχε και στην κυβέρνηση με τρεις υφυπουργούς. Οι
εκπρόσωποι του ΚΕΑΔ δίνουν ιδιαίτερη σημασία στην περιοχή της Χειμάρρας, όπου
στις προηγούμενες εκλογές είχαν σημειωθεί επεισόδια μεταξύ της αλβανικής
αστυνομίας και μειονοτικών. Σύμφωνα με το Αθηναϊκό Πρακτορείο, ο Σαλί Μπερίσα
έκανε πρόταση στο ΚΕΑΔ να μετάσχει στον δεξιό συνασπισμό του, καθώς και στην
κυβέρνηση, σε περίπτωση νίκης του Δημοκρατικού Κόμματος στις εκλογές.