Ένταση, πίσω από τα χαμόγελα

* ΚΟΥΣΑΝΤΑΣΙ

Στη Σάμο και στο Κουσάντασι, όπου θα βρίσκονται σήμερα και αύριο μαζί οι
υπουργοί Εξωτερικών Ελλάδος και Τουρκίας ­ συνοδευόμενοι από τις κ.κ.
Παπανδρέου και Τζεμ ­ ασφαλώς θα λάμψουν τα χαμόγελα και θα ακουστούν πολλά
για τα οφέλη της συνεργασίας και του καλού κλίματος. Ωστόσο, όταν οι δύο
υπουργοί θα βρίσκονται μόνοι τους, είναι σχεδόν βέβαιο ότι το «αγαπητέ Γιώργο»
ή το «αγαπητέ Ισμαήλ» θα κρύβει πολλά…

Χαρακτηριστικό του κλίματος που θα διαπνέει τις συνομιλίες είναι το γεγονός
ότι οι διπλωμάτες της Αθήνας μιλούν ευθέως πλέον για «ανησυχία της Ελλάδος»
για το πώς θα εξελιχθεί η κλιμάκωση της έντασης που έχει αρχίσει ήδη να
δρομολογεί η Άγκυρα. Ο Γιώργος Παπανδρέου και οι συνεργάτες του ήδη προσπαθούν
να προβλέψουν ποιο θα είναι το επόμενο βήμα κλιμάκωσης.

Όπως λένε στο υπουργείο Εξωτερικών, για πρώτη φορά η Τουρκία έχει αρχίσει να
συνειδητοποιεί πως πράγματι υπάρχει πιθανότητα η Κύπρος να γίνει μέλος της
Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αυτό την οδηγεί σε μια πολιτική έντασης και απειλών. Αρκεί, για παράδειγμα, να
παρακολουθήσει κανείς τις δηλώσεις του κ. Τζεμ: ξεκίνησε λέγοντας ότι η
Τουρκία δεν θα παρακολουθήσει απλώς τα συμβαίνοντα για να καταλήξει ότι «δεν
θα θυσιάσουμε την Κύπρο για την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας». Όσο δε ο κ.
Τζεμ κλιμάκωνε τις δηλώσεις του, οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις κλιμάκωναν τις
παραβάσεις και παραβιάσεις στο Αιγαίο, οι οποίες υπερδιπλασιάστηκαν το
τελευταίο τρίμηνο.

Ως εκ τούτου, προκύπτει ευλόγως στην Αθήνα ­ και, κατά κάποιο τρόπο, στις
Βρυξέλλες ­ το ερώτημα «τι θα ακολουθήσει». Δηλαδή, τι θα γίνει όταν η Τουρκία
καταλάβει ότι η τακτική των απειλών και των προκλήσεων δεν πιάνει;

Οι αναλυτές που έχει επιστρατεύσει ο κ. Παπανδρέου έχουν καταφέρει μέχρι
στιγμής απλώς να κωδικοποιήσουν τα διλήμματα. Η Τουρκία, δηλαδή, είτε θα
κινηθεί εντός των αποφάσεων του Ελσίνκι, είτε στο όριο ­ κάτι που πράττει
σήμερα ­ είτε εκτός. Δεν είναι τυχαίο ότι τον ίδιο προβληματισμό εξέθεσε και ο
πρόεδρος της TUCIAD (σ.σ.: του τουρκικού ΣΕΒ), που μιλώντας σε δημόσια
εκδήλωση κάλεσε την τουρκική πολιτική ηγεσία να ακολουθήσει «πιο ρεαλιστική
στάση» στο θέμα της Κύπρου, διότι διαφορετικά θα βρεθεί απομονωμένη από την
Ευρώπη.

Ουσιαστικά, λένε αναλυτές του υπουργείου Εξωτερικών, η Τουρκία βρίσκεται προ
του διλήμματος της ευρωπαϊκής πορείας ή του περιφερειακού (δορυφορικού των
ΗΠΑ) ρόλου ­ και κανείς δεν ξέρει τι θα επιλεγεί. Ο κ. Παπανδρέου θα θέσει
αναμφιβόλως το ζήτημα της Κύπρου στον κ. Τζεμ ­ και ενδεχομένως να καταλάβει
και κάποια πράγματα παραπάνω. Εκεί που δεν πρόκειται να πάρει απαντήσεις,
είναι στο θέμα των παραβιάσεων και παραβάσεων ­ για τον απλούστατο λόγο ότι οι
Τούρκοι στρατηγοί δεν ταυτίζονται με τον υπουργό Εξωτερικών, για να μην πούμε
ότι δεν έχουν καμία επαφή.

Επί του παρόντος, αυτό που θα πρυτανεύσει στο νησιωτικό διήμερο των κ.κ.
Παπανδρέου και Τζεμ είναι τα λαμπερά χαμόγελα ­ τα οποία, παρεμπιπτόντως,
έχουν ωφελήσει και τους δύο στις εγχώριες δημοσκοπήσεις. Μόνο που η «ατζέντα»,
ενός εκάστου, παραμένει διαφορετική….