[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Μπορεί να υπάρξει ένα άλλο πρότυπο οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης; Ένα
πρότυπο ανάπτυξης, που δεν θα οδηγεί σε εξάντληση των διαθέσιμων πόρων και σε
βάναυσο τραυματισμό του περιβάλλοντος και της οικολογικής ισορροπίας; Μπορεί,
δηλαδή, να υπάρξει το πρότυπο της «αειφόρου ανάπτυξης» (sustainable
development), που ορίζεται ως η «ικανοποίηση των αναγκών της σημερινής γενιάς,
χωρίς να διακυβεύεται η ικανοποίηση των αναγκών των μελλοντικών γενεών»; Η
Ευρωπαϊκή Ένωση έκανε την περασμένη εβδομάδα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στο
Γκέτεμποργκ της Σουηδίας, την πιο συστηματική προσπάθεια σε παγκόσμια κλίμακα
να προωθήσει το εναλλακτικό αυτό πρότυπο της αειφόρου ανάπτυξης. Η Ένωση
υιοθέτησε, ειδικότερα, μια στρατηγική και ένα πακέτο μέτρων για την μετατροπή
του προτύπου ανάπτυξης από ζημιογόνο για το περιβάλλον και τους φυσικούς
πόρους σε φιλικό και προστατευτικό. Το γεγονός, όμως, αυτό επισκιάστηκε από τη
βία που κυριάρχησε στο Γκέτεμποργκ.

Η νέα στρατηγική συνεπάγεται σημαντικές αναπροσαρμογές στην οργάνωση των
παραγωγικών δραστηριοτήτων, στην άσκηση των δημόσιων πολιτικών (όπως της
αγροτικής πολιτικής και της πολιτικής μεταφορών). Συνεπάγεται ακόμη την
αναπροσαρμογή των καταναλωτικών προτύπων και δημόσιας συμπεριφοράς σε ό,τι
αφορά τα «συλλογικά αγαθά», που ενδιαφέρουν όλη την ανθρωπότητα και τις
μελλοντικές γενιές. Με τη στρατηγική αυτή, η Ευρώπη εμφανίζεται να πρωτοπορεί
στην προώθηση των αρχών της «αναπτυξιακής αειφορίας». Ανταποκρίνεται έτσι και
στις απαιτήσεις που εκφράζει το νέο κίνημα, το οποίο αναπτύσσεται και
στοχεύει, μεταξύ άλλων, σε μια πιο οικολογικά και κοινωνικά ισόρροπη ανάπτυξη.

Από την άποψη αυτή, είναι σημαντική η σθεναρή θέση της Ε.Ε. υπέρ του
πρωτοκόλλου του Κιότο, παρά την πρόσφατη αρνητική τοποθέτηση των Ηνωμένων
Πολιτειών. Γι’ αυτό και το νέο κίνημα δεν μπορεί να είναι παρά υπέρ και όχι
ενάντια στην Ε.Ε., τουλάχιστον σε ό,τι αφορά την αναπτυξιακή στρατηγική. Για
την Ελλάδα, η προσαρμογή στις αρχές της «αειφόρου ανάπτυξης» συνεπάγεται
κάποιο οικονομικό κόστος. Συνεπάγεται όμως, πρώτα απ’ όλα, την υιοθέτηση ενός
άλλου πολιτιστικού προτύπου, μιας άλλης αντίληψης για το περιβάλλον και τον
χώρο στον οποίο ζούμε, έναν χώρο προικισμένο με πλούσια περιβαλλοντικά
αγαθά…

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος
του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών (ΕΚΕΜ).