Η αύξηση της ανεργίας νέο πρόβλημα για την ευρωζώνη

Η οικονομία της ευρωζώνης βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα νέο πρόβλημα. Η
εξασθένηση των ρυθμών οικονομικής ανάπτυξης έχει πλήξει το κοινό ευρωπαϊκό
νόμισμα, οι προβλέψεις των οικονομολόγων για το μέλλον δεν είναι ευοίωνες και
η επιβράδυνση της ανάπτυξης έχει αρχίσει να πλήττει και την ευρωπαϊκή αγορά
εργασίας.

Οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι ακόμη 500.000 Ευρωπαίοι θα χάσουν τη δουλειά
τους μέχρι το τέλος του χρόνου. Παράλληλα προειδοποιούν, ότι η συνεχής ανοδική
κίνηση της ανεργίας, από τον Ιανουάριο, στη Γερμανία, αλλά και τα αποτελέσματα
σχετικής μελέτης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δείχνουν ότι το πρόβλημα της
μείωσης της απασχόλησης βρίσκεται προ των πυλών της ευρωζώνης. Αυτό θα
απειλήσει ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της ζώνης του κοινού ευρωπαϊκού
νομίσματος από τη γέννησή του (την 1η Ιανουαρίου 1999), τη μείωση του αριθμού
των ανέργων στην ευρωζώνη κατά τρία εκατομμύρια, στα 12 εκατομμύρια.

Επιπλέον, η αύξηση της ανεργίας στην Ευρώπη κάνει ακόμη περισσότερο άνιση τη
σύγκριση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου ο αριθμός των ανέργων δεν ξεπερνά τα
τρία εκατομμύρια. Σε ποσοστό του εργατικού δυναμικού, η ανεργία είναι η μισή
στις Ηνωμένες Πολιτείες σε σχέση με την ευρωζώνη, στο 4,4%.

Αυτή η σημαντική διαφορά στο επίπεδο της ανεργίας μεταξύ των Ηνωμένων
Πολιτειών και της ευρωζώνης προσθέτει προβλήματα στο κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα
ενισχύοντας την εικόνα οικονομικής υπεροχής της Αμερικής έναντι της δύσκαμπτης
ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας.

«Αν οι ρυθμοί ανάπτυξης επιβραδυνθούν φέτος στο 2%, η απασχόληση θα μειωθεί
και το αποτέλεσμα θα είναι η αύξηση της ανεργίας περίπου στο 9,2%», εκτιμά ο
Κριστόφ Κίφερ, οικονομολόγος του οίκου Κρεντί Σουίς Φέρστ Μπόστον, στο
Λονδίνο. Προσαρμοσμένη στις πληθυσμιακές εξελίξεις, και αν υποτεθεί ότι δεν θα
υπάρξει κάποια αντίδραση από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, ο Κίφερ, μιλώντας στο
διεθνές ειδησεογραφικό δίκτυο Ρώυτερ, τόνισε ότι ο αριθμός των ανέργων θα
αυξηθεί έως το τέλος του 2001 στα 12,3 εκατομμύρια, από 11,7 εκατομμύρια το
2000. Πέρυσι, το ποσοστό ανεργίας στην ευρωζώνη ήταν 8,8%.

Μέτρα

Μακραίνουν οι ουρές των ανέργων έξω από τα γερμανικά γραφεία εύρεσης εργασίας

Είναι πάντως εξαιρετικά απίθανο να αυξηθεί η ανεργία στην ευρωζώνη στα επίπεδα
της δεκαετίας του ’80 και των αρχών της δεκαετίας του ’90, καθώς οι ευρωπαϊκές
κυβερνήσεις είναι πιθανό να προχωρήσουν στη λήψη μέτρων για την προστασία των
θέσεων εργασίας. Και αυτό ισχύει κυρίως για τη Γαλλία και τη Γερμανία, όπου το
2002 θα διεξαχθούν εκλογές.

Για παράδειγμα, η γαλλική κυβέρνηση ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ότι θα
παρατείνει την ισχύ ενός προγράμματος στήριξης της απασχόλησης των νέων για
άλλα πέντε χρόνια, ενώ αρχικά είχε αφήσει να εννοηθεί ότι θα το καταργούσε.
Ωστόσο, οι εξελίξεις στην αγορά εργασίας της ευρωζώνης είναι ένα σύμπτωμα
γενικότερων προβλημάτων. Πολλοί οικονομολόγοι συμφωνούν ότι η οικονομία της
ευρωζώνης προσγειώνεται και ότι οι προοπτικές της είναι χειρότερες από αυτές
που πιστεύουν οι ηγέτες της.

«Η εξασθένιση εξαπλώνεται περισσότερο από όσο πιστεύαμε στις αρχές του χρόνου.
Οι τάσεις στην οικονομία της ευρωζώνης είναι απογοητευτικές», λέει ο Βίνσεντ
Κοέν, επικεφαλής του τμήματος ευρωπαϊκής οικονομίας στον Οργανισμό Οικονομικής
Συνεργασίας και Ανάπτυξης. Ο ΟΟΣΑ προβλέπει ότι φέτος οι ρυθμοί ανάπτυξης της
οικονομίας της ευρωζώνης θα φθάσουν στο 2,6%. Η γενικότερη αισιοδοξία που
επικρατούσε για την ευρωπαϊκή οικονομία μετριάσθηκε την περασμένη εβδομάδα από
τους υπουργούς Οικονομικών που συναντήθηκαν στο Λουξεμβούργο.

Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εξακολουθούν να
προβλέπουν ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης. Η πρώτη προβλέπει ότι φέτος η οικονομία
της ευρωζώνης θα μεγεθυνθεί κατά 2,8%, ενώ η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα
προβλέπει ανάπτυξη 2,5%. Οι προβλέψεις αυτές είναι πολύ πιθανό να αναθεωρηθούν
προς τα κάτω, καθώς θα συσσωρεύονται τα στοιχεία που θα αποδεικνύουν ότι
στηρίχθηκαν σε πολύ αισιόδοξες υποθέσεις. Οι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι ο
λόγος για την επιβράδυνση των ρυθμών ανάπτυξης της οικονομίας της ευρωζώνης
είναι η προσγείωση της παγκόσμιας οικονομίας και η αύξηση του πληθωρισμού.
Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, ο πληθωρισμός στη Γαλλία και στη Γερμανία
κινείται σε υψηλότερα επίπεδα. Και αυτό, σύμφωνα με τους οικονομολόγους, έχει
ψαλιδίσει το διαθέσιμο εισόδημα και τις καταναλωτικές δαπάνες των νοικοκυριών,
ενώ έχει μετριάσει και τα οφέλη από τις περικοπές της φορολογίας και στις δυο
χώρες.

Η αναμενόμενη αναθεώρηση, προς τα κάτω, των προβλέψεων για τους ρυθμούς
οικονομικής ανάπτυξης της ευρωζώνης έχει αρχίσει να προκαλεί νέα προβλήματα
στο κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα, το οποίο την περασμένη Δευτέρα πραγματοποίησε
αρνητικό ρεκόρ εξαμήνου έναντι του δολαρίου. Η ανησυχία για το μέλλον της
ευρωπαϊκής οικονομίας δεν περιορίζεται μόνο στις χρηματοπιστωτικές αγορές. «Η
επίσημη άποψη, ότι αυτή η οικονομική επιβράδυνση είναι προσωρινή, δεν ισχύει»,
λέει ο Πίτερ Κόλντρικ, οικονομολόγος της Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Εμπορίου,
στις Βρυξέλλες. Η γερμανική κυβέρνηση παραδέχθηκε την περασμένη εβδομάδα ότι ο
στόχος της μείωσης του αριθμού των ανέργων στα 3,5 εκατομμύρια το 2002 είναι
μάλλον πολύ φιλόδοξος, μετά και την αύξηση της ανεργίας τον Μάιο.

Αντιδράσεις

Ο αριθμός των ανέργων στη Γερμανία έχει αυξηθεί από τον περασμένο Ιανουάριο
κατά 59.000. Παράλληλα, μεγάλες επιχειρήσεις, όπως η Ζίμενς, που
πραγματοποίησε 8.000 απολύσεις, προχωρούν στην εφαρμογή προγραμμάτων μείωσης
του λειτουργικού τους κόστους, που περιλαμβάνουν και μείωση του αριθμού των
εργαζομένων. «Μέχρι πρόσφατα η Γαλλία τα πήγαινε σχετικά καλά. Το γεγονός ότι
και οι προοπτικές της γαλλικής οικονομίας επιδεινώνονται, αποτελεί καμπανάκι
συναγερμού. Η οικονομική επιβράδυνση παρατηρείται σε όλη την ευρωζώνη», λέει ο
Κόλντρικ.

Το περασμένο Σάββατο χιλιάδες Γάλλοι διαδήλωσαν στους δρόμους του Παρισιού
εκφράζοντας τις ανησυχίες τους για τις μαζικές απολύσεις που πραγματοποιούνται
από μεγάλες επιχειρήσεις. Το πρώτο φετινό τρίμηνο η οικονομία της ευρωζώνης
μεγεθύνθηκε κατά 2,5%, από 2,9% που είχε αναπτυχθεί το τελευταίο τρίμηνο πέρυσι.

Επιμέλεια διεθνών οικονομικών θεμάτων: Σπύρος Δημητρέλης