ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Απαγορεύεται ο σοσιαλισμός

Ο Τόνυ Μπλαιρ κλείνει μια εποχή. Αλλά δεν πρέπει να τον κρίνουμε πριν
ολοκληρωθεί και η δεύτερη θητεία του.

«Η δουλειά συνεχίζεται. Εργατικοί». Δηλαδή, Τόνυ Μπλαιρ (από τους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς»)

Στο άνω των χιλίων σελίδων βιβλίο του «Εκατό χρόνια σοσιαλισμού», ο Ντόναλντ
Σασούν έχει μόλις δύο αναφορές στον πρωθυπουργό της Βρετανίας. Και δεν
αναλαμβάνει καμιά δέσμευση για το αν θα του αφιερώσει περισσότερο χώρο στις
επόμενες εκδόσεις. Όχι επειδή δεν συμπαθεί τον «λιγότερο Εργατικό πρωθυπουργό
των Εργατικών στην ιστορία». Αλλά επειδή σέβεται την παράκλησή του να κριθεί
στο τέλος της δεύτερης τετραετίας.

Μαθητής του Έρικ Χόμπσμπομ και καθηγητής συγκριτικής ευρωπαϊκής ιστορίας στο
Queen Mary College του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, ο Σασούν αναγνωρίζει στον
Μπλαιρ ότι έλυσε μια θεμελιώδη αντίφαση του κόμματός του. Όλα τα σοσιαλιστικά
κόμματα που γεννήθηκαν από τη Δεύτερη Διεθνή, δηλαδή το γερμανικό SPD, οι
σοσιαλιστές της Ιταλίας και της Γαλλίας, καθώς και οι Εργατικοί της Αγγλίας,
από τη μια έλεγαν ότι ο καπιταλισμός είναι καταδικασμένος να καταρρεύσει κι
από την άλλη αναγνώριζαν ότι πρέπει να γίνουν μεταρρυθμίσεις που θα
καθυστερήσουν εκ των πραγμάτων αυτή την κατάρρευση. Γύρω στα μέσα της
δεκαετίας του ’80, οι σοσιαλδημοκράτες αρχίζουν να συμφιλιώνονται με τον
καπιταλισμό. Αλλά οι Εργατικοί έχουν μείνει πίσω: το 1983, ο Μάικλ Φουτ και ο
Ντένις Χήλυ απειλούν ακόμη να εθνικοποιήσουν τις 200 μεγαλύτερες επιχειρήσεις
της χώρας.

Ο Τόνυ Μπλαιρ έχει μια διαφορετική αντίληψη. Γι’ αυτόν δεν υπάρχουν τάξεις,
αλλά φτωχοί που πρέπει να ενθαρρυνθούν και πλούσιοι που πρέπει να επιδείξουν
ένα ηθικό πνεύμα. Δεν υπάρχουν συγκρούσεις, αλλά προβλήματα που πρέπει να
επιλυθούν. Επί της ηγεσίας του, οι Εργατικοί παύουν σταδιακά να λένε ορισμένα
πράγματα. Και προσεγγίζουν την Ευρώπη. Ο Μπλαιρ, λέει ο βρετανός ιστορικός
στην Κοριέρε, είναι ο πρώτος Εργατικός ηγέτης που διάκειται θετικά προς
την Ευρώπη. Ο πρώτος Εργατικός ηγέτης που δεν προφέρει ποτέ τη λέξη
«σοσιαλισμός». Ο πρώτος Εργατικός ηγέτης που είναι αποφασισμένος να διαλύσει
τα συνδικάτα, συνεχίζοντας το έργο της Θάτσερ. Ο μόνος εναλλακτικός τρόπος να
εφαρμόσει τις μεταρρυθμίσεις που χρειάζονται για να ξανασταθούν στα πόδια τους
οι δημόσιες υπηρεσίες είναι η αύξηση των δαπανών μέσω της αύξησης των φόρων.
Όπερ άτοπον.

Ο Μπλαιρ βρίσκεται σε πολύ πλεονεκτική θέση. Είναι ένας από τους λίγους
ευρωπαίους πολιτικούς που δεν ηγείται κυβερνητικού συνασπισμού. Δεν έχει
προβλήματα με την, ανύπαρκτη ουσιαστικά, εσωτερική αντιπολίτευση. Διοικεί μια
χώρα χωρίς προβλήματα μειονοτήτων, παρά τη μεταβίβαση σημαντικών εξουσιών στη
Σκωτία και την Ουαλία. Δεν έχει στα πόδια του ούτε Συντάγματα ούτε Ανώτατα
Δικαστήρια για να του πουν τι δεν μπορεί να κάνει. Οι απόλυτες εξουσίες που
διαθέτει μπορεί, βέβαια, να γίνουν μπούμερανγκ. Αν κάτι δεν πάει καλά, όπως η
οικονομία ή το δημοψήφισμα για το ευρώ, θα πρέπει να αναλάβει όλη την ευθύνη.