Κομπιούτερ σε κρίση

Η βιομηχανία των ηλεκτρονικών υπολογιστών διέρχεται κρίση. Οι πωλήσεις
μειώνονται, ο πόλεμος των τιμών εντείνεται και οι κατασκευαστές προχωρούν σε
μαζικές απολύσεις. Να θεωρήσουμε τη «χρυσή εποχή» του προσωπικού υπολογιστή
παρελθόν;

«Δαμόκλειο ποντίκι» (σκίτσο του Plantu από τη «Le Monde»

Η επιβράδυνση των ρυθμών ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας έπληξε τη
βιομηχανία των υπολογιστών περισσότερο από κάθε άλλο κλάδο. Τον Μάρτιο του
2001, και συγκριτικά με τον Μάρτιο του 2000, οι ιδιωτικές δαπάνες για την
αγορά ηλεκτρονικών υπολογιστών και περιφερειακού εξοπλισμού μειώθηκαν στις ΗΠΑ
κατά 15% και στην Ευρώπη κατά 9%. Τα προειδοποιητικά σημάδια ήταν ορατά εδώ
και αρκετούς μήνες· εδώ και μερικές ημέρες, όμως, μπορούμε να μιλάμε για
πραγματική οικονομική ύφεση.

Σύμφωνα με την υπηρεσία ερευνών International Data Corp (IDC), εντός του 2001
και για πρώτη φορά στην ιστορία αυτής της βιομηχανίας, η αμερικανική αγορά
προσωπικών ηλεκτρονικών υπολογιστών θα συρρικνωθεί: οι προβλέψεις θέλουν τις
πωλήσεις των Η/Υ να μειώνονται κατά 6,3%, διαψεύδοντας κάποιες παλαιότερες
εκτιμήσεις περί αύξησης 2,2%.

Μεταστροφή της αγοράς

Η IDC, όμως, αναθεώρησε και τις προβλέψεις τις όσον αφορά τις παγκόσμιες
πωλήσεις: η αύξηση για το 2001 θα κυμαίνεται γύρω στο 5,8% και όχι στο 10,3%
όπως είχε προεικάσει παλαιότερα. Εξίσου ανησυχητικές είναι και οι προβλέψεις
στον τομέα των ημιαγωγών, πραγματικής πρώτης ύλης της βιομηχανίας των
υπολογιστών: οι παγκόσμιες πωλήσεις τους αναμένεται να μειωθούν το 2001 κατά
14%.

Αυτή η απότομη μεταστροφή της αγοράς μεταγράφηκε άμεσα στους ισολογισμούς των
κυρίαρχων εταιρειών. Το πρώτο τρίμηνο του 2001, τα κέρδη της αμερικανικής
Compaq μειώθηκαν κατά 20% και, αναμένοντας ένα εξίσου δύσκολο δεύτερο τρίμηνο,
η εταιρεία ανακοίνωσε την πρόθεσή της να απολύσει 7.000 εργαζομένους, ήτοι το
10% του εργατικού δυναμικού της. Η Hewlett-Packard που είδε τα καθαρά της
κέρδη να μειώνονται, την ίδια περίοδο, κατά 66%, ανακοίνωσε την «κατάργηση»
4.700 θέσεων εργασίας εντός του 2001, ήτοι την απόλυση του 5% των εργαζομένων της.

Οι κατασκευαστές λαμβάνουν θέσεις μάχης

Μέσα σε αυτό το πένθιμο τοπίο, ορισμένοι κατασκευαστές τα φέρνουν βόλτα
καλύτερα από άλλους: «εκθρονίζοντας» την Compaq, η τεξανική Dell κατέλαβε
πρόσφατα την πρώτη θέση ανάμεσα στους κατασκευαστές ηλεκτρονικών υπολογιστών.
Σύμφωνα με την IDC, η Dell κατέχει πλέον το 13,1% της παγκόσμιας αγοράς,
έναντι 11,9% της Compaq, 7,5% της Hewlett Packard και 6,3% της ΙΒΜ.

Ο λόγος είναι απλός: η Dell είναι οπαδός του συστήματος «προσφορά ανάλογα με
τη ζήτηση» και μπορεί ως εκ τούτου να μεταβιβάζει άμεσα τη μείωση της τιμής
των εξαρτημάτων (περίπου 1% την εβδομάδα), ενώ οι ανταγωνιστές της έχουν κατά
μέσο όρο αποθέματα δύο μηνών. Μεταβιβάζοντας αυτή τη μείωση του κόστους στις
τιμές πώλησης, η Dell κατάφερε, μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2001, να αυξήσει
τον τζίρο της κατά 10%. Παρόλα αυτά, αναμένει για το τρέχον τρίμηνο μία μείωση
του τζίρου κατά 3%-5%.

Για να προστατευθεί λοιπόν από τη «διάβρωση» των κερδών της, ανακοίνωσε κι
αυτή τις πρώτες μαζικές απολύσεις, με την κατάργηση 1.700 θέσεων εργασίας,
ήτοι του 4% του συνόλου.

Δεδομένης της κρίσης που πλήττει τη βιομηχανία των ηλεκτρονικών υπολογιστών, η
Dell παίρνει θέση μάχης προκειμένου να ενισχύσει τη θέση της. Το ίδιο, όμως,
κάνουν και οι ανταγωνιστές της προκειμένου να περιορίσουν τις απώλειές τους. Ο
πόλεμος των τιμών γίνεται ολοένα και οξύτερος. Η εστία της αντιπαράθεσης
μετατοπίζεται προς τα κάθε λογής «γκάτζετ», καθώς οι ειδικοί εκτιμούν ότι στο
μέλλον η βασική πηγή κέρδους δεν θα είναι οι ­ ολοένα και πιο τυποποιημένοι ­
Η/Υ.

Αισιοδοξία

Όλοι, πάντως, οι κατασκευαστές ελπίζουν ότι αυτή η περίοδος αναταράξεων θα
λάβει σύντομα τέλος. Και στηρίζουν τις ελπίδες τους στο γεγονός ότι ορισμένες
γεωγραφικές ζώνες μοιάζει να αντιστέκονται στη γενική κατήφεια. Στη Γαλλία,
για παράδειγμα, και μετά τους υποτονικούς ρυθμούς του 2000, η αγορά
ηλεκτρονικών υπολογιστών και περιφερειακού εξοπλισμού μοιάζει να ζωηρεύει.

Αισιόδοξη για το μέλλον, όμως, εμφανίζεται και η IDC: οι προβλέψεις της θέλουν
τις πωλήσεις ηλεκτρονικών υπολογιστών να αυξάνονται μέσα στο 2002 κατά 4,6%
στις ΗΠΑ και κατά 16% στον υπόλοιπο κόσμο. Φαίνεται, λοιπόν, πως η χρυσή εποχή
του προσωπικού ηλεκτρονικού υπολογιστή δεν έχει τελειώσει ακόμα. Αρκεί να
επαληθευτούν οι προβλέψεις.