ΔΡΟΜΟΙ

Τα τοπία…

… πολλά και διάφορα, αν κέρδισαν κατά καιρούς μια θέση στην ιστορία του
ανθρώπου, ήταν με την ομορφιά τους. Ένα από αυτά είναι η έρημος, μολονότι για
πολλές εκατοντάδες χρόνια μετά τον Ηρόδοτο έμεινε τυλιγμένη στη σιωπή. Μόνο
κάποιοι μοναχικοί περιηγητές τάραζαν πού και πού αυτή την παράξενη σιωπή, τη
μουντή εγκατάλειψη, χαράζοντας καθένας τον δικό του δρόμο πάνω στην άμμο. Μα
και πάλι, εκείνο που τους τραβούσε την προσοχή και επέστρεφαν αργότερα να
διηγηθούν στους δικούς τους ήταν περισσότερο οι άνθρωποι παρά το τοπίο.

Ο Άραβας…

… ποιητής του έκτου αιώνα Ίμρου αλ-Κάις έχει γράψει ένα από τα καλύτερα
ποιήματα της αραβικής παράδοσης, στη γλώσσα που αργότερα έγινε η γλώσσα του
Κορανίου: το «Μολακάτ», ένα ποίημα για την καθημερινή ανθρώπινη περιπέτεια στη
μοναξιά της ερήμου, που ακόμη βρίσκεται στα χείλη των σύγχρονων Αράβων.
«Σταθείτε, σύντροφοί μου, να θρηνήσουμε το χαμό της αγάπης, της αγάπης που
φωλιάζει εκεί που οι λόφοι χωρίζουν το Ντακμπαλί και το Χιουμαλί, το Τουντίχα
και το Μικράτ. Εκεί στην πυροστιά της, που ο νότιος και ο βόρειος άνεμος
υφαίνουν σταυρωτά τις ρυτίδες πάνω στην άμμο».

Το αεροπλάνο…

… του Σαιντ-Εξυπερύ είχε πέσει στην Ισπανική Σαχάρα. «Άξαφνα, οι σκέψεις μου
γι’ αυτό το άσπρο σεντόνι και τα αστραφτερά αστέρια πήραν ένα μοναδικό νόημα.
Είχα κλωτσήσει μια σκληρή μαύρη πέτρα σαν τη γροθιά μου, σαν χυμένη λάβα, που
έμοιαζε απίστευτη πάνω σε αυτή τη στρώση από κοχύλια χίλια μέτρα πάχος. Σε ένα
σεντόνι απλωμένο κάτω από μια μηλιά δεν μπορεί να πέσουν παρά μήλα. Σε ένα
σεντόνι απλωμένο κάτω από τα αστέρια δεν μπορεί να πέσουν παρά πεφταστέρια».
Στον «Μικρό πρίγκιπα», ο συγγραφέας γράφει: «Αυτό είναι για μένα το πιο όμορφο
και πιο μελαγχολικό τοπίο του κόσμου. Εδώ είναι που πρωτοφανερώθηκε ο μικρός
πρίγκιπας πάνω στη γη, κι ύστερα πάλι απ’ εδώ χάθηκε. Αν τύχει και περάσετε
απ’ εκεί, σας ικετεύω, μη βιαστείτε, περιμένετε λιγάκι κάτω από τ’ άστρο! Αν
έρθει τότε κοντά σας ένα παιδί και γελά κι έχει χρυσά μαλλιά και δεν
αποκρίνεται όταν το ρωτούνε, θα μαντέψετε βέβαια ποιος είναι. Τότε, σας
παρακαλώ, κάντε μου τη χάρη! Μη μ’ αφήσετε να μένω τόσο λυπημένος: γρήγορα
γράψτε μου πως ξαναγύρισε…».

Μα ο μικρός…

… πρίγκιπας δεν ξαναγυρίζει, ο Λίβας που ανηφορίζει δεν φέρνει μαντάτα του,
φέρνει μονάχα τα κακά μπαομπάμπ που ξεφυτρώνουν στις μητροπόλεις μας και την
κάψα της ερήμου που ανεβαίνει ολοένα μαζί με το θερμόμετρο μιας πολυθόρυβης
ζωής. Η έρημος δεν είναι μονάχα ένα τοπίο, είναι και μια απειλή. Πολλοί
νομίζουμε πως, ό,τι και αν κάνουμε, ο τόπος μας θα μείνει για πάντα
προικισμένος από τη φύση, σαν από θέλημα Θεού. «Η αυτοκρατορία του κλίματος»,
έγραφε ο Μοντεσκιέ το 1748, «είναι η πρώτη από όλες τις αυτοκρατορίες». Μαζί
με τόσες και τόσες άλλες που χάθηκαν, μπορεί να χαθεί και αυτή.