ΔΡΟΜΟΙ

Η φιλανθρωπία…

… είναι παλιομοδίτικη και πληκτική. Αφού δίνουν που δίνουν, οι πλούσιοι που
ακολουθούν τα μηνύματα των καιρών σκέφτηκαν πως είναι τουλάχιστον προτιμότερο
να το κάνουν με στυλ. Η ιδέα είναι ­ και αυτή ­ αμερικανική. Γεννήθηκε στη
Βοστώνη και ανδρώθηκε στη Δυτική Ακτή. Με δυο λόγια, είναι ένας νέος τρόπος
μεταφοράς πλούτου από τους σούπερ πλούσιους σε αυτούς που έχουν ανάγκη ­
φυσικά με το αζημίωτο. Αυτή η ιδέα παίρνει σάρκα και οστά μέσα από
επιχειρήσεις που έχουν ως αντικείμενο των εργασιών τους τη φιλανθρωπία.

Το φιλόπτωχο…

… ταμείο πάει για χρεοκοπία. Τα χρήματα που διαθέτουν οι κυβερνήσεις είναι
λίγα και πάνε μαζί με αυστηρούς όρους. Η αναδιανομή του εισοδήματος μέσω της
φορολογίας είναι ανεπαρκής ­ ακόμη και σοσιαλιστικές κυβερνήσεις υποκύπτουν
στον πειρασμό των φοροαπαλλαγών. Οι δωρεές λιγοστεύουν ολοένα, μαζί με τους
παραδοσιακούς φιλανθρώπους. Τα έσοδα από το λαχείο ξοδεύονται για να μπαλώσουν
άλλες «μαύρες τρύπες». Μοιραία, ο ανταγωνισμός ανάμεσα στους δικαιούχους είναι
σκληρός. Εδώ ακριβώς έρχεται η «φιλανθρωπική επιχείρηση» για να καλύψει το
κενό.

Πρωτοπόρος…

… σε αυτό τον τομέα είναι η Βανέσα Κιρς από τη Βοστώνη. «Οι περισσότερες μη
κερδοσκοπικές φιλανθρωπικές οργανώσεις είναι οικογενειακά μαγαζάκια», λέει.
«Και παρ’ όλη τη δουλειά που κάνουν και τα χρήματα που δίνουν, τα κοινωνικά
προβλήματα παραμένουν. Έτσι, από την ελεημοσύνη, αποφάσισα να στραφώ στις
φιλανθρωπικές επενδύσεις». Το 1998 ίδρυσε τη New Profit ­ «νέο κέρδος»
μεταφράζεται η επωνυμία της επιχείρησης. Είναι μια εταιρεία που μαζεύει
κεφάλαια από επενδυτές και τα επενδύει σε διάφορα κοινωνικά προγράμματα. Αυτό
το μοντέλο ευδοκίμησε στην Αμερική. Ύστερα βρήκε μιμητές και στη Βρετανία.
Εκεί, η κυβέρνηση Μπλερ είχε ξοδέψει 250.000 στερλίνες σε μια προπαγανδιστική
εκστρατεία που καλούσε τους πολίτες να μη δίνουν ελεημοσύνη στους ζητιάνους.
Το κυβερνητικό επιχείρημα ήταν φιλανθρωπικό: η ελεημοσύνη ενθαρρύνει την
εξάρτηση. Γι’ αυτό άραγε ο Μπλερ «ψαλίδισε» και την κοινωνική πρόνοια; Πάντως,
τώρα φαίνεται πως παραδίδεται και αυτή στα χέρια των ιδιωτικών επιχειρήσεων.
Βέβαια, γνωρίζοντας κανείς σε ποια χέρια έχει πέσει σήμερα η κοινωνική πρόνοια
στην Ευρώπη, δεν ξέρει τι να προτιμήσει: το ανάλγητο κράτος ή τις
«φιλανθρωπικές επιχειρήσεις»; Επιχειρήσεις του είδους της New Profit
υπόσχονται να πιάσει τόπο και το τελευταίο δολάριο των επενδυτών τους.

Χωρίς κέρδος…

… κέρατα δεν γίνεται. Και όπου υπάρχει σπάνις σε κάτι, εκεί υπάρχει και
κέρδος. Οι παραδοσιακοί ευεργέτες και φιλάνθρωποι είναι ένα είδος που
απειλείται με εξαφάνιση. Φυσικό δεν ήταν να καλύψουν οι νεόπλουτοι το κενό; Ο
Βρετανός υπουργός Οικονομικών Γκόρντον Μπράουν σπεύδει να τους βοηθήσει και σε
αυτό. Πώς; Με εκείνο που ποθούν όλοι οι νεόπλουτοι: φοροαπαλλαγές. Όποιος
επιχειρηματίας κάνει δωρεές (διάβαζε επενδύσεις) σε «φιλανθρωπικές
επιχειρήσεις», μπορεί να αφαιρεί την αξία τους από το φορολογητέο εισόδημά
του. Γιατί όλα έχουν μια τιμή σε αυτή την κοινωνία που ζούμε ­ ακόμη και η
φιλανθρωπία.