ΠΡΟΣΩΠΑ Ένας λογοκριμένος λαγός

Ο Μπαγκς Μπάνι ήταν άραγε στα νιάτα του ρατσιστής; Κι αν ναι, πρέπει ή όχι
να το πληροφορηθούν τα σημερινά Αμερικανόπουλα;

Μπαγκς Μπάνι. Λογοκρίνεται 60 χρόνια μετά

Μια μεγάλη αναδρομική του διασημότερου λαγού των κινουμένων σχεδίων ξεκινάει
σήμερα στην αμερικανική τηλεόραση με φόντο μια αντιπαράθεση, στην οποία οι μεν
τον κατηγορούν για ρατσισμό και οι δε, υπερασπίζονται την ιστορική διάστασή
του. Η αναδρομική παρουσιάζεται από το τηλεοπτικό δίκτυο για παιδιά Cartoon
Network και περιλαμβάνει μερικά από τα πρώτα επεισόδια των περιπετειών του
Μπαγκς Μπάνι. Στα επεισόδια αυτά, η παραγωγή των οποίων έγινε πριν από 60
χρόνια, οι μαύροι, οι Ιάπωνες, οι Ινδιάνοι, οι Γερμανοί, αντιμετωπίζονται με
δυσφημιστικά στερεότυπα, με τρόπο δηλαδή που ουδόλως αρμόζει στη σημερινή,
«πολιτικά ορθή», αμερικανική κοινωνία. Σ’ ένα απ’ αυτά, ο λαγός χαρακτηρίζει
τους Εσκιμώους «μπαμπουίνους». Σε ένα άλλο, του 1942, ο Μπαγκς Μπάνι μιμείται
τον Αλ Τζόλσον στον «Τραγουδιστή της τζαζ» και εμφανίζεται με το πρόσωπο
βαμμένο με φούμο και με πεταχτά και γουρλωτά μάτια. Σ’ ένα άλλο, του 1944, οι
Γιαπωνέζοι παρουσιάζονται τουλάχιστον ως υπάνθρωποι.

Αρχικά το Cartoon Network, που ανήκει στον Όμιλο AOL Time Warner, είχε
αποφασίσει να μεταδώσει τα επεισόδια αργά τη νύκτα, με εξηγήσεις για το
ιστορικό πλαίσιο στο οποίο είχαν δημιουργηθεί. Πολλά στελέχη του καναλιού
φοβήθηκαν όμως ότι η προβολή τους θα έβλαπτε το κανάλι. Άλλοι υποστήριξαν
αντίθετα ότι τα επεισόδια αυτά έπρεπε να προβληθούν στο πλαίσιο της
αναδρομικής, ώστε να φανεί η ιστορική αλήθεια αυτής της σειράς που
δημιουργήθηκε το 1940 από τον Μπεν «Μπαγκς» Χαρντεγουέυ και αναπτύχθηκε από
τον Τεξ Άβερυ και τον Τσακ Τζόουνς. Τελικά επικράτησε η άποψη των πρώτων και
αποφασίσθηκε να παραλειφθούν τα επίμαχα επεισόδια.

Η «Ουώλ Στρητ Τζέρναλ» αφιέρωσε ένα άρθρο στην απόφαση αυτή και δημοσίευσε
επιστολές διαμαρτυρίας αναγνωστών, στις οποίες επισημαίνεται ότι λογοκρίνεται
έτσι η Ιστορία. Η λογική της «πολιτικής ορθότητας» οδηγεί στην περίπτωση αυτή
σε έναν εξαγνισμό της τότε αμερικανικής κοινωνίας, η οποία ήταν σαφώς
ρατσιστική και στην οποία τα ρατσιστικά στερεότυπα ήταν κάτι συνηθισμένο.
Σύμφωνα με τον Χάουαρντ Μπέκμαν, καθηγητή της ιστορίας των κινουμένων σχεδίων
στη σχολή οπτικών τεχνών της Νέας Υόρκης, τα στερεότυπα αυτά «ήταν το χιούμορ
της εποχής εκείνης και η μη προβολή των επεισοδίων συνιστά προσπάθεια
“εξομάλυνσης” της Ιστορίας, η οποία όμως δεν αλλάζει την ιστορική
πραγματικότητα». Για τον νεοϋορκέζο δημιουργό κινουμένων σχεδίων Μπομπ Σίγκελ,
η απόφαση να λογοκριθεί ο Μπαγκς Μπάνι είναι ένα ακόμη σύμπτωμα της
πουριτανικής, βικτωριανής και πολιτικά ορθής ηθικής που έχει επικρατήσει στις
Ηνωμένες Πολιτείες.