Μειώστε τη φορολογία σε ακίνητα και επιχειρήσεις

Παρεμβάσεις σε πέντε «μέτωπα» της φορολογίας, που αφορούν στους φόρους στα
ακίνητα, στους έμμεσους φόρους και ιδιαίτερα στον ΦΠΑ, στα τέλη χαρτοσήμων,
στους φόρους των επιχειρήσεων, καθώς και στα τεκμήρια, μαζί με τη φορολογία
εισοδήματος φυσικών προσώπων, μελετά η Επιτροπή για την Αναμόρφωση του
Φορολογικού Συστήματος.

Η Επιτροπή, όπως προκύπτει από τις πρώτες συνεδριάσεις της, βλέπει θετικά τη
μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης στα ακίνητα, με παράλληλη μείωση του
αριθμού των φόρων που επιβάλλονται σήμερα, την κατάργηση των περισσότερων
τελών χαρτοσήμου και τη συγχώνευση των υπόλοιπων, την περαιτέρω μείωση των
συντελεστών φορολογίας των επιχειρήσεων, καθώς και την κατάργηση, σταδιακά,
των περισσοτέρων τεκμηρίων διαβίωσης σε συνδυασμό με άλλα μέτρα μείωσης των
φορολογικών βαρών στα χαμηλότερα εισοδήματα. Παράλληλα, μελετώνται οι
δυνατότητες παρεμβάσεων στην έμμεση φορολογία, που ενδεχομένως να οδηγούν και
σε αύξηση των συντελεστών του ΦΠΑ, ώστε να αντισταθμιστούν οι απώλειες των
εσόδων που θα προκύψουν από τις μειώσεις στη φορολογία των επιχειρήσεων και
των φυσικών προσώπων (μισθωτών, συνταξιούχων κ.ά.).

Στις κατευθύνσεις αυτές κινείται η Επιτροπή για την Αναμόρφωση του Φορολογικού
Συστήματος, η οποία έχει θέσει στο τραπέζι της συζήτησης τις αλλαγές στους
πέντε αυτούς τομείς της φορολογικής νομοθεσίας. Η Επιτροπή, της οποίας
επικεφαλής είναι ο καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Θεόδωρος
Γεωργακόπουλος, εκτιμάται ότι το φθινόπωρο θα έχει καταλήξει σε μια πρώτη βάση
των αλλαγών, τις οποίες θα προτείνει στην κυβέρνηση για την αναμόρφωση του
φορολογικού συστήματος, ώστε να γίνει απλούστερο, αποτελεσματικότερο και πιο
ανταγωνιστικό. Πρόκειται για αλλαγές που θα περιλαμβάνονται σε πόρισμα, το
οποίο θα παραδώσει η Επιτροπή στην κυβέρνηση τον Μάρτιο του 2002, ώστε να
ληφθούν οι οριστικές κυβερνητικές αποφάσεις που θα τεθούν σε ισχύ από το 2003.

Ωστόσο, από τις πρώτες κιόλας συνεδριάσεις της, η Επιτροπή έχει καταλήξει στο
συμπέρασμα ότι επιβάλλεται να υπάρξουν αλλαγές στο φορολογικό σύστημα, στους
τομείς που αφορούν:

*Στα τεκμήρια διαβίωσης που παραμένουν πολύπλοκα και αναποτελεσματικά όσον
αφορά στη σύλληψη της φορολογητέας ύλης.

*Στους φόρους των ακινήτων, οι οποίοι επιβαρύνουν πολύπλευρα και υπερβολικά τα
ακίνητα.

*Στα τέλη χαρτοσήμων, που αποτελούν και αυτά αιτίες για την πολυπλοκότητα του
φορολογικού συστήματος, για τις στρεβλώσεις που το χαρακτηρίζουν αλλά και για
την τεχνητή διόγκωση του κόστους των συναλλαγών.

*Στην περαιτέρω μείωση των φόρων των επιχειρήσεων, προκειμένου να προσεγγίσουν
σταδιακά τα χαμηλότερα επίπεδα που παρατηρούνται σε άλλες χώρες-μέλη της
Ευρωπαϊκής Ένωσης.

*Στη μείωση των φόρων για τα χαμηλά και τα μεσαία εισοδήματα, για λόγους
κοινωνικής δικαιοσύνης.

Το αγκάθι

Όμως, ένα από τα μεγάλα «αγκάθια» που προβληματίζουν τα μέλη της Επιτροπής,
είναι με ποιον τρόπο θα αναπληρωθούν οι απώλειες των εσόδων που θα προκύψουν
από τις μειώσεις που θα γίνουν στη φορολογία. Και αυτό, γιατί ο υπουργός
Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γιάννος Παπαντωνίου έχει ζητήσει από την
Επιτροπή το σύνολο των αλλαγών που θα προτείνει να μην οδηγεί σε απώλεια
εσόδων. Δηλαδή, το αποτέλεσμα να είναι ουδέτερο για τον προϋπολογισμό ο
οποίος, λόγω των αυξημένων δαπανών του τα επόμενα χρόνια, δεν έχει περιθώρια
να χρηματοδοτήσει περαιτέρω μειώσεις φόρων. Γι’ αυτό και ο υπουργός έχει δώσει
το οκέι στην Επιτροπή να προτείνει μέτρα για την αναπλήρωση των εσόδων που θα
απολεσθούν από τις μειώσεις στη φορολογία. Η κατεύθυνση προς την οποία τείνει
η Επιτροπή είναι η αναπλήρωση των εσόδων να προέλθει από παρεμβάσεις που θα
γίνουν στους έμμεσους φόρους, αφού η άμεση φορολογία αφ’ ενός οδεύει προς
μείωση αφ’ ετέρου εκτιμάται ότι δεν μπορεί να προσφέρει λύσεις ικανοποιητικής
αύξησης των φορολογικών εσόδων στο μέλλον.

Ειδικότερα εξετάζεται ως λύση η αύξηση κατά μία έως δύο ποσοστιαίες μονάδες
του ΦΠΑ που επιβάλλεται σε προϊόντα και υπηρεσίες. Άλλωστε, όπως επισημαίνουν
αρμόδιες πηγές, η νομοθεσία στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν απαγορεύει την αύξηση των
συντελεστών του ΦΠΑ ­ γι’ αυτό και ορισμένες χώρες, όπως η Δανία, έχουν
υψηλότερους συντελεστές ΦΠΑ από τα κατώτερα επιτρεπόμενα όρια που ισχύουν σε
άλλες χώρες.

Αυτό, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, σημαίνει ότι υπάρχει η δυνατότητα να αυξηθεί
από το 8% στο 10% ο χαμηλός συντελεστής του ΦΠΑ ή από το 18% στο 20% ο
υψηλότερος, με παράλληλη πρόβλεψη επιστροφής της όποιας επιβάρυνσης για τα
εξαγόμενα προϊόντα, όπως ισχύει σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Σχετικά με τις
επιπτώσεις ενός τέτοιου μέτρου στον πληθωρισμό, η άποψη που εκφράζεται είναι
ότι η όποια επίπτωση δεν θα ανατρέπει τους στόχους της κυβερνητικής πολιτικής.
Κι αυτό, γιατί η παρέμβαση στον ΦΠΑ θα γίνει από το 2003 και μετά, όταν ο
πληθωρισμός ­ σύμφωνα με τις προβλέψεις του Προγράμματος Σταθερότητας ­ θα
βρίσκεται σε επίπεδα ασφαλείας, γύρω στο 2%.

Οι αλλαγές

Όσον αφορά στις αλλαγές που προτίθεται να προτείνει η Επιτροπή στους βασικούς
τομείς της φορολογίας, είναι οι ακόλουθες:

* Η κατάργηση σταδιακά των περισσοτέρων τεκμηρίων διαβίωσης. Πρόκειται για τα
τεκμήρια διαβίωσης Ι.Χ. αυτοκινήτων, σκαφών, οικιακού βοηθού κ.ά. Σύμφωνα με
την άποψη της Επιτροπής, το σημερινό καθεστώς τεκμηρίων συμβάλλει περισσότερο
στο να γίνεται πολύπλοκο και δαιδαλώδες το φορολογικό σύστημα, παρά στη
σύλληψη της φορολογητέας ύλης. Επίσης χαρακτηρίζεται από αδικίες. Για
παράδειγμα, αναφέρονται τα τεκμήρια διαβίωσης Ι.Χ. αυτοκινήτων, τα οποία
προσδιορίζουν το ίδιο τεκμαρτό εισόδημα για έναν φορολογούμενο ιδιοκτήτη
Mercedes 1.800 κυβικών και για έναν άλλον κάτοχο αυτοκινήτου μάρκας Χιουντάι
των ίδιων κυβικών.

Κατά την άποψη της Επιτροπής, το ισχύον σύστημα τεκμηρίων προσθέτει επιπλέον
βαθμούς δυσκολίας στο έργο των φορολογικών υπηρεσιών, οι οποίες θα μπορούν τα
επόμενα χρόνια να εντοπίζουν τη φορολογητέα ύλη που αποκρύπτεται μέσω του
ηλεκτρονικού συστήματος ΤΑΧΙΣ, στο οποίο έχουν ενταχθεί οι περισσότερες
Εφορίες της χώρας.

* Η μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης των ακινήτων τα οποία επιβαρύνονται
σήμερα με 37 διαφορετικές φορολογίες. Η μείωση θα προτείνεται να επέλθει μέσω
της κατάργησης των περισσότερων φορολογιών που επιβάλλονται σήμερα και της
θέσπισης ορισμένων βασικών φόρων στα ακίνητα. Στο πλαίσιο αυτό θα εξεταστεί
και η εφαρμογή του ΦΠΑ στα ακίνητα.

* Η περαιτέρω μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης για τις επιχειρήσεις. Σήμερα
ο συντελεστής φορολογίας στις επιχειρήσεις είναι 35%, ενώ υπάρχουν άλλες χώρες
που βρίσκονται ήδη στο 25% ή και ακόμη χαμηλότερα, όπως η Ιρλανδία.

* Η περαιτέρω μείωση των φορολογικών βαρών για τους μισθωτούς και τους
συνταξιούχους, συνοδευόμενη με μέτρα απλούστευσης του φορολογικού συστήματος.
Ειδικότερα θα εξεταστεί η περαιτέρω αύξηση του αφορολόγητου ποσού εισοδήματος,
καθώς και άλλες αλλαγές στην κλίμακα φορολογίας.