Φουντώνει πάλι ο πληθωρισμός

Εντονες ανησυχίες για την πορεία του πληθωρισμού διακατέχουν, πλέον, το
οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, καθώς μία σειρά από εξελίξεις ενδέχεται
να ανατρέψουν προς το χειρότερο ακόμη και τον νεώτερο στόχο του 2,8%-2,9%, για
το 2001, που διαμόρφωνε το υπουργείο πριν από μία εβδομάδα έναντι του 2,6% των
αρχών του έτους.

Η νέα άνοδος της τιμής των καυσίμων, αλλά και η διατήρηση των τιμών των
οπωροκηπευτικών σε υψηλά επίπεδα, λόγω των καιρικών συνθηκών που επικράτησαν
το τελευταίο διάστημα, οδηγούν κατ’ αρχάς σε απαισιόδοξες προβλέψεις για τον
δείκτη του Μαΐου. Σύμφωνα με πηγές της ΕΣΥΕ με τα δεδομένα που ισχύουν αυτήν
τη στιγμή και κυρίως με τις τιμές των καυσίμων στα ύψη, ο δείκτης θα
σκαρφαλώσει και πάλι πάνω από το 3,5% του Απριλίου. Και αυτό σ’ έναν μήνα κατά
τον οποίο η ίδια η ΕΣΥΕ προέβλεπε με μεγάλη βεβαιότητα ότι θα σημείωνε κάμψη,
επειδή τον αντίστοιχο μήνα του 2000 η συγκυρία ήταν αρνητική και ο δείκτης
είχε ανέβει ψηλά. Συγκεκριμένα πέρυσι τον Μάιο ο πληθωρισμός βρισκόταν στο
2,9%, σημειώνοντας άλμα από το 2,6% του Απριλίου, για να ξαναπέσει στη
συνέχεια στο 2,5% τον Ιούνιο. Έτσι για φέτος η ΕΣΥΕ προέβλεπε προσγείωση
αρκετά κάτω από το 3,5% του Απριλίου, κάτι που τώρα δείχνει, μάλλον,
αισιόδοξο.

Αβεβαιότητα

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, μάλιστα, σηκώνει, πλέον, τα χέρια ψηλά όταν
καλείται να διατυπώσει τις νέες του προβλέψεις, καθώς υπάρχουν πολλές πηγές
αβεβαιότητας. Η ίδια η αύξηση της τιμής των καυσίμων ήταν απρόβλεπτη, όπως
σημειώνεται, καθώς η αιτία της δεν βρίσκεται στην προσφορά εκ μέρους των
πετρελαιοπαραγωγών χωρών, αλλά στα διυλιστήρια και δή αυτά των ΗΠΑ. Τα
διυλιστήρια αύξησαν τις τιμές τους, λόγω μεγάλης αύξησης της ζήτησης καυσίμων,
για λόγους εποχικών μετακινήσεων, σύμφωνα με εκτιμήσεις πηγών του υπουργείου
Εθνικής Οικονομίας.

Εξίσου αβέβαιο είναι και το μέλλον σε ό,τι αφορά τις τιμές των καυσίμων,
σημειώνουν οι ίδιες πηγές, που προσθέτουν ότι οι νέες εκτιμήσεις για τον
πληθωρισμό του έτους θα διαμορφωθούν ύστερα από την άλλη Τετάρτη, ώστε να
γίνουν γνωστές και οι τιμές των καυσίμων της τελευταίας εβδομάδας του Μαΐου
και να είναι σε θέση να εκτιμήσει η ΕΣΥΕ το ύψος του δείκτη για τον Μάιο.

Πάντως, όλα δείχνουν ότι το 3% είναι, πλέον, μία ρεαλιστική πρόβλεψη για το
2001, αν και παραμένει ισχυρή η πρόβλεψη ότι προς το τέλος του έτους η πορεία
θα είναι καθοδική και θα πλησιάζει το 2%. Και αυτό γιατί θα ευνοήσει η
σύγκριση με τους τελευταίους τρεις μήνες του 2000, όταν η τιμή του πετρελαίου
είχε φτάσει σε μεγάλα ύψη και είχε επηρεάσει πολύ τον πληθωρισμό, που κινήθηκε
μεταξύ 3,9% και 4,2%.

Αλλά δεν είναι μόνο τα καύσιμα που ασκούν αρνητική επίδραση στον πληθωρισμό. Ο
ίδιος ο δομικός δείκτης, ο οποίος λαμβάνει υπόψη του τον ευμετάβλητο χαρακτήρα
των τιμών των καυσίμων και των οπωροκηπευτικών, επέμεινε στο 3,9% και τον
Απρίλιο, δείχνοντας ότι μια σειρά από άλλα προϊόντα και υπηρεσίες έχουν δεχθεί
αρνητική επίδραση από τα καύσιμα ­ ή από άλλους παράγοντες ­ με αποτέλεσμα οι
τιμές τους να κινούνται ανοδικά. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των
διδάκτρων των ιδιωτικών σχολείων, όπου οι αυξήσεις ξεπέρασαν και πάλι κατά
πολύ τα επίσημα όρια.

Η μείωση των επιτοκίων

Τον πληθωρισμό τροφοδοτεί, εξάλλου, η μείωση των επιτοκίων, την οποία
πυροδότησε, αιφνιδιάζοντας τους πάντες, την περασμένη εβδομάδα η Ευρωπαϊκή
Κεντρική Τράπεζα. Η απόφαση του κ. Βιμ Ντούιζενμπεργκ προκάλεσε αρνητική
αντίδραση εκ μέρους ορισμένων σχολιαστών, καθώς ήρθε με καθυστέρηση και
μάλιστα την ώρα που φαινόταν να φουντώνει ο πληθωρισμός στην Ευρώπη. Δηλαδή,
την ώρα που φαινόταν να δικαιώνεται η μέχρι τότε επιφυλακτική στάση της ΕΚΤ.
Ούτως ή άλλως, με τα νέα χαμηλότερα επιτόκια θα ευνοηθεί η περαιτέρω πιστωτική
επέκταση, η οποία ασφαλώς θα συνεισφέρει στην ενίσχυση του πληθωρισμού.

Από την άλλη πλευρά, πάντως, η μείωση των επιτοκίων αναμένεται να ευνοήσει τον
ρυθμό ανάπτυξης και υπό αυτήν την έννοια είναι ευπρόσδεκτη και στην Ελλάδα.

Το μόνο παρήγορο ή καθησυχαστικό δεδομένο, σε σχέση με τον πληθωρισμό, είναι
ότι ανάλογο πρόβλημα αντιμετωπίζουν και άλλες χώρες της Ευρώπης και μάλιστα οι
ισχυρότερες οικονομίες, όπως έδειξαν τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα την
περασμένη Τετάρτη η Eurostat για τον πληθωρισμό του Απριλίου στην ευρωζώνη.
Πάντως, ο ελληνικός πληθωρισμός είναι ένας από τους υψηλότερους και απέχει 0,5
της μονάδας από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Και αυτό δεν είναι καθόλου
ενθαρρυντικό, δεδομένου ότι η Ελλάδα καλείται να επιδείξει αυξημένη
ανταγωνιστικότητα κατά την είσοδό της στη ζώνη του ευρώ, προκειμένου να
προσελκύσει επενδύσεις και να είναι σε θέση να διεκδικήσει μία θέση με
αξιώσεις στην εσωτερική κατανομή εργασιών που θα γίνει. Ο στόχος αυτός
υπονομεύεται από τον υψηλό πληθωρισμό.

Στα κοινοτικά όργανα

Το θέμα θα συζητηθεί ασφαλώς στα κοινοτικά όργανα το προσεχές διάστημα, καθώς
οι περισσότερες χώρες βρίσκονται μακριά από τον στόχο που έχει θέσει η
Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, δηλαδή να μην υπερβαίνει ο πληθωρισμός το 2%. Η
πρώτη συζήτηση επρόκειτο να γίνει, σε ανεπίσημο επίπεδο χθες, στο περιθώριο
της συνεδρίασης της Νομισματικής Επιτροπής, ενώ το θέμα θα επανέλθει ασφαλώς
στο Συμβούλιο Υπουργών Οικονομίας στις 5 Ιουνίου.

Το πρόβλημα του πληθωρισμού αναμένεται, εξάλλου, να επανέλθει τον επόμενο
χρόνο, εξαιτίας της εισαγωγής του ευρώ. Είναι σχεδόν βέβαιο παρ’ ότι το
υπουργείο Εθνικής Οικονομίας επιχειρεί να πείσει για το αντίθετο, ότι οι
στρογγυλοποιήσεις των τιμών, κατά τη μετατροπή από δραχμές σε ευρώ, θα γίνουν
εις βάρος του καταναλωτή, όπου υπάρχει τέτοια δυνατότητα. Έτσι μικρές αυξήσεις
τιμών πρέπει να θεωρούνται αναπόφευκτες τους πρώτους μήνες του 2002.